Zimowe kąpiele w przeręblu to w Polsce prawdziwy ruch społeczny. Zanim dołączysz do morsów, sprawdź, co mówi o tym nauka i jak zrobić to bezpiecznie.
Co daje zimna woda
Morsy mówią o przypływie energii, lepszym nastroju i wspólnocie. Badania potwierdzają część tych odczuć: zanurzenie w zimnej wodzie wywołuje wyrzut noradrenaliny i endorfin, a regularne kąpiele mogą poprawiać samopoczucie i tolerancję zimna. Niektóre prace sugerują też korzyści dla wrażliwości na insulinę. Wiele obiecujących wniosków pochodzi jednak z małych badań, a hasła o „odporności jak u konia” są mocno przesadzone.
Duża część dobroczynnego efektu to zapewne ruch na świeżym powietrzu, kontakt z przyrodą i grupa, z którą dzielisz to doświadczenie. To także trening radzenia sobie z dyskomfortem, który wiele osób przenosi na inne sytuacje w życiu.
Morsowanie to coś innego niż modne kąpiele w baliach z lodem w domu czy na siłowni. Zasady bezpieczeństwa są podobne, ale w jeziorze czy morzu dochodzą jeszcze prądy, lód, śliskie brzegi i trudniejsze wyjście z wody.
Kto powinien odpuścić lub zapytać lekarza
Zimna woda to dla organizmu ostry stres. W pierwszych sekundach pojawia się szok zimna: gwałtowny wdech, przyspieszony oddech, skok tętna i ciśnienia. Dlatego przed pierwszą kąpielą konsultacji wymagają osoby:
- z chorobami serca, zaburzeniami rytmu i nadciśnieniem,
- po udarze lub zawale,
- z astmą, padaczką czy cukrzycą,
- w ciąży,
- z chorobą Raynauda lub pokrzywką z zimna.
Nie wchodź do wody z infekcją, gorączką ani po alkoholu, który wbrew pozorom przyspiesza utratę ciepła i osłabia czujność.
Bezpieczne zasady dla początkujących
- Nigdy nie morsuj sama; najlepiej dołącz do zorganizowanej grupy.
- Przed wejściem zrób kilkuminutową rozgrzewkę, ale nie do zadyszki.
- Wchodź powoli, spokojnie oddychaj, nie zanurzaj głowy.
- Pierwsze kąpiele niech trwają od kilkudziesięciu sekund do jednej, dwóch minut; czas wydłużaj stopniowo.
- Załóż czapkę, rękawiczki i buty do wody.
- Po wyjściu szybko się wytrzyj, ubierz warstwowo i rusz, żeby się rozgrzać; nie wchodź od razu pod gorący prysznic.
Uwaga na tzw. afterdrop: temperatura ciała może jeszcze spadać przez kilkanaście minut po wyjściu z wody. Dlatego po kąpieli nie siadaj w bezruchu, tylko ubierz się i pomaszeruj. Ciepła herbata z termosu jest świetnym pomysłem, grzaniec już nie.
Sygnałem, że czas wracać do ciepła, są silne dreszcze, których nie da się opanować, niezborne ruchy, splątanie czy senność. Kto morsuje w grupie, powinien obserwować także innych, bo osoba wychłodzona często sama nie zauważa, że dzieje się coś złego.
Zimny prysznic jako przedsmak
Jeżeli nie masz pewności, czy morsowanie jest dla Ciebie, zacznij od chłodnego prysznica pod koniec kąpieli: kilkanaście sekund chłodniejszej wody, z dnia na dzień nieco dłużej. To łagodny sposób, by sprawdzić, jak reagujesz na zimno.
Z morsowaniem najlepiej startować jesienią, gdy woda ochładza się stopniowo, a organizm ma czas, by się przyzwyczaić. Wejście do lodowatego jeziora w środku stycznia bez wcześniejszego przygotowania to proszenie się o kłopoty.
Morsowanie może być wspaniałą zimową przygodą, pod warunkiem że traktujesz zimną wodę z szacunkiem, a nie jak wyzwanie do pobicia rekordu.
