„Mam na myśli coś na literę k…” – tak zaczyna się zgadywanka, w którą można grać w pokoju, na podwórku, w pociągu i w kolejce do lekarza. Nie wymaga żadnych przyborów, a ćwiczy spostrzegawczość i logiczne myślenie.
Na czym polega zabawa
Jedna osoba wybiera w myślach coś, co znajduje się w pobliżu: w pokoju, na podwórku, w przedziale pociągu, czyli tam, gdzie akurat jesteście. Mówi tylko: „Mam na myśli coś na literę…” i podaje pierwszą głoskę, np. „k”. Dziecko albo kilkoro dzieci zadaje po kolei pytania pomocnicze, na które wolno odpowiadać wyłącznie „tak” lub „nie”.
Przed rozpoczęciem umawiacie się, ile pytań przysługuje graczom. Przy jednym przedszkolaku może to być dziesięć, przy grupie starszych dzieci mniej na osobę, żeby zabawa nie trwała w nieskończoność. Kto zgadnie w wyznaczonej liczbie pytań, zdobywa punkt. Potem role się odwracają i teraz dziecko ma coś na myśli, a reszta zgaduje. Wiele dzieci najbardziej lubi właśnie ten moment, bo wreszcie to one znają tajemnicę, a dorosły musi się nagłowić.
Jak dopasować grę do wieku
Zgadywanka rośnie razem z dzieckiem. Wystarczy zmienić podpowiedź:
- trzylatki i czterolatki: zamiast litery podaj kolor („mam na myśli coś czerwonego”) albo kształt; wybieraj rzeczy duże i dobrze widoczne,
- pięciolatki i sześciolatki: podawaj pierwszą głoskę, czyli to, co słychać na początku słowa (mówisz „mmm”, a nie „em”); to świetne przygotowanie do nauki czytania,
- uczniowie: utrudnij grę, wybierając rzeczy małe, ukryte albo widoczne tylko przez okno, i ogranicz liczbę pytań.
Młodszym dzieciom możesz pomóc, podsuwając pierwsze pytania na głos. Szybko załapią, że opłaca się najpierw pytać ogólnie, a dopiero potem strzelać. Jeśli grają rodzeństwa w różnym wieku, starsze dziecko może zgadywać z mniejszą liczbą pytań, a młodsze z większą, wtedy szanse są wyrównane.
Dobre pytania, czyli lekcja logiki
W tej zabawie najwięcej uczy samo zadawanie pytań. Dziecko odkrywa, że „Czy to jest kubek?” wyrzuca jedną możliwość, a „Czy to jest na stole?” od razu kilka. Pomóż mu tworzyć pytania, które zawężają poszukiwania, np.:
- Czy to jest większe od mojej ręki?
- Czy można to zjeść?
- Czy to jest żywe?
- Czy jest tego w pokoju więcej niż jedno?
- Czy to stoi na podłodze?
Przy okazji dziecko poszerza słownictwo, porządkuje przedmioty w grupy (meble, jedzenie, zabawki, rośliny) i uczy się uważnie rozglądać. Starsze dzieci zaczynają też liczyć, ile pytań im zostało, i planować, które zadać na koniec. Po każdej rundzie możecie krótko porozmawiać, które pytanie najbardziej pomogło. To niepozorne ćwiczenie z wnioskowania, które przyda się w szkole przy każdym przedmiocie.
Najczęstsze potknięcia
Zgadywanka bywa frustrująca, jeśli dorosły przesadzi z trudnością. Kilka rzeczy, o których łatwo zapomnieć:
- nie zmieniaj w trakcie gry tego, co masz na myśli, nawet jeśli zabawa się przeciąga,
- odpowiadaj konsekwentnie i zgodnie z prawdą; gdy pytanie jest niejasne, powiedz „trudno powiedzieć” i poproś o inne,
- przy zmęczonym dziecku wybierz coś łatwego, bo sukces cieszy bardziej niż wygrana dorosłego,
- gdy zgaduje kilkoro dzieci, pilnujcie kolejności, żeby nieśmiali też mieli szansę.
Ta prosta gra z dawnych lat potrafi zamienić nudne czekanie w podróży w chwilę wspólnej zabawy, a przy okazji uczy dzieci myśleć krok po kroku.
