Decyzja o terapii to często pierwszy, najtrudniejszy krok. Potem pojawia się kolejne pytanie: do kogo pójść, jak sprawdzić kwalifikacje i jak wygląda pierwsza wizyta.
Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra
To trzy różne zawody, choć często się je myli:
- psychiatra to lekarz, który diagnozuje i leczy zaburzenia psychiczne, także lekami; może wystawić zwolnienie i receptę,
- psycholog ukończył studia psychologiczne; prowadzi konsultacje, udziela wsparcia, przeprowadza diagnozę psychologiczną,
- psychoterapeuta to osoba po kilkuletnim, specjalistycznym szkoleniu w określonym nurcie terapii, prowadząca systematyczne sesje terapeutyczne.
W wielu sytuacjach dobrze zacząć od konsultacji psychologicznej albo wizyty u psychiatry, który pomoże ocenić, jaka forma pomocy będzie najlepsza. Przy nasilonej depresji czy lęku często najlepiej działa połączenie psychoterapii z leczeniem farmakologicznym.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze
Sprawdź, czy terapeuta ma ukończone lub trwające szkolenie psychoterapeutyczne w uznanym ośrodku i pracuje pod superwizją, czyli konsultuje swoją pracę z doświadczonym specjalistą. Takie informacje zwykle można znaleźć na stronach towarzystw psychoterapeutycznych.
Popularne nurty to między innymi terapia poznawczo-behawioralna, psychodynamiczna, systemowa i humanistyczna. Każdy ma swoje mocne strony, a badania pokazują, że ogromne znaczenie ma relacja z terapeutą i poczucie, że możesz mu zaufać. Przy niektórych problemach, na przykład zaburzeniach lękowych czy bezsenności, szczególnie dobrze przebadana jest terapia poznawczo-behawioralna.
Uważaj na osoby, które obiecują szybkie, cudowne efekty, namawiają do odstawienia leków bez konsultacji z lekarzem albo przekraczają granice zawodowe, na przykład proponując relację towarzyską.
Pierwsze spotkania
Pierwsza wizyta to zwykle konsultacja. Terapeuta pyta, co Cię sprowadza, jak wygląda Twoje życie, czego oczekujesz. Ty też możesz pytać: o nurt, doświadczenie, czas trwania terapii, zasady odwoływania sesji, poufność. Zazwyczaj odbywa się od jednej do trzech konsultacji, po których ustalacie cele i formę pracy.
Przed pierwszą wizytą zapisz kilka zdań o tym, z czym przychodzisz i czego oczekujesz. Stres potrafi sprawić, że w gabinecie zapomina się o najważniejszych sprawach, a notatka pomaga zacząć rozmowę.
To normalne, że na początku czujesz się niezręcznie. Jeśli jednak po kilku spotkaniach nie masz poczucia bezpieczeństwa i zrozumienia, możesz zmienić terapeutę. To nie porażka, tylko szukanie właściwego dopasowania.
Terapia w NFZ i prywatnie
Psychoterapię można realizować w ramach NFZ, między innymi w poradniach zdrowia psychicznego i centrach zdrowia psychicznego, choć często trzeba poczekać na wolny termin. W prywatnych gabinetach koszt sesji jest wyższy, ale terminy zwykle bliższe. Coraz popularniejsza jest też terapia online, która dla wielu osób okazuje się równie skuteczna i wygodniejsza.
Kilka zasad, które pomagają wynieść z terapii jak najwięcej:
- przychodź regularnie, nawet gdy wydaje Ci się, że nie ma o czym mówić,
- mów o tym, co dzieje się w relacji z terapeutą, także o wątpliwościach,
- daj sobie czas, bo zmiana zwykle przychodzi stopniowo.
Jeśli myśli o zrobieniu sobie krzywdy pojawiają się już teraz, nie czekaj na wolny termin: zadzwoń pod 800 70 2222 lub 112.
Psychoterapia nie jest luksusem ani oznaką słabości, tylko sposobem dbania o zdrowie, tak samo ważnym jak wizyta u kardiologa.
