Pieczone udka gęsie z jabłkami na listopadowy obiad

Listopad i grudzień to w Polsce sezon na gęsinę. Zamiast piec całego ptaka, zacznij od udek: są prostsze, szybsze i bardzo trudno je zepsuć.

Tradycja jedzenia gęsi na świętego Marcina wraca do łask, a młode gęsi z polskich hodowli można kupić aż do świąt. Gęsina jest ciemna i aromatyczna, bliżej jej do dziczyzny niż do kurczaka. Ma sporo tłuszczu, ale większość wytapia się w trakcie pieczenia i zamienia w złocisty smalec, który przyda się na długo.

Kupując gęsinę, zwracaj uwagę na pochodzenie. Polska gęś owsiana, karmiona owsem w ostatnich tygodniach chowu, ma delikatne mięso i mniej tłuszczu niż ptaki tuczone intensywnie. Udka powinny mieć jasną, kremową skórę bez przebarwień. Mrożone też się sprawdzą, ale rozmrażaj je powoli, przez dobę w lodówce.

  • Składniki na 4 porcje

  • 4 udka gęsie (ok. 1,6–2 kg)

  • 3 kwaskowe jabłka, np. szara reneta lub antonówka

  • 2 cebule

  • 4 ząbki czosnku

  • 2 gałązki rozmarynu lub tymianku

  • łyżka suszonego majeranku

  • 1 łyżeczka soli, ½ łyżeczki pieprzu

  • 150 ml soku jabłkowego lub wytrawnego białego wina

  • 1 łyżka miodu (opcjonalnie)

  • Przygotowanie

  1. Dzień wcześniej natrzyj udka solą, pieprzem, majerankiem i przeciśniętym czosnkiem. Zostaw w lodówce na noc, a mięso będzie soczystsze i bardziej aromatyczne.
  2. Wyjmij udka godzinę przed pieczeniem. Skórę ponakłuwaj ostrym nożem, uważając, żeby nie przebić mięsa. Dzięki temu tłuszcz łatwiej się wytopi.
  3. Jabłka i cebule pokrój w ćwiartki i rozłóż w naczyniu żaroodpornym. Połóż na nich udka skórą do góry, dodaj zioła i wlej sok.
  4. Piecz pod przykryciem lub pod folią w 160°C przez około 2 godziny. Co pół godziny polewaj mięso wytopionym sosem.
  5. Zdejmij przykrycie, posmaruj skórę miodem i zwiększ temperaturę do 200°C. Piecz jeszcze 20–25 minut, aż skórka będzie chrupiąca.

Mięso jest gotowe, gdy łatwo odchodzi od kości. Niska temperatura i długi czas to najlepsza metoda na gęsinę, która w zbyt gorącym piekarniku robi się twarda.

Z czym podać

Klasycznie: z kluskami śląskimi lub pyzami, modrą kapustą (czerwoną, duszoną z jabłkiem) i sosem z pieczenia. Sos przecedź, zbierz nadmiar tłuszczu łyżką i chwilę zredukuj na patelni.

Lżejszy wariant to pieczone buraki z kozim serem i kasza pęczak. Gorzkawe sałaty, jak radicchio czy cykoria, też świetnie równoważą tłustość gęsiny, a ich odrobina kwasowości odświeża cały talerz.

Jeśli zostanie Ci mięso, oddziel je od kości, posiekaj z cebulką i podsmaż. To doskonały farsz do pierogów albo naleśników zapiekanych z sosem grzybowym.

Co zrobić z tłuszczem

Wytopiony tłuszcz przelej przez sitko do słoika i trzymaj w lodówce. Wytrzyma kilka tygodni, a w zamrażarce nawet kilka miesięcy. Łyżka gęsiego smalcu do pieczenia ziemniaków daje efekt, którego nie da żaden olej: są chrupiące z zewnątrz i miękkie w środku.

Gęsi smalec z cebulką i majerankiem, posmarowany na żytni chleb z ogórkiem kiszonym, to z kolei przekąska, która zniknie z każdej imprezy szybciej niż kanapki z łososiem.

Udka gęsie to dobry sposób, żeby oswoić gęsinę bez stresu i przekonać się, dlaczego przez wieki była świątecznym mięsem.