Rude i jasne plamy po wybielaczu z chlorem albo kremie z nadtlenkiem benzoilu: jak zatrzymać działanie środka i zamaskować ślad farbą, mazakiem albo przeróbką.
Jasna, ruda albo różowa plama po wybielaczu nie jest brudem, tylko miejscem, w którym zniknął barwnik. Wybielacz chlorowy (podchloryn sodu) utlenia cząsteczki barwnika i rozkłada je na bezbarwne związki. Czarne ubrania robią się w tym miejscu rude lub pomarańczowe, granatowe – różowawe albo fioletowe, zielone – żółtawe. Tego barwnika nie przywróci żaden środek do prania.
Podobny efekt dają środki do łazienki i toalety z chlorem, rozjaśniacz do włosów i kremy na trądzik z nadtlenkiem benzoilu – te ostatnie zostawiają tajemnicze jasne plamy na ręcznikach i poszewkach. Da się jednak zatrzymać szkody, wypłukać resztki środka i zamaskować ślad tak, żeby ubranie znów nadawało się do noszenia.
Od razu: pierwsze 5 minut
- Zdejmij ubranie i spłucz plamę dużą ilością zimnej wody – każda minuta to dalsze odbarwianie i osłabianie włókien.
- Płucz pod strumieniem od spodu przez kilka minut, a potem zanurz całą rzecz w misce czystej wody i wymień ją dwa razy.
- Nie neutralizuj chloru octem, sokiem z cytryny ani żadnym innym kwasem – w kontakcie z wybielaczem uwalnia się trujący chlor.
- Wypierz rzecz osobno, ze zwykłym proszkiem, żeby usunąć resztki środka.
- Po wyschnięciu obejrzyj plamę w dziennym świetle i dopiero wtedy wybierz sposób maskowania.
Jak ratować odbarwienia na różnych materiałach
| Materiał | Co zrobić |
|---|---|
| Bawełna biała | Zwykle bez śladu, ale bawełna z elastanem żółknie od chloru i traci sprężystość. Tego nie da się cofnąć – to uszkodzenie włókna. |
| Bawełna kolorowa | Drobne kropki zamaluj mazakiem do tkanin w odcieniu ubrania. Większe plamy – farbowanie całej rzeczy na ten sam albo ciemniejszy kolor. |
| Jeans | Czarne jeansy z rudymi kropkami przefarbuj na czarno. Na niebieskich z jasnej plamy na kolanie można zrobić miejsce na łatę lub haft. |
| Wełna i jedwab | Chlor rozpuszcza białko tych włókien: powstają żółte, sztywne plamy albo dziury. Nie do uratowania – sweter zostaje do przeróbki. |
| Syntetyki | Poliester odbarwia się słabiej, ale też trudno go przefarbować domowymi farbami do bawełny. Zostaje mazak do tkanin albo naszywka. |
| Ręczniki i pościel | Jasne kropki po kremie z nadtlenkiem benzoilu: koloru nie odzyskasz, ale możesz przefarbować całość. Do twarzy i na noc weź białe ręczniki i poszewki. |
| Tapicerka i dywan | Plama po środku do łazienki na dywaniku czy wykładzinie: drobne miejsca zamaskuje farba lub pisak do tkanin, większe naprawi firma renowacyjna. Dywan wełniany – tylko fachowiec. |
| Materac | Odbarwienie pokrowca nie szkodzi materacowi. Wypłucz środek wilgotną ściereczką kilka razy, wysusz i zostaw kolor w spokoju. |
| Skóra | Chlor niszczy skórę i jej wykończenie. Przetrzyj wilgotną ściereczką, osusz, a odbarwienie pokaż w zakładzie renowacji skóry, który dobierze farbę do skór. |
Jak zamaskować plamę: farbowanie, mazak, przeróbka
- Mazak lub pisak do tkanin – na pojedyncze kropki i małe plamki. Dobierz odcień do wnętrza szwu, nanoś kolor kropkami, nie kreskami, i utrwal żelazkiem według instrukcji na opakowaniu.
- Farbowanie całej rzeczy – farba do tkanin w kolorze ubrania albo ciemniejszym. Najlepiej przyjmują ją bawełna, len i wiskoza; mieszanki z poliestrem wyjdą jaśniejsze, a szwy szyte nicią poliestrową zostaną w pierwotnym kolorze. Farbuj według opakowania, w misce albo w pralce, którą potem przepłuczesz pustym programem.
- Przeróbka – naszywka, haft albo aplikacja z innej tkaniny w miejscu plamy, a przy kilku kropkach na koszulce wzór namalowany farbami do tkanin.
- Nowe zadanie – ręcznik z plamami zostaje ręcznikiem do sprzątania, koszulka strojem do ogrodu albo malowania.
Domowe środki i rodzaje odplamiaczy – co pomoże, a co nie
- Zimna woda – jedyna rzecz, która od razu ogranicza szkody.
- Proszek do prania – do wypłukania resztek środka; sam koloru nie przywróci.
- Tiosiarczan sodu (antychlor) – w farbiarniach i pralniach neutralizuje resztki chloru; w domu wystarczy obfite płukanie.
- Farby i mazaki do tkanin – jedyny sposób, żeby kolor wrócił, choć to już nowy barwnik, nie dawny.
- Odplamiacze – nie pomogą, bo tu nie ma czego usuwać; brakuje barwnika, a nie przybyło brudu.
Czego nie robić
- Nie zalewaj plamy octem ani cytryną, żeby „zneutralizować” chlor.
- Nie próbuj wyrównać koloru, wybielając resztę ubrania – zwykle wychodzą nierówne zacieki, a tkanina słabnie.
- Nie przelewaj wybielacza do butelki po napoju ani do spryskiwacza bez opisu.
- Nie wycieraj twarzy kolorowym ręcznikiem tuż po nałożeniu kremu z nadtlenkiem benzoilu.
Bezpieczeństwo
Wybielacza chlorowego nigdy nie łącz z octem, kwaskiem, sokiem z cytryny, amoniakiem ani spirytusem – powstają trujące gazy. Przy płukaniu wywietrz łazienkę i załóż rękawiczki. Farby do tkanin także wymagają rękawiczek i osłony blatu; trzymaj je razem z wybielaczem w oryginalnych opakowaniach, wysoko, poza zasięgiem dzieci. Mazak sprawdź najpierw na wewnętrznym szwie, bo na tkaninie odcień wychodzi inny niż na nasadce. Ubranie z metką „tylko czyszczenie chemiczne” przetrzyj z resztek środka wilgotną ściereczką i od razu zanieś do pralni – zapytaj, czy robią farbowanie albo retusz koloru.
Zobacz też: wybielanie bez chloru, zafarbowane pranie, symbole wybielania na metce.