Sezon grypowy dopiero się rozkręca, a najwięcej zachorowań przypada zwykle na środek zimy. Jeśli nie zdążyłaś zaszczepić się we wrześniu, nic straconego.
Szczyt dopiero przed nami
Grypa w Polsce krąży zwykle od października do kwietnia, ale najwięcej zachorowań notuje się między styczniem a marcem. Listopad i grudzień to więc wciąż dobry moment na szczepienie. Organizm potrzebuje około dwóch tygodni, żeby wytworzyć przeciwciała, więc zaszczepiona teraz będziesz chroniona przed świątecznymi spotkaniami i feriami.
Lekarze przypominają też, że wirusy grypy co roku się zmieniają. Dlatego skład szczepionki aktualizuje się na każdy sezon, a ubiegłoroczna dawka nie wystarczy. Szczepienie nie daje stuprocentowej gwarancji, ale wyraźnie zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu, zapalenia płuc i pobytu w szpitalu.
Pomyśl przy okazji o bliskich. Zaszczepiona mama, córka czy wnuczka rzadziej przyniesie wirusa do domu, w którym mieszka niemowlę albo starszy, schorowany rodzic. W święta, gdy przy jednym stole spotykają się trzy pokolenia, taka ochrona ma szczególne znaczenie.
Kto szczególnie powinien się pospieszyć
Szczepionka jest zalecana praktycznie wszystkim dorosłym, ale są grupy, dla których grypa bywa wyjątkowo groźna:
- kobiety w ciąży i te, które planują ciążę w sezonie grypowym,
- osoby po 60. roku życia,
- chorujący przewlekle, na przykład na cukrzycę, astmę, choroby serca czy nerek,
- osoby z obniżoną odpornością,
- opiekunki małych dzieci i seniorów, nauczycielki, pracownice ochrony zdrowia.
Dla części z tych grup szczepionka jest bezpłatna albo częściowo refundowana. Zasady potrafią się zmieniać z sezonu na sezon, dlatego najprościej zapytać w przychodni lub w aptece, która wykonuje szczepienia.
Gdzie i jak się zaszczepić
Szczepienie zrobisz w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, a także w wielu aptekach, często bez wcześniejszej rejestracji. Przed zastrzykiem farmaceuta lub lekarz zada kilka pytań o zdrowie i alergie. Przy gorączce lub ostrej infekcji szczepienie się odracza, ale łagodny katar zwykle nie jest przeszkodą.
Szczepionkę na grypę można podać tego samego dnia co preparat przeciw COVID-19, a u starszych osób także przeciw RSV. To wygodne rozwiązanie, jeśli trudno Ci znaleźć czas na kilka wizyt. O tym, które szczepienia połączyć, porozmawiaj z lekarzem.
Kobiety w ciąży mogą przyjąć szczepionkę na grypę w każdym trymestrze. Przeciwciała przechodzą przez łożysko, więc chronią też noworodka w pierwszych miesiącach życia, kiedy sam nie może jeszcze zostać zaszczepiony. Jeśli spodziewasz się dziecka, zapytaj o szczepienie położną lub ginekologa na najbliższej wizycie.
Czego się spodziewać po szczepieniu
Najczęstsze reakcje to bolesność ramienia, lekkie zmęczenie albo stan podgorączkowy przez dzień lub dwa. To sygnał, że układ odpornościowy pracuje, a nie dowód, że „złapałaś grypę od szczepionki”. Preparaty podawane w zastrzyku nie zawierają żywego wirusa, który mógłby wywołać chorobę.
Zdarza się, że ktoś zachoruje tuż po szczepieniu. Zwykle to inny wirus albo infekcja, która zaczęła się jeszcze przed wizytą. Szczepionka chroni przed grypą, a nie przed każdym katarem, dlatego zimą nadal liczą się sen, mycie rąk i wietrzenie mieszkania.
Jeśli wahasz się, czy listopad to nie za późno, odpowiedź jest prosta: lepiej teraz niż wcale, bo najtrudniejsze tygodnie sezonu dopiero przed nami.
