Cebula zredukowana w białym wytrawnym winie i zagęszczona masłem daje delikatny, lśniący sos, który w dziesięć minut odmieni rybę, kurczaka albo warzywa na parze.
Ten sos nawiązuje do francuskich sosów maślanych, w których redukcję z wina i cebuli lub szalotki łączy się z masłem. Wino odparowuje razem z większością alkoholu i zostawia kwaskowy, owocowy smak. Cebula mięknie, słodnieje i zagęszcza sos, a masło dodawane na końcu nadaje mu kremowości i połysku.
Składników jest tylko kilka, dlatego ich jakość ma znaczenie. Wino powinno być takie, jakie chętnie wypiłabyś do kolacji, a masło prawdziwe, nie miks z olejem. Biały pieprz zamiast czarnego nie zostawia ciemnych kropek i dobrze pasuje do jasnego sosu.
Sos jest wegetariański, więc sprawdzi się także przy bezmięsnych daniach: kaszy, makaronie, szparagach czy pieczonych warzywach.
Porcje: 2–4 (ok. 100 ml sosu) · Czas przygotowania: ok. 15 minut
Składniki
- 100 g cebuli (1 mała cebula albo 2 szalotki)
- 100 ml białego wytrawnego wina
- 20 g zimnego masła
- sól
- szczypta białego pieprzu
- opcjonalnie: łyżka posiekanego koperku, natki lub estragonu, kilka kropli soku z cytryny
Przygotowanie
- Cebulę obierz i posiekaj bardzo drobno. Im drobniej, tym gładszy będzie sos.
- Masło pokrój w małą kostkę i trzymaj w lodówce do ostatniej chwili.
- Cebulę przełóż do małego rondla i zalej winem.
- Postaw rondel na małym ogniu i gotuj bez przykrycia 8–10 minut, aż wino w dużej części odparuje, a cebula zmięknie. W rondlu powinny zostać ok. 2–3 łyżki gęstego płynu.
- Zmniejsz ogień do minimum. Dodawaj po kawałku zimne masło, cały czas ubijając trzepaczką, aż każdy kawałek się rozpuści i połączy z sosem.
- Na chwilę zwiększ ogień i energicznie wymieszaj, żeby sos się podgrzał i zagęścił, ale nie doprowadzaj go do wrzenia.
- Dopraw solą i białym pieprzem, a jeśli lubisz, dodaj zioła i kilka kropli soku z cytryny. Podawaj od razu.
Wskazówki
- Bez wrzenia: sos maślany, który się zagotuje, łatwo się rozwarstwia. Jeśli tłuszcz zacznie się oddzielać, zdejmij rondel z ognia i wmieszaj łyżeczkę zimnej wody.
- Gładka wersja: jeśli wolisz sos bez kawałków cebuli, przetrzyj go przez sitko przed dodaniem masła.
- Wino: sprawdzi się wytrawne, niezbyt aromatyczne białe wino. Słodkie zmieni smak sosu na deserowy.
- Bez alkoholu: wino zastąp bulionem warzywnym z łyżką octu winnego lub soku z cytryny. Taka wersja jest odpowiednia dla dzieci i kobiet w ciąży.
- Bardziej kremowo: razem z masłem dodaj 2–3 łyżki śmietanki 30%.
- Więcej masła: jeśli lubisz bogatsze sosy, możesz zwiększyć ilość masła nawet dwukrotnie.
- Przechowywanie: ten sos najlepiej smakuje świeży. Podgrzewany ponownie łatwo się rozwarstwia.
Z czym podawać
Sos z cebuli i wina najlepiej pasuje do ryb: pieczonego łososia, dorsza, sandacza czy pstrąga. Świetnie smakuje też z piersią kurczaka lub indyka, przegrzebkami i krewetkami. W wersji wegetariańskiej polej nim szparagi, brokuły lub kalafior z wody albo gotowane młode ziemniaki. Dobrze komponuje się z makaronem z oliwą i parmezanem.
Dziesięć minut przy kuchence wystarczy, żeby zwykły obiad zyskał restauracyjny charakter.
