Szkoła czy zerówka – dylemat rodziców sześciolatków

Posłać sześciolatka do pierwszej klasy czy dać mu jeszcze rok w zerówce? Podpowiadamy, czym jest dojrzałość szkolna, jak ją ocenić i gdzie szukać pomocy, gdy trudno podjąć decyzję.

Wielu rodziców traktuje pójście dziecka do szkoły jak koniec dzieciństwa. Dziecko ze świata beztroskiej zabawy wkracza w świat obowiązków, ocen i dzwonków. Stąd bierze się opór niemałej części rodziców przed posyłaniem dziecka do szkoły wcześniej, niż to konieczne. Z drugiej strony są maluchy, które w przedszkolu już się nudzą, czytają pierwsze słowa i dopytują, kiedy wreszcie pójdą do „prawdziwej” szkoły.

Co mówią przepisy

W Polsce obowiązek szkolny zaczyna się zwykle w roku, w którym dziecko kończy 7 lat, a sześciolatek odbywa obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne, czyli popularną zerówkę, w przedszkolu lub w szkole. Rodzice mogą jednak zdecydować o wcześniejszym rozpoczęciu nauki. Zasady takiej decyzji, na przykład to, czy potrzebna jest opinia poradni, określają przepisy, które w ostatnich latach wielokrotnie się zmieniały. Dlatego przed podjęciem decyzji zapytaj o aktualne wymagania w szkole rejonowej lub w urzędzie gminy.

Zerówka nie jest straconym rokiem. Dzieci uczą się w niej funkcjonowania w grupie, przygotowują się do czytania, pisania i liczenia, ćwiczą sprawność rąk i koncentrację. Dla wielu sześciolatków to dokładnie to, czego w tym momencie potrzebują.

Dojrzałość szkolna – po czym ją poznać

Najważniejsze pytanie nie brzmi „ile lat ma dziecko?”, tylko „czy jest gotowe?”. Jeśli sześciolatek dojrzał do nauki czytania i pisania, lepszym rozwiązaniem może być dla niego pierwsza klasa. Jeśli nie osiągnął jeszcze dojrzałości szkolnej, prawdopodobnie lepiej mu zrobi kolejny rok w przedszkolu.

Na dojrzałość szkolną składa się kilka obszarów:

  • emocjonalny – dziecko radzi sobie z rozstaniem z rodzicem, potrafi poczekać na swoją kolej, nie rozpada się przy pierwszym niepowodzeniu;
  • społeczny – dobrze odnajduje się w grupie, przestrzega prostych zasad, umie poprosić o pomoc;
  • poznawczy – skupia uwagę przez kilkanaście minut, słucha poleceń skierowanych do całej grupy i je wykonuje, interesuje się literami i liczbami;
  • ruchowy – sprawnie posługuje się kredką i nożyczkami, ma siłę i wytrwałość w zabawach ruchowych;
  • samodzielność – samo się ubiera, korzysta z toalety, pakuje plecak, je bez pomocy.

Żadne dziecko nie musi spełniać wszystkiego idealnie. Chodzi o ogólny obraz: czy maluch poradzi sobie w szkolnej rzeczywistości bez nadmiernego stresu.

Gdzie szukać pomocy

Jeśli masz wątpliwości, porozmawiaj najpierw z nauczycielką z przedszkola. Obserwuje dziecko na co dzień w grupie i często widzi rzeczy, których rodzic w domu nie dostrzega. Przedszkole może też przekazać rodzicom informację o gotowości dziecka do nauki w szkole.

Ocenę dojrzałości szkolnej możesz także zlecić poradni psychologiczno-pedagogicznej. Psycholog i pedagog sprawdzą, jak dziecko radzi sobie w różnych obszarach, i doradzą, czy lepiej posłać je do pierwszej klasy, czy dać mu jeszcze rok.

Gdy boisz się, że będzie najmłodsze w klasie

Część rodziców obawia się, czy sześciolatek odnajdzie się w klasie z siedmiolatkami. Warto wiedzieć, że w pierwszych klasach zawsze uczyły się także dzieci młodsze, a dobrze przygotowane zwykle nie miały większych problemów z adaptacją w grupie czy z nauką. Różnica kilku miesięcy liczy się mniej niż to, czy dziecko jest emocjonalnie gotowe i czy ma wsparcie w domu.

Niezależnie od tego, co postanowicie, najważniejsze jest, żeby dziecko czuło, że to dobra zmiana, a nie egzamin, który trzeba zdać: wtedy i pierwsza klasa, i dodatkowy rok w zerówce mogą być dla niego udanym startem.