Plan porodu to nie lista żądań, tylko krótka informacja dla personelu o tym, co jest dla Ciebie ważne. Dobrze napisany ułatwia porozumienie w chwili, gdy rozmowa jest najtrudniejsza.
Po co pisać plan porodu
W czasie porodu trudno tłumaczyć personelowi, czego chcesz, a czego się obawiasz. Plan porodu robi to za Ciebie. Jest elementem dokumentacji medycznej, który położna i lekarz powinni uwzględnić, o ile nie stoją temu na przeszkodzie względy medyczne. Przygotowanie go zmusza też do przemyślenia wielu spraw jeszcze przed porodem.
Plan nie jest umową ani gwarancją. Poród bywa nieprzewidywalny, a gdy pojawiają się komplikacje, priorytetem jest zdrowie mamy i dziecka. Dobry plan uwzględnia tę elastyczność i jasno pokazuje, co jest dla Ciebie najważniejsze.
Co w nim zawrzeć
- osoba towarzysząca: kto będzie przy porodzie i czy ma być obecna przy wszystkich etapach,
- łagodzenie bólu: które metody chcesz wypróbować najpierw, czy jesteś zainteresowana znieczuleniem zewnątrzoponowym,
- ruch i pozycje: czy chcesz rodzić w wodzie, na piłce, w pozycji wertykalnej,
- nacięcie krocza: czy chcesz go uniknąć, jeśli to możliwe,
- kontakt skóra do skóry: co najmniej dwie godziny bezpośrednio po porodzie,
- pępowina: czy chcesz poczekać z jej przecięciem, kto ma ją przeciąć,
- karmienie: czy planujesz karmić piersią i czy zgadzasz się na dokarmianie mlekiem modyfikowanym,
- sprawy szczególne: alergie, lęki, doświadczenia z poprzednich porodów.
Jeśli masz wynik dodatni w kierunku GBS, grupę krwi Rh minus albo choroby przewlekłe, dopisz to na początku. Takie informacje są w karcie ciąży, ale w planie od razu rzucają się w oczy.
Jak napisać, żeby ktoś przeczytał
Personel porodówki nie ma czasu na lekturę kilku stron. Najlepiej sprawdza się jedna strona, punkty zamiast długich akapitów i podział na najważniejsze sprawy oraz te, na których zależy Ci mniej. Używaj prostych sformułowań, na przykład „chciałabym spróbować porodu bez znieczulenia, ale proszę o informację o dostępnych metodach”.
Unikaj tonu roszczeniowego i słów w rodzaju „nie zgadzam się na żadne interwencje”. Lepiej napisać, że prosisz o informację i wyjaśnienie przed każdą procedurą. Taka forma sprzyja współpracy i pokazuje, że rozumiesz realia porodu.
Plan przydaje się także wtedy, gdy wiesz, że czeka Cię cięcie cesarskie. Możesz w nim zapisać, czy chcesz, by osoba towarzysząca była obecna na sali operacyjnej, czy zależy Ci na kontakcie skóra do skóry jeszcze w trakcie zabiegu, czy wolisz, by parawan był opuszczony w chwili narodzin. Dobrze dodać też punkt „na wypadek cięcia” w planie porodu naturalnego, bo sytuacja może się zmienić.
Przed porodem i w szpitalu
Omów plan z położną lub lekarzem prowadzącym jeszcze w ciąży. Dowiesz się, co jest realne w wybranym szpitalu, a czego lepiej nie zapisywać, bo i tak nie jest tam możliwe. Wiele szpitali udostępnia własne wzory planów porodu; jeśli Twój tak robi, skorzystaj z niego.
- wydrukuj plan w dwóch egzemplarzach i dołącz do karty ciąży,
- przekaż go położnej przy przyjęciu na salę porodową,
- upewnij się, że osoba towarzysząca zna jego treść,
- pamiętaj, że możesz zmienić zdanie w każdej chwili, także w trakcie porodu.
Plan porodu to narzędzie komunikacji, a nie egzamin z idealnego porodu, i właśnie jako taki najlepiej spełnia swoją rolę.
