Rymowanka „Paluszek” to świetna zabawa z dzieckiem, przy której maluch uczy się nazw części ciała, klaszcze i tupie. Wystarczy kilka powtórzeń, żeby zaczął pokazywać razem z Tobą.
Rymowanka
Tu paluszek, tam paluszek,
a tu czysty mam fartuszek.
Tu jest rączka, a tu druga,
a tu oczko do mnie mruga.
Tu jest czoło,
tu są włosy,
wszyscy mamy czyste nosy.
Tu są rączki do klaskania,
a tu nóżki do tupania.
Jak pokazywać
Każdy wers ma swój gest, a cała zabawa polega na tym, żeby słowa i ruch szły w parze. Najpierw pokazujesz na sobie, potem na dziecku, a z czasem maluch robi to sam.
- „Tu paluszek, tam paluszek” – unosisz najpierw jeden palec wskazujący, potem drugi, albo delikatnie dotykasz paluszków dziecka.
- „A tu czysty mam fartuszek” – gładzisz dłońmi brzuch, jakbyś wygładzała fartuszek.
- „Tu jest rączka, a tu druga” – wyciągasz po kolei obie ręce.
- „A tu oczko do mnie mruga” – mrugasz do dziecka. Maluchy uwielbiają ten moment i próbują mrugać same, zwykle zamykając oba oczy naraz.
- „Tu jest czoło, tu są włosy” – dotykasz czoła i głaszczesz włosy.
- „Wszyscy mamy czyste nosy” – stukasz palcem w nosek.
- „Tu są rączki do klaskania, a tu nóżki do tupania” – klaszczecie i tupiecie z całych sił.
Mów spokojnie, z wyraźnymi pauzami przed każdym gestem. Dziecko potrzebuje chwili, żeby skojarzyć słowo z miejscem na ciele.
Od niemowlaka do przedszkolaka
Rymowankę możesz zacząć mówić już kilkumiesięcznemu dziecku, które leży przed Tobą albo siedzi na kolanach. Wtedy to Ty dotykasz jego paluszków, brzuszka, czoła i nóżek, a ono słucha melodii głosu i cieszy się z dotyku. Ostatni wers możesz zamienić na delikatne „tupanie” jego stópkami.
Około pierwszych urodzin wiele dzieci zaczyna pokazywać pojedyncze części ciała, kiedy o nie pytasz, najczęściej nos, oczy albo brzuszek. To dobry moment, żeby rymowanka stała się codzienną zabawą. Dwulatki potrafią już powtórzyć większość gestów, a trzylatki recytują wierszyk samodzielnie i chętnie uczą go młodsze rodzeństwo. W przedszkolu „Paluszek” często służy do rozgrzewki przed zajęciami albo do uspokojenia grupy po zabawie na dworze.
Przy okazji dziecko ćwiczy kilka rzeczy naraz:
- poznaje nazwy części ciała i uczy się, gdzie są;
- naśladuje ruchy dorosłego, co jest ważnym krokiem w nauce mowy;
- ćwiczy koordynację, gdy trzeba szybko przejść od mrugania do klaskania i tupania;
- buduje poczucie własnego ciała, które przydaje się później przy ubieraniu się i myciu.
Każde dziecko ma swoje tempo, więc nie martw się, jeśli przez jakiś czas maluch tylko się przygląda. Często długo obserwuje, a potem nagle pokazuje wszystko od początku do końca.
Warianty i drobne rady
Kiedy wierszyk jest już dobrze znany, możesz go urozmaicić. Mówcie go szybciej i szybciej, aż wszyscy się pogubią. Albo celowo pomyl się i pokaż kolano zamiast nosa, a dziecko niech Cię poprawi, bo kilkulatki uwielbiają przyłapywać dorosłych na błędzie. Dobrze działa też zabawa przed lustrem albo „uczenie” rymowanki lalki czy misia.
Słowa o czystym fartuszku i czystych nosach możesz wykorzystać przy codziennych czynnościach, na przykład przy myciu rąk przed jedzeniem albo wycieraniu noska chusteczką. Wtedy zwykła higiena staje się częścią zabawy, a nie kolejnym poleceniem.
Najważniejsze, żeby rymowanka kończyła się głośnym klaskaniem i tupaniem, bo właśnie na ten wesoły finał dzieci czekają najbardziej.
