Oszustwa przed świętami: fałszywe sklepy, BLIK i fikcyjne paczki

Grudzień to czas prezentów, ale też najlepszy sezon dla oszustów. Ich metody są coraz sprytniejsze, choć schematy powtarzają się od lat.

Sklep, który zniknie razem z pieniędzmi

Fałszywe sklepy internetowe wyglądają coraz bardziej przekonująco: mają ładne zdjęcia, opinie klientów i licznik promocji. Zanim zapłacisz, sprawdź kilka rzeczy. Czy w zakładce z kontaktem są pełne dane firmy z numerem NIP i adresem? Czy cena nie jest o połowę niższa niż wszędzie indziej?

Uważaj szczególnie na reklamy w mediach społecznościowych, które prowadzą do nieznanych stron z markowymi produktami w cenach „likwidacji magazynu”. Bezpieczniej płacić kartą lub przez znaną bramkę płatniczą niż zwykłym przelewem na konto osoby prywatnej.

Przed zakupem wpisz nazwę sklepu w wyszukiwarkę razem ze słowem „opinie” albo „oszustwo”. Jeśli ktoś został już oszukany, zwykle ostrzega innych na forach. Sprawdź też, czy sklep ma regulamin i zasady zwrotów napisane poprawną polszczyzną, bo niezgrabne tłumaczenia to częsty sygnał ostrzegawczy.

BLIK, który ktoś „przypadkiem” wysłał

Coraz częstszy schemat zaczyna się od niespodziewanego przelewu BLIK na Twój numer telefonu. Chwilę później ktoś dzwoni lub pisze, że to pomyłka, i prosi o odesłanie pieniędzy na inny numer. Banki ostrzegają, żeby nigdy nie robić tego na własną rękę, bo pieniądze mogą pochodzić z przestępstwa, a Ty stajesz się ogniwem, które ma zatrzeć ich ślad.

W takiej sytuacji skontaktuj się z bankiem i postępuj według jego wskazówek. Ta sama ostrożność dotyczy próśb o kod BLIK od „znajomej” na komunikatorze. Zanim cokolwiek zrobisz, zadzwoń do niej zwykłym telefonem, bo przejęte konta w mediach społecznościowych to jedna z ulubionych metod przestępców.

SMS od kuriera i inne pułapki

W grudniu czekamy na wiele paczek, więc wiadomość o „dopłacie do przesyłki” czy „wstrzymanej dostawie” nikogo nie dziwi. Link prowadzi do strony łudząco podobnej do strony firmy kurierskiej, a dane karty trafiają prosto do oszustów. Kurierzy nie wysyłają linków do dopłat rzędu kilku złotych.

Podejrzane SMS-y możesz bezpłatnie przekazać na numer 8080, z którego korzystają specjaliści od bezpieczeństwa w sieci. Pamiętaj też o kilku zasadach:

  • nie klikaj w linki z nieoczekiwanych wiadomości, tylko wejdź na stronę samodzielnie,
  • nie podawaj nikomu kodów z SMS-ów autoryzacyjnych,
  • ustaw w aplikacji bankowej limity transakcji i powiadomienia,
  • wspierając zbiórki, wybieraj sprawdzone organizacje, a nie przypadkowe posty.

Oszuści coraz częściej podszywają się też pod urzędy i operatorów płatności, strasząc blokadą konta lub zaległą opłatą. Ani urząd, ani bank nie poprosi Cię w SMS-ie o kliknięcie w link i podanie danych logowania.

Gdy coś już się stało

Jeśli straciłaś pieniądze, działaj szybko. Zadzwoń do banku, zablokuj kartę lub dostęp do konta, a potem zgłoś sprawę na policję. Zachowaj zrzuty ekranu, numery telefonów i potwierdzenia przelewów. Jeśli płaciłaś kartą za towar, który nigdy nie dotarł, zapytaj bank o reklamację transakcji, bo przy szybkiej reakcji bywa to skuteczny sposób na odzyskanie pieniędzy.

Wstyd jest tu złym doradcą, bo oszuści żyją z tego, że ofiary milczą. Opowiedz o swojej sytuacji bliskim, zwłaszcza starszym rodzicom, którzy bywają celem szczególnie wyrafinowanych ataków.

Uważność kosztuje kilka minut, a może uratować całe świąteczne oszczędności.