Ciemny kościół, migoczące lampiony w dłoniach dzieci i jedna świeca z kokardą przy ołtarzu. Opowiadamy o adwentowej tradycji z kilkusetletnią historią i podpowiadamy, jak zrobić z dzieckiem własny lampion.
Spuśćcie rosę, niebiosa
Nazwa rorat pochodzi od pierwszych słów śpiewu na wejście: Rorate caeli desuper, czyli Spuśćcie rosę, niebiosa. To fragment Księgi Izajasza, w którym prorok wyraża tęsknotę za nadejściem Zbawiciela. Roraty są mszą ku czci Maryi i przypominają o tym, że przyjęła ona zapowiedź narodzin Jezusa.
Tradycyjnie odprawia się je przed wschodem słońca albo o świcie, w dni powszednie adwentu, z wyjątkiem niedziel i uroczystości. Kapłan zakłada wtedy białe szaty, choć w adwencie obowiązuje fiolet. W wielu parafiach, z myślą o dzieciach i pracujących, roraty odprawia się dziś także wieczorem.
Ciemność, lampiony i roratka
Na początku mszy w kościele gasi się światła. Wierni, a zwłaszcza dzieci, wchodzą z zapalonymi lampionami, które nawiązują do przypowieści o pannach roztropnych, czekających z płonącymi lampami na przyjście oblubieńca. Ciemność oznacza czas oczekiwania, a światło nadzieję, że niedługo się ono skończy.
Dawniej światła zapalano podczas hymnu Chwała na wysokości Bogu, dziś zwykle przy śpiewie Alleluja. Przy ołtarzu przez cały adwent stoi roratka, czyli świeca przewiązana białą lub niebieską kokardą. Symbolizuje Maryję, która niesie światu Chrystusa, prawdziwe światło.
Śpiew z kaplicy Zygmuntowskiej
O tym, jak ważne były roraty w dawnej Polsce, świadczy historia Wawelu. Król Zygmunt I Stary ufundował w 1540 roku kapelę rorantystów, zespół śpiewaków, którzy codziennie wykonywali muzykę podczas mszy roratniej w kaplicy Zygmuntowskiej. Kapela działała przez ponad dwa i pół wieku i rozwiązano ją dopiero pod koniec XVIII stulecia, gdy zabrakło pieniędzy na jej utrzymanie.
Dzisiejsze roraty mają też swoje dziecięce zwyczaje. Najmłodsi przynoszą papierowe serduszka z zapisanymi dobrymi uczynkami z poprzedniego dnia, a ksiądz losuje jedno z nich. Wylosowane dziecko zabiera do domu na jeden dzień figurkę Matki Bożej albo Dzieciątka, a cała rodzina stara się przeżyć ten dzień wyjątkowo.
Jak przygotować lampion
Lampion roratni ma zwykle kształt latarenki z czterema ściankami, które przypominają witraże. Można go kupić, ale własnoręcznie zrobiony cieszy dziecko znacznie bardziej:
- szkielet zrób z kartonu lub cienkich listewek, a ścianki z kalki technicznej albo papieru śniadaniowego;
- na ściankach narysujcie flamastrami gwiazdy, aniołki czy żłóbek, które po zapaleniu zaświecą jak witraż;
- do środka włóż świeczkę na baterie, bo w tłumie żywy ogień łatwo może coś podpalić;
- doczep uchwyt z drutu lub sznurka, żeby lampion wygodnie trzymał się w małej dłoni.
Zrobienie lampionu zajmuje jedno popołudnie, a może posłużyć przez kilka sezonów, jeśli po adwencie schowasz go w pudełku razem z bombkami. Co roku można dokleić nowy rysunek albo naklejkę, więc lampion rośnie razem z dzieckiem.
Poranne wyjście w grudniowej ciemności bywa wyzwaniem, ale dla wielu dorosłych to jedno z najmocniejszych wspomnień z dzieciństwa: chrzęst śniegu, zimny nos i ciepłe światło lampionu w dłoni.
