Grudzień to żniwa dla oszustów, którzy podszywają się pod kurierów i pocztę. Pokazujemy, jak wyglądają fałszywe wiadomości, dlaczego proszą o grosze i co zrobić, jeśli już klikniesz.
Jak wygląda fałszywa wiadomość
Przed świętami zamawiamy więcej niż zwykle, więc SMS o paczce nikogo nie dziwi. Oszuści doskonale o tym wiedzą. Grudzień od lat jest miesiącem, w którym zespoły reagujące na incydenty komputerowe dostają najwięcej zgłoszeń o fałszywych wiadomościach.
Typowy SMS brzmi mniej więcej tak: „Twoja przesyłka czeka w magazynie. Z powodu niepełnego adresu prosimy o dopłatę 1,99 zł” i link. Inne warianty mówią o zaległej opłacie celnej za paczkę z zagranicy, nieudanej próbie doręczenia albo konieczności potwierdzenia danych. Wiadomości podszywają się pod znane firmy kurierskie, pocztę, a nawet urzędy.
Sygnały ostrzegawcze:
- link prowadzi do dziwnego adresu, który tylko przypomina nazwę prawdziwej firmy;
- wiadomość wywiera presję czasu, na przykład „paczka zostanie zwrócona w ciągu 24 godzin”;
- dopłata jest bardzo mała, rzędu kilku złotych lub groszy;
- SMS dotyczy przesyłki, której nie zamawiałaś, albo przychodzi z nieznanego numeru;
- w treści są błędy językowe lub dziwne sformułowania.
Po co oszustom kilka złotych
Nikt nie kradnie dla dwóch złotych. Mała kwota ma uśpić czujność, bo wydaje się, że nic nie ryzykujemy. Po kliknięciu w link pojawia się formularz płatności, który wygląda jak strona bramki płatniczej albo banku. Tam podajesz numer karty, dane do logowania lub kod BLIK, a przestępcy przejmują dostęp do konta i wyczyszczają je w kilka minut.
Coraz częściej spotyka się też inny wariant: paczki za pobraniem, których nikt nie zamawiał. Przesyłkę nadaje oszust, a dostarcza ją prawdziwy kurier, który nie ma pojęcia o przekręcie. W środku jest bezwartościowy drobiazg, a pieniądze trafiają do nadawcy. Nie przyjmuj przesyłki za pobraniem, jeśli nie jesteś pewna, że ją zamówiłaś.
Jak się chronić
Najprostsza zasada brzmi: nie klikaj w linki z SMS-ów o paczkach. Status przesyłki sprawdzaj w oficjalnej aplikacji przewoźnika lub na stronie sklepu, w którym robiłaś zakupy, wpisując numer przesyłki z potwierdzenia zamówienia. Prawdziwy kurier nie wymaga dopłat SMS-em, a przesyłki z zagranicy, od których należy się cło, mają jasno opisaną procedurę.
Podejrzany SMS możesz bezpłatnie przekazać na numer 8080, obsługiwany przez CERT Polska, albo zgłosić w aplikacji mObywatel. Dzięki takim zgłoszeniom fałszywe strony są szybciej blokowane przez operatorów, co chroni innych.
Gdy już kliknęłaś
Jeśli podałaś dane karty lub logowania do banku, działaj natychmiast:
- Zadzwoń na infolinię swojego banku i zastrzeż kartę lub zablokuj dostęp do konta.
- Zmień hasło do bankowości, najlepiej z innego urządzenia.
- Sprawdź historię transakcji i zgłoś nieautoryzowane operacje.
- Zastrzeż numer PESEL, jeśli podałaś dane osobowe.
- Zgłoś sprawę na policję i zachowaj zrzuty ekranu wiadomości.
Szybka reakcja często pozwala zatrzymać przelewy, zanim pieniądze znikną bezpowrotnie. Porozmawiaj też z bliskimi, zwłaszcza starszymi, o tym schemacie, bo wiedza o nim to najlepsza ochrona. Kilka sekund zastanowienia przed kliknięciem wystarczy, by święta nie zaczęły się od pustego konta.
