Syropy, shoty imbirowe, cudowne suplementy – zimą każdy chce „podkręcić odporność”. Tymczasem najlepiej działają rzeczy proste, codzienne i dostępne bez recepty.
Odporności nie da się podkręcić w tydzień
Układ odpornościowy to skomplikowana sieć komórek, przeciwciał i narządów, a nie przycisk, który da się wcisnąć jednym preparatem. Badania pokazują, że na jego sprawność wpływa przede wszystkim styl życia prowadzony od miesięcy, a nie suplement łyknięty dzień przed wyjazdem na narty. Z dystansem podchodź więc do obietnic typu „odporność w trzy dni”.
Sen, ruch i talerz
Sen to jeden z najmocniej udokumentowanych sprzymierzeńców odporności. Osoby, które regularnie śpią krócej niż sześć godzin, częściej łapią przeziębienie po kontakcie z wirusem. Dorosłym zaleca się 7–9 godzin snu, a zimą, gdy wcześnie robi się ciemno, łatwiej o wcześniejsze kładzenie się.
Umiarkowany ruch, na przykład szybki spacer kilka razy w tygodniu, wspiera krążenie komórek odpornościowych. Nie chodzi o katorżnicze treningi, bo bardzo intensywny wysiłek bez regeneracji może chwilowo osłabiać organizm.
Na talerzu przydają się:
- warzywa i owoce w różnych kolorach, także mrożone i kiszone,
- produkty pełnoziarniste, kasze i strączki, które karmią bakterie jelitowe,
- ryby morskie, orzechy i oleje roślinne,
- odpowiednia ilość białka, z którego organizm buduje przeciwciała.
Nie musisz kupować egzotycznych superproduktów. Kapusta kiszona, buraki, marchew, cebula, czosnek, jabłka czy mrożone jagody to sezonowe produkty, które spokojnie wystarczą, a do tego są tanie i łatwo dostępne.
Stres, alkohol i papierosy
Przewlekły stres podnosi poziom kortyzolu, który na dłuższą metę tłumi odpowiedź odpornościową. Nie wyeliminujesz go całkiem, ale możesz dać sobie codzienną chwilę na wyciszenie: spacer bez telefonu, kilka minut spokojnego oddechu, rozmowę z bliską osobą.
Pomaga też kontakt z ludźmi. Badania pokazują, że osoby samotne i pozbawione wsparcia częściej chorują i wolniej wracają do zdrowia, więc spotkanie z przyjaciółką to także inwestycja w odporność.
Alkohol i dym tytoniowy osłabiają naturalne bariery w drogach oddechowych. Palaczki częściej chorują na zapalenia oskrzeli i płuc, a nadużywanie alkoholu zaburza sen i pracę komórek odpornościowych.
Co z suplementami
Zimą większości osób w naszej szerokości geograficznej zaleca się witaminę D, bo słońca jest za mało, by skóra ją wytworzyła. Dawkę dobrze dobrać z lekarzem lub farmaceutą, najlepiej po zbadaniu jej poziomu. Witamina C, cynk czy probiotyki mają skromniejsze dowody działania: u niektórych osób mogą nieco skracać infekcję, ale nie zastąpią podstaw.
Ostrożnie z preparatami, które łączą kilkanaście składników w jednej kapsułce. Łatwo wtedy nieświadomie przyjmować te same witaminy z kilku źródeł, a niektóre z nich, na przykład witaminy A i D, gromadzą się w organizmie i w nadmiarze mogą szkodzić. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, zapytaj farmaceutę o możliwe interakcje.
Pamiętaj też o szczepieniach. To one dają najbardziej konkretną ochronę przed grypą i jej powikłaniami, a ich skuteczność jest dobrze zbadana, czego nie da się powiedzieć o większości zimowych specyfików z reklam.
Zimowa odporność buduje się po cichu, dzień po dniu: snem, ruchem, jedzeniem i spokojem, a nie kolejnym magicznym słoiczkiem.
