O płodności mówi się najczęściej w kontekście kobiet, a to tylko połowa historii. Nasienie reaguje na styl życia szybciej, niż wielu panom się wydaje.
Trzy miesiące na zmianę
Plemniki dojrzewają w jądrach około dwóch i pół miesiąca, a potem jeszcze przez pewien czas wędrują przez najądrza. W praktyce oznacza to, że nasienie z dnia poczęcia powstawało przez ostatnie trzy miesiące. Dobra wiadomość: zmiany na lepsze też widać po mniej więcej takim czasie. Z tego samego powodu wysoka gorączka, na przykład przy grypie, potrafi pogorszyć wyniki badania jeszcze przez kilka tygodni.
Co szkodzi nasieniu
Lista głównych winowajców jest dość krótka i dobrze udokumentowana:
- palenie papierosów, w tym e-papierosów, oraz marihuana,
- regularne picie alkoholu, szczególnie w większych ilościach,
- sterydy anaboliczne i testosteron przyjmowany bez wskazań, które potrafią niemal zatrzymać produkcję plemników,
- otyłość i siedzący tryb życia,
- przegrzewanie jąder: częsta sauna, gorące kąpiele, laptop na kolanach, wielogodzinne siedzenie,
- kontakt z rozpuszczalnikami, pestycydami czy metalami ciężkimi w pracy.
Szczególnie zdradliwe są preparaty z siłowni. Wielu mężczyzn nie wie, że testosteron podawany z zewnątrz działa jak antykoncepcja, bo organizm przestaje sam pobudzać jądra do pracy. Jeśli przyjmujesz jakiekolwiek środki hormonalne, powiedz o tym lekarzowi szczerze. Ostrożności wymagają też niektóre leki stosowane na stałe, więc przy planowaniu dziecka dobrze przejrzeć je z lekarzem.
Co pomaga
Nie ma cudownego suplementu, który zastąpi podstawy. Pomaga zdrowa masa ciała, regularny ruch, dieta z dużą ilością warzyw, owoców, ryb i produktów pełnoziarnistych oraz sen. Przy staraniach lepiej sprawdza się współżycie co dwa, trzy dni niż długie wstrzymywanie się: kilkudniowa abstynencja nie zwiększa szans, a po ponad tygodniu ruchliwość plemników zwykle spada.
Jak wygląda badanie nasienia
Seminogram to podstawowe badanie płodności mężczyzny, które można zrobić bez skierowania w wielu laboratoriach i klinikach leczenia niepłodności. Przed badaniem zaleca się zwykle od dwóch do siedmiu dni wstrzemięźliwości. Próbkę pobiera się przez masturbację do sterylnego pojemnika, najlepiej na miejscu, w osobnym pokoju. Jeśli laboratorium pozwala oddać ją z domu, trzeba ją dostarczyć w ciągu godziny i w temperaturze zbliżonej do ciała.
Wynik pokazuje objętość nasienia, liczbę plemników, ich ruchliwość i budowę. Wartości porównuje się z normami opracowanymi przez WHO. Jeden słabszy wynik nie przesądza o niczym, bo jakość nasienia naturalnie się waha. Badanie powtarza się zwykle po kilku tygodniach, a przy nieprawidłowościach kolejnym krokiem jest wizyta u androloga lub urologa, który może zlecić badania hormonów czy USG jąder.
Żylaki powrózka nasiennego, infekcje, zaburzenia hormonalne czy przebyte urazy to problemy, które często da się leczyć. Im szybciej mężczyzna zrobi badanie, tym krócej para błądzi po omacku. Dbanie o płodność nie jest dla niego przysługą wobec partnerki, tylko wspólnym projektem, w którym jego zdrowie liczy się tak samo.
