Odporność dziecka zimą bez cudownych syropów i drogich suplementów

Półki aptek uginają się od preparatów „na odporność” dla dzieci. Tymczasem to, co naprawdę wspiera organizm malucha, nie mieści się w buteleczce.

Częste infekcje to często norma

Przedszkolaki i dzieci w żłobku chorują często, zwłaszcza w pierwszym roku chodzenia do grupy. Nawet kilka infekcji w sezonie zimowym nie musi oznaczać słabej odporności, tylko to, że układ odpornościowy dopiero się uczy i poznaje kolejne wirusy. Zwykle z każdym rokiem infekcji jest mniej.

Niepokój powinny budzić raczej infekcje bardzo ciężkie, wymagające wielokrotnego leczenia szpitalnego, nawracające zapalenia płuc, słaby przyrost masy ciała czy infekcje o nietypowym przebiegu. Takie sytuacje wymagają oceny lekarza, a nie kolejnego syropu z apteki.

Pięć filarów, które naprawdę działają

Badania od lat pokazują, że odporność dziecka wspierają przede wszystkim zwykłe, codzienne nawyki:

  • Sen. Przedszkolak potrzebuje zwykle 10–13 godzin snu na dobę. Niewyspany organizm gorzej broni się przed infekcjami.
  • Ruch i świeże powietrze. Codzienny spacer, także zimą, pomaga bardziej niż siedzenie w przegrzanym mieszkaniu.
  • Urozmaicona dieta. Warzywa, owoce, pełne ziarna, ryby, kiszonki, jogurty i kefiry dostarczają witamin, błonnika i dobrych bakterii.
  • Mycie rąk. Woda i mydło przez około 20 sekund, po powrocie do domu, przed jedzeniem i po toalecie.
  • Szczepienia. Szczepienia z kalendarza oraz zalecane, w tym przeciw grypie, chronią przed najgroźniejszymi chorobami.

Dochodzi do tego powietrze wolne od dymu tytoniowego, umiarkowana temperatura w domu i zalecana przez pediatrę profilaktyka witaminy D.

Suplementy i preparaty z apteki

Większość reklamowanych preparatów „na odporność” dla dzieci nie ma solidnych dowodów skuteczności. Syropy z ziołami, beta-glukany czy mieszanki witamin dla zdrowego dziecka z urozmaiconą dietą zwykle nie są potrzebne. Niektóre zawierają sporo cukru, a łączenie kilku produktów może prowadzić do przedawkowania witamin.

Probiotyki to osobny temat. Wybrane szczepy mają udokumentowane działanie w konkretnych sytuacjach, na przykład podczas antybiotykoterapii lub biegunki. Nie każdy produkt z napisem „probiotyk” jest jednak tak samo skuteczny. O sensie ich stosowania warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.

Hartowanie bez przesady

Hartowanie dziecka nie polega na wystawianiu go na zimno ani na lodowatych kąpielach. Wystarczą codzienne spacery niezależnie od pogody, ubranie na cebulkę zamiast grubej kurtki na wszystko, spanie w chłodniejszym pokoju i zabawa na dworze. Przegrzewanie dzieci jest w Polsce częstszym problemem niż ich wychłodzenie.

Dobrze jest też nie wysyłać do przedszkola dziecka, które jest wyraźnie chore. Taki maluch dłużej dochodzi do siebie i łatwiej łapie kolejną infekcję, a przy okazji zaraża inne dzieci. Dzień lub dwa w domu po chorobie często skracają czas całego sezonu infekcyjnego.

Ważna jest również atmosfera w domu. Przewlekły stres, napięcie i pośpiech odbijają się na zdrowiu także u dzieci. Spokojne poranki bez krzyku, czas na zabawę po przedszkolu i wspólne posiłki to elementy, o których rzadko mówi się w kontekście odporności, a które pomagają dziecku dobrze funkcjonować przez całą zimę.

Odporności nie da się kupić w aptece, ale można ją wspierać każdego dnia. Sen, ruch, dobre jedzenie, czyste ręce i szczepienia to przepis mniej efektowny niż kolorowe opakowania, za to sprawdzony.