Warstwy sucharków nasączonych słodkim syropem i gęstej masy makowej z miodem, figami, rodzynkami i orzechami. Makówki w mleku są proste, a smakują jak najlepszy świąteczny deser z dzieciństwa.
Makówki to tradycyjny deser wigilijny, szczególnie znany na Śląsku, choć podobne potrawy z maku i pieczywa przygotowuje się w wielu regionach. Dawniej robiono je z czerstwej bułki lub chałki, dziś często z gotowych sucharków. Mak w kuchni wigilijnej od dawna kojarzył się z dostatkiem, dlatego trudno wyobrazić sobie bez niego świąteczny stół.
W tej wersji mak gotuje się w mleku z masłem, miodem i wanilią, więc masa jest kremowa i bardzo aromatyczna. Figi, rodzynki i orzechy dodają słodyczy i struktury, a wiórki kokosowe na wierzchu ładnie wyglądają w szklanej salaterce.
Deser wymaga trochę czasu, ale większość dzieje się sama: mak moczy się przez noc, a gotowe makówki dochodzą w lodówce. Najlepiej przygotować je dzień wcześniej, bo wtedy sucharki zmiękną i przejdą smakiem maku.
Porcje: 10–12 · Czas przygotowania: ok. 1 godziny (plus noc na namaczanie maku i ok. 6 godzin chłodzenia)
Składniki
- 500 g maku
- 1 l mleka
- 1 łyżka masła
- 1 szklanka miodu
- 1/2 laski wanilii
- 8–10 suszonych fig
- 100 g rodzynek
- 100 g posiekanych orzechów włoskich
- 400 g sucharków
- 1 łyżka cukru
- 2 łyżki rumu
- 2 łyżki wiórków kokosowych
Przygotowanie
- Mak zalej wodą i zostaw na noc. Następnego dnia odcedź go na bardzo gęstym sicie lub przez gazę i zmiel dwukrotnie w maszynce z drobnym sitkiem.
- Laskę wanilii rozetnij wzdłuż i drobno posiekaj. Mleko zagotuj z wanilią, masłem i miodem.
- Dodaj zmielony mak i gotuj na małym ogniu ok. 20 minut, często mieszając, aż masa zgęstnieje. Zdejmij z ognia i przestudź.
- Rodzynki sparz wrzątkiem i odsącz na sicie. Figi pokrój w drobną kostkę.
- Do przestudzonej masy makowej dodaj figi, rodzynki i orzechy, dokładnie wymieszaj.
- Rum wymieszaj z cukrem i 3–4 łyżkami ciepłej, przegotowanej wody. Tym syropem skrop sucharki.
- W salaterce układaj na przemian warstwy sucharków i masy makowej, kończąc na maku. Posyp wiórkami kokosowymi, przykryj i wstaw do lodówki na kilka godzin, najlepiej na noc.
Wskazówki
- Szybsze namaczanie: mak możesz też sparzyć wrzątkiem i zostawić na 2–3 godziny pod przykryciem. Napęcznieje i łatwiej się zmieli.
- Mielenie: im drobniej zmielony mak, tym gładsza i jaśniejsza masa. Jeśli nie masz maszynki, kup gotowy mak mielony i namocz go krócej.
- Pieczywo: zamiast sucharków użyj czerstwej chałki lub bułki pszennej pokrojonej w plastry i lekko podsuszonej w piekarniku.
- Wersja dla dzieci: rum zastąp sokiem pomarańczowym lub samym syropem z cukru i wody. Pamiętaj, że miodu nie podaje się dzieciom poniżej 1. roku życia, a całe kawałki orzechów nie nadają się dla maluchów.
- Słodycz: szklanka miodu daje deser wyraźnie słodki. Jeśli wolisz łagodniejszy smak, zmniejsz ilość miodu o jedną trzecią.
- Dodatki: do masy pasuje skórka pomarańczowa kandyzowana lub drobno starta skórka z cytryny, a do orzechów włoskich garść migdałów.
- Przechowywanie: makówki trzymaj w lodówce pod przykryciem do 3 dni.
Najczęstsze błędy
Największym problemem bywa gorzki mak. Zwykle to znak, że był stary, dlatego warto kupować go z bieżącej dostawy i sprawdzić datę. Drugi kłopot to zbyt suche makówki: sucharki potrzebują wilgoci, więc masa makowa powinna być dość luźna, a deser musi postać w lodówce. Zbyt długo gotowana masa może się też przypalić, więc mieszaj ją od dna drewnianą łyżką.
Makówki podane w zimnej salaterce, łyżką prosto na talerzyk, to jeden z najmilszych akcentów wigilijnej kolacji.
