Pisanki - Zdrapywanki

Pisanka wykonana w prosty sposób, radość dla całej rodziny. Zdrapywanki, czyli wielkanocne jajka z wzorem wyskrobanym w barwniku, wymagają tylko jajka, mocnego koloru i odrobiny cierpliwości.

Na czym polega technika

Jajko najpierw barwi się na jednolity, dość mocny kolor, bo wtedy zdrapany wzór wygląda najładniej. Potem igłą albo innym ostrym narzędziem wydrapuje się w barwniku dowolne wzory. Tam, gdzie przejedzie ostrze, spod koloru wychodzi jasna skorupka, więc powstaje rysunek jak wycięty z ciemnego tła.

To jedna z najstarszych technik zdobienia pisanek. Dawniej robiono je w wielu domach na wsi, często z bardzo drobnymi, geometrycznymi motywami. Dziś to świetny sposób, żeby pokazać dziecku tradycję, a przy okazji dać mu zajęcie, które wycisza i uczy skupienia.

Jest to raczej zajęcie dla starszych, wytrwałych dzieci, mniej więcej od siódmego, ósmego roku życia. Młodsze szybko się zniechęcą, a ostre narzędzie w ich rękach to po prostu ryzyko.

Krok po kroku

Przygotuj jajka ugotowane na twardo albo wydmuszki. Wydmuszki są lżejsze i można je przechowywać latami, ale łatwiej je zgnieść, więc dla dziecka na początek lepsze będzie jajko na twardo.

  1. Umyj jajka w ciepłej wodzie, żeby usunąć tłusty nalot, wtedy barwnik równo chwyci. Po pracy z surowymi jajkami umyjcie ręce.
  2. Ufarbuj jajko na intensywny kolor. Bardzo dobrze sprawdza się wywar z łusek cebuli (brąz, rdza), z czerwonej kapusty (niebieski, fiolet) albo z buraków, a także gotowe barwniki spożywcze. Im dłużej jajko leży w barwniku, tym mocniejszy kolor.
  3. Wysusz pisankę dokładnie. Na wilgotnej skorupce barwnik się rozmazuje, a wzór wychodzi poszarpany.
  4. Delikatnie zaznacz miękkim ołówkiem główne linie: pasy dzielące jajko, kwiat, gałązkę, słońce.
  5. Zdrapuj wzór, trzymając jajko w lekko zwiniętej ściereczce. Ruchy powinny być krótkie i płytkie, bez mocnego nacisku.
  6. Na koniec możesz przetrzeć pisankę kroplą oleju na miękkiej szmatce, wtedy kolor ładnie się odświeży.

Bezpieczeństwo i wygodne narzędzia

Igła daje najcieńszą kreskę, ale nie każde dziecko poradzi sobie z nią bez ukłucia. Dobrym rozwiązaniem jest igła wbita oczkiem w korek albo w kawałek drewnianej szpatułki, wtedy łatwiej ją trzymać i trudniej się skaleczyć. Młodszym dzieciom możesz dać wykałaczkę, zaostrzony patyczek do szaszłyków albo stalówkę, którą zdrapuje się szersze linie.

Kilka zasad, które oszczędzą nerwów:

  • pracujcie przy stole, na gazecie albo ręczniku, żeby jajko nie spadło na twardą podłogę;
  • ostrze kieruj zawsze od siebie i od palców trzymających jajko;
  • dorosły siedzi obok przez cały czas, a po skończonej pracy chowa igły do pudełka;
  • jajek, które przez kilka godzin leżały w cieple i były mocno obracane w rękach, lepiej później nie jeść, a jeśli chcecie je zjeść, trzymajcie je w lodówce i używajcie barwników spożywczych.

Najczęstsze błędy i pomysły na wzory

Najczęściej psuje zdrapywankę zbyt blady kolor, bo wtedy wzór ledwie widać, oraz za mocne dociskanie narzędzia, przez które pęka skorupka. Kłopotem bywa też zbyt ambitny projekt: drobny ornament na całe jajko zniechęci nawet cierpliwe dziecko. Zacznijcie od prostych motywów, takich jak kropki, kreski, spirale, gwiazdki, kurczaczek, pisklęta w gnieździe albo imię domownika. Doskonale sprawdza się też podział jajka na pasy, z innym wzorem w każdym.

Taką pisankę dziecko może podarować babci albo położyć na wielkanocnym stole, a radość z rzeczy zrobionej własnoręcznie jest największą nagrodą za cierpliwość.