Półki aptek uginają się od preparatów dla przyszłych mam. Część z nich jest naprawdę potrzebna, część dubluje się nawzajem, a niektórych lepiej unikać.
Co zwykle zalecają lekarze
Polskie towarzystwa naukowe zalecają kobietom w ciąży kilka składników, których trudno dostarczyć w wystarczającej ilości z samą dietą. Dawki dobiera lekarz, biorąc pod uwagę wyniki badań, sposób żywienia i stan zdrowia, dlatego nie ma jednego preparatu idealnego dla wszystkich.
- kwas foliowy: najlepiej już kilka miesięcy przed ciążą i przez cały pierwszy trymestr, a często dłużej; zmniejsza ryzyko wad cewy nerwowej,
- witamina D: w naszym klimacie przez większą część roku skóra wytwarza jej za mało,
- DHA: szczególnie gdy jesz mniej niż dwie porcje ryb tygodniowo,
- jod: potrzebny do pracy tarczycy matki i rozwoju mózgu dziecka, choć przy chorobach tarczycy wymaga osobnej decyzji lekarza.
Część kobiet ma wyższe zapotrzebowanie, na przykład na kwas foliowy przy niektórych chorobach przewlekłych czy wcześniejszej ciąży z wadą cewy nerwowej. Dlatego o wyborze preparatu i dawce rozmawia się z lekarzem, a nie z reklamą.
Żelazo, magnez i inne
Żelazo nie jest zalecane każdej ciężarnej automatycznie. Lekarz decyduje o nim na podstawie morfologii i, coraz częściej, poziomu ferrytyny. Przy niedoborze suplementacja jest ważna, bo anemia męczy matkę i może wpływać na rozwój dziecka. Żelazo bez wskazań potrafi za to nasilić zaparcia i dolegliwości żołądkowe.
Magnez często przyjmuje się na skurcze łydek, ale dowody na jego skuteczność są niejednoznaczne. Podobnie jest z probiotykami, witaminą C czy preparatami „na odporność”. Jeśli dieta jest urozmaicona, zwykle nie są potrzebne.
Czego unikać
- dublowania składników z kilku preparatów, bo łatwo przekroczyć bezpieczne ilości,
- wysokich dawek witaminy A w postaci retinolu, która w nadmiarze może szkodzić dziecku; dotyczy to też tranu i dużych ilości wątróbki,
- suplementów ziołowych, preparatów odchudzających i „detoksów”,
- produktów niewiadomego pochodzenia kupowanych przez internet,
- preparatów „przygotowujących do porodu” bez konsultacji z lekarzem.
Pamiętaj, że suplement diety to nie lek. Nie przechodzi tak rygorystycznych badań, a jego skład może różnić się od tego, co obiecuje opakowanie. Wybieraj preparaty sprawdzonych producentów, a najlepiej te, które poleci lekarz lub farmaceuta.
Jak przyjmować z głową
Zrób listę wszystkiego, co przyjmujesz, łącznie z witaminami, ziołami i herbatkami, i pokaż ją lekarzowi na pierwszej wizycie. Pozwoli to uniknąć dubli i interakcji. Przy mdłościach łatwiej znieść suplementy wieczorem albo w czasie posiłku.
Żelazo najlepiej wchłania się z produktami zawierającymi witaminę C, a gorzej z kawą, herbatą i nabiałem, więc dobrze zachować między nimi odstęp. Jeśli bierzesz leki na tarczycę, zapytaj, w jakich odstępach przyjmować je razem z suplementami.
Preparaty wieloskładnikowe dla kobiet w ciąży są wygodne, ale nie zawsze najlepsze. Czasem zawierają składniki, których nie potrzebujesz, a brakuje w nich tego, co w Twoim przypadku jest ważne. Bywa, że rozsądniej przyjmować dwa–trzy pojedyncze suplementy dobrane do wyników badań. Nie ma też potrzeby kupowania najdroższego produktu, bo cena nie mówi nic o jakości.
Suplementy nie zastąpią dobrej diety, ale dobrane z lekarzem uzupełniają ją tam, gdzie natura potrzebuje wsparcia, a mniej znaczy w tym przypadku często lepiej.
