Sos cebulowy

Kremowy sos z duszonej cebuli, bulionu i śmietany kosztuje grosze, a potrafi odmienić zwykłą zapiekankę, kotlety czy pieczeń. Jest łagodny, lekko słodki i aksamitny.

Sos cebulowy ma swoje odpowiedniki w wielu kuchniach Europy, a w polskich domach od dawna był sposobem na podanie mięsa w niedrogim i smacznym towarzystwie. Cebula duszona na maśle traci ostrość i staje się słodka, a po przetarciu przez sito zamienia się w gładki krem.

W tym przepisie cebulę podsmaża się na maśle, oprósza mąką i gotuje w bulionie, a potem przeciera. Śmietana nadaje sosowi kremowość, łyżeczka karmelu – ładny złoty kolor i delikatnie karmelową nutę, a sok z cytryny, cukier, sól i pieprz pozwalają doprawić go według uznania.

Sos przygotujesz w pół godziny z produktów, które zwykle masz w domu. Dobrze znosi też odgrzewanie, więc możesz zrobić go wcześniej.

Porcje: ok. 500 ml sosu (4–6 porcji) · Czas przygotowania: ok. 35 minut

Składniki

  • 300 g cebuli
  • 2 łyżki masła
  • 1 łyżka mąki pszennej
  • 300 ml zimnego bulionu (200 ml do gotowania i 100 ml do rozrzedzenia)
  • 100 ml śmietany 18%
  • 1 łyżeczka karmelu (syropu z rozpuszczonego cukru)
  • szczypta cukru
  • sól, pieprz
  • kilka kropli soku z cytryny

Przygotowanie

  1. Cebulę obierz, opłucz i posiekaj w drobną kostkę.
  2. W rondlu roztop masło i podsmaż cebulę na średnim ogniu ok. 5–7 minut, mieszając, aż się zeszkli i zmięknie, ale nie zbrązowieje.
  3. Oprósz cebulę mąką, wymieszaj i smaż jeszcze minutę.
  4. Wlej 200 ml zimnego bulionu, energicznie mieszając, żeby nie powstały grudki.
  5. Gotuj na małym ogniu ok. 20 minut, często mieszając. Jeśli sos za bardzo zgęstnieje, dolej resztę bulionu.
  6. Przetrzyj sos przez sito albo zmiksuj blenderem na gładko i przelej z powrotem do rondla.
  7. Dodaj śmietanę i karmel, dopraw cukrem, solą, pieprzem i sokiem z cytryny, zagotuj i od razu zdejmij z ognia.

Wskazówki

  • Domowy karmel: w małym rondelku roztop łyżkę cukru, aż zrobi się złotobrązowy, i ostrożnie wlej łyżkę gorącej wody. Wymieszaj na gładki syrop.
  • Śmietana bez grudek: przed dodaniem do sosu wymieszaj ją z kilkoma łyżkami gorącego sosu. Wtedy się nie zwarzy.
  • Bulion: może być drobiowy, wołowy lub warzywny. Gdy jest słony, ostrożnie dosalaj sos dopiero na końcu.
  • Bardziej wyrazisty: łyżeczka musztardy lub szczypta tymianku dobrze pasują do cebuli.
  • Gęstość: sos do zapiekanek może być gęstszy, a do kotletów i pieczeni rzadszy. Reguluj ją ilością bulionu.
  • Wersja rustykalna: jeśli lubisz wyczuwalne kawałki cebuli, pomiń przecieranie.
  • Przechowywanie: sos wytrzyma w lodówce 2–3 dni. Podgrzewaj go powoli, mieszając, i w razie potrzeby rozrzedź bulionem.

Z czym podawać

Sos cebulowy świetnie pasuje do zapiekanek ziemniaczanych i makaronowych, kotletów mielonych, pieczonej karkówki, wątróbki i schabu. Możesz nim też polać jajka na twardo albo kopytka. Do tego wystarczą ziemniaki lub kasza i surówka z marchewki albo buraczki.

Kilka cebul i kubek bulionu to wszystko, czego trzeba, by zwykły obiad zyskał domowy, kremowy sos.