Kremowy sos z duszonej cebuli, bulionu i śmietany kosztuje grosze, a potrafi odmienić zwykłą zapiekankę, kotlety czy pieczeń. Jest łagodny, lekko słodki i aksamitny.
Sos cebulowy ma swoje odpowiedniki w wielu kuchniach Europy, a w polskich domach od dawna był sposobem na podanie mięsa w niedrogim i smacznym towarzystwie. Cebula duszona na maśle traci ostrość i staje się słodka, a po przetarciu przez sito zamienia się w gładki krem.
W tym przepisie cebulę podsmaża się na maśle, oprósza mąką i gotuje w bulionie, a potem przeciera. Śmietana nadaje sosowi kremowość, łyżeczka karmelu – ładny złoty kolor i delikatnie karmelową nutę, a sok z cytryny, cukier, sól i pieprz pozwalają doprawić go według uznania.
Sos przygotujesz w pół godziny z produktów, które zwykle masz w domu. Dobrze znosi też odgrzewanie, więc możesz zrobić go wcześniej.
Porcje: ok. 500 ml sosu (4–6 porcji) · Czas przygotowania: ok. 35 minut
Składniki
- 300 g cebuli
- 2 łyżki masła
- 1 łyżka mąki pszennej
- 300 ml zimnego bulionu (200 ml do gotowania i 100 ml do rozrzedzenia)
- 100 ml śmietany 18%
- 1 łyżeczka karmelu (syropu z rozpuszczonego cukru)
- szczypta cukru
- sól, pieprz
- kilka kropli soku z cytryny
Przygotowanie
- Cebulę obierz, opłucz i posiekaj w drobną kostkę.
- W rondlu roztop masło i podsmaż cebulę na średnim ogniu ok. 5–7 minut, mieszając, aż się zeszkli i zmięknie, ale nie zbrązowieje.
- Oprósz cebulę mąką, wymieszaj i smaż jeszcze minutę.
- Wlej 200 ml zimnego bulionu, energicznie mieszając, żeby nie powstały grudki.
- Gotuj na małym ogniu ok. 20 minut, często mieszając. Jeśli sos za bardzo zgęstnieje, dolej resztę bulionu.
- Przetrzyj sos przez sito albo zmiksuj blenderem na gładko i przelej z powrotem do rondla.
- Dodaj śmietanę i karmel, dopraw cukrem, solą, pieprzem i sokiem z cytryny, zagotuj i od razu zdejmij z ognia.
Wskazówki
- Domowy karmel: w małym rondelku roztop łyżkę cukru, aż zrobi się złotobrązowy, i ostrożnie wlej łyżkę gorącej wody. Wymieszaj na gładki syrop.
- Śmietana bez grudek: przed dodaniem do sosu wymieszaj ją z kilkoma łyżkami gorącego sosu. Wtedy się nie zwarzy.
- Bulion: może być drobiowy, wołowy lub warzywny. Gdy jest słony, ostrożnie dosalaj sos dopiero na końcu.
- Bardziej wyrazisty: łyżeczka musztardy lub szczypta tymianku dobrze pasują do cebuli.
- Gęstość: sos do zapiekanek może być gęstszy, a do kotletów i pieczeni rzadszy. Reguluj ją ilością bulionu.
- Wersja rustykalna: jeśli lubisz wyczuwalne kawałki cebuli, pomiń przecieranie.
- Przechowywanie: sos wytrzyma w lodówce 2–3 dni. Podgrzewaj go powoli, mieszając, i w razie potrzeby rozrzedź bulionem.
Z czym podawać
Sos cebulowy świetnie pasuje do zapiekanek ziemniaczanych i makaronowych, kotletów mielonych, pieczonej karkówki, wątróbki i schabu. Możesz nim też polać jajka na twardo albo kopytka. Do tego wystarczą ziemniaki lub kasza i surówka z marchewki albo buraczki.
Kilka cebul i kubek bulionu to wszystko, czego trzeba, by zwykły obiad zyskał domowy, kremowy sos.
