Klejąca papka albo przypalone dno to najczęstsze ryżowe porażki. Kilka zasad wystarczy, żeby każde ziarenko było osobno, a garnek dawał się umyć bez szorowania.
Ryż w torebkach jest wygodny, ale ugotowany luzem smakuje lepiej, kosztuje mniej i nie zostawia plastikowych śmieci. Najpewniejsza jest metoda wchłaniania: ryż dostaje dokładnie tyle wody, ile zdoła wypić, więc nie trzeba go odcedzać.
Zacznij od płukania. Na powierzchni ziaren jest drobny pył skrobiowy, który w garnku zamienia się w klej. Wsyp ryż do miski, zalej zimną wodą, zamieszaj dłonią i odlej mętną wodę. Powtórz trzy, cztery razy, aż woda będzie prawie przejrzysta.
Wyjątkiem jest ryż do risotto i do sushi. Tu skrobia jest potrzebna, bo odpowiada za kremowość lub lepkość, więc płuczesz go krótko albo wcale.
Proporcje dla różnych odmian
Mierz ryż i wodę tym samym kubkiem. Podane ilości to punkt wyjścia, bo każda paczka i każdy garnek zachowują się trochę inaczej.
- Biały długoziarnisty: 1 szklanka ryżu na 1,5 szklanki wody, 12–15 minut.
- Basmati: 1 na 1,5, ok. 12 minut. Namoczony wcześniej na 20 minut ma dłuższe ziarna.
- Jaśminowy: 1 na 1,25, ok. 12 minut. Jest naturalnie lekko kleisty i pachnący.
- Brązowy: 1 na 2–2,25, 35–40 minut.
- Czarny i czerwony: 1 na 2, 30–40 minut, najlepiej po namoczeniu.
Jedna szklanka suchego ryżu daje ok. trzech szklanek ugotowanego, czyli dwie, trzy porcje do obiadu.
- Wypłukany ryż odsącz na sitku i wsyp do garnka z grubym dnem.
- Wlej odmierzoną wodę, dodaj pół łyżeczki soli i ewentualnie łyżeczkę masła lub oleju.
- Zagotuj bez przykrycia, a gdy woda zacznie wrzeć, zmniejsz ogień do minimum i nałóż szczelną pokrywkę.
- Gotuj przez czas podany dla odmiany i nie podnoś pokrywki. Para robi tu połowę roboty.
- Zdejmij garnek z ognia i zostaw zamknięty na 10 minut.
- Spulchnij ryż widelcem, rozdzielając ziarna od spodu.
Jeśli pokrywka nie przylega dobrze, połóż pod nią czystą ściereczkę albo arkusz folii aluminiowej. Gdy ryż jest już miękki, a w garnku zostało trochę wody, odparuj ją przez minutę bez przykrycia.
Inne sposoby i bezpieczne resztki
Jak makaron. Gdy nie masz pewności co do proporcji, wrzuć ryż do dużej ilości osolonego wrzątku, gotuj bez przykrycia i odcedź, gdy jest prawie miękki. Potem przykryj go na 5 minut. Ten sposób dobrze sprawdza się przy ryżu brązowym.
W piekarniku. Przy większych ilościach zalej ryż w naczyniu żaroodpornym wrzątkiem w proporcji jak wyżej, szczelnie przykryj folią i wstaw na 25 minut do piekarnika nagrzanego do 190°C.
Resztki. Ugotowany ryż szybko przestudź, rozkładając go na płaskim talerzu, i wstaw do lodówki najpóźniej po dwóch godzinach. Zjedz go w ciągu jednego, dwóch dni i odgrzewaj tylko raz, do gorąca. W ryżu przeżywają przetrwalniki bakterii, które w cieple szybko się namnażają.
Ryż z poprzedniego dnia jest za to idealny do smażenia z warzywami i jajkiem. Ziarna są suchsze, więc nie kleją się na patelni i ładnie się przyrumieniają.
Płukanie, odmierzony płyn i chwila cierpliwości pod pokrywką wystarczą, żeby ryż wychodził sypki za każdym razem.
