Makowiec zawijany to duma domowych cukierni i źródło stresu, gdy pęka w piekarniku. Kilka prostych zasad sprawi, że wyjdzie zwarty, wilgotny i z równymi warstwami.
Makowiec na cieście drożdżowym to jedno z najważniejszych polskich ciast świątecznych. Jego przygotowanie wymaga cierpliwości, ale nie jest trudne. Najczęstszy problem, czyli pęknięcia, wynika z kilku błędów, których łatwo uniknąć.
Składniki na dwa makowce
- 500 g mąki pszennej (typ 500 lub 650)
- 25 g świeżych drożdży
- 200 ml letniego mleka
- 80 g cukru
- 2 jajka i 1 żółtko
- 100 g roztopionego, przestudzonego masła
- szczypta soli, skórka otarta z cytryny
- na masę: 500 g maku, 150 g cukru lub 4 łyżki miodu, 50 g masła, 2 białka
- do masy: 100 g rodzynek, 50 g posiekanych orzechów, 50 g kandyzowanej skórki pomarańczowej, łyżeczka aromatu migdałowego
- do posmarowania: 1 żółtko
Krok po kroku
- Mak sparz wrzątkiem, gotuj 30 minut na małym ogniu i odstaw na godzinę. Odsącz na sicie wyłożonym gazą i zmiel dwukrotnie.
- Na patelni rozpuść masło, dodaj mak i cukier, smaż kilka minut, mieszając. Dodaj bakalie i aromat. Ostudź, a potem wmieszaj ubite na sztywno białka.
- Drożdże rozetrzyj z łyżką cukru, dodaj trochę mleka i łyżkę mąki. Odstaw na 15 minut, aż zaczyn zacznie pracować.
- Do mąki dodaj zaczyn, resztę mleka i cukru, jajka, sól i skórkę cytrynową. Wyrabiaj 10 minut, potem stopniowo dodawaj masło i wyrabiaj, aż ciasto będzie elastyczne i zacznie odchodzić od ręki.
- Odstaw ciasto pod ściereczką w ciepłe miejsce na godzinę, aż podwoi objętość.
- Podziel je na pół i rozwałkuj każdą część na prostokąt ok. 30 × 35 cm. Rozłóż masę, zostawiając 2 cm wolnego brzegu, i ciasno zwiń.
- Owiń każdy rulon luźno w papier do pieczenia, tak by miał miejsce na wyrośnięcie, i odstaw na 30 minut. Posmaruj żółtkiem i piecz w 180°C przez 40–45 minut.
Dlaczego makowiec pęka
- Za mokra masa. Mak trzeba dokładnie odsączyć. Nadmiar wilgoci zamienia się w parę, która rozsadza ciasto.
- Za luźno zwinięty. Powietrze między warstwami tworzy szczeliny. Zwijaj ciasno i dociskaj dłońmi.
- Zbyt długie wyrastanie. Przerośnięte ciasto pęka w piekarniku. Wystarczy, że rulon po zwinięciu zwiększy objętość o mniej więcej jedną trzecią.
- Za cienkie ciasto. Bardzo cienka warstwa nie utrzyma ciężkiej masy. Ciasto powinno mieć ok. 5 mm grubości.
- Brak podparcia. Makowiec owinięty w papier albo włożony do specjalnej rynienki nie rozlewa się na boki.
Na skróty i na zapas
Jeśli nie masz czasu na parzenie i mielenie maku, użyj gotowej masy makowej dobrej jakości. Sprawdź skład: najlepiej, gdy mak jest na pierwszym miejscu, a syropu glukozowego jest niewiele. Gotową masę możesz wzbogacić skórką pomarańczową, orzechami i odrobiną miodu.
Makowiec smakuje najlepiej dzień po upieczeniu. Polej go lukrem i posyp skórką pomarańczową lub posiekanymi orzechami. Owinięty w ściereczkę wytrzyma kilka dni, a bez lukru można go zamrozić nawet na miesiąc. Rozmrażaj go powoli, w temperaturze pokojowej, wciąż owiniętego, żeby nie stracił wilgoci.
Upieczony bez pęknięć makowiec cieszy oko, ale jeszcze bardziej cieszy to, że po kilku próbach robi się go niemal z pamięci.
