Szopka pod choinką wraca do łask, a dzieci uwielbiają ją ustawiać i przesuwać figurki. To tradycja z ośmiusetletnią historią, którą łatwo przenieść do współczesnego mieszkania.
Za twórcę pierwszej szopki uważa się świętego Franciszka z Asyżu. W 1223 roku we włoskim Greccio przygotował w grocie żywą scenę narodzenia z prawdziwym wołem i osłem, by mieszkańcy mogli zobaczyć, jak wyglądała betlejemska noc. Zwyczaj szybko rozprzestrzenił się po Europie, a do Polski przynieśli go zakonnicy. Z czasem obok szopek kościelnych pojawiły się domowe, a także kolędnicy chodzący od domu do domu z przenośną stajenką.
Krakowski skarb
Najbardziej znaną polską odmianą są szopki krakowskie: wysokie, kolorowe, błyszczące konstrukcje z kartonu i staniolu, których wieże i kopuły naśladują zabytki Krakowa. Co roku w grudniu twórcy prezentują je na konkursie przy pomniku na Rynku, a tradycja szopkarstwa krakowskiego trafiła na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. To dobry pretekst, by pokazać dzieciom zdjęcia tych szopek i spróbować zrobić własną, choćby małą.
Kto powinien się w niej znaleźć
Klasyczny zestaw figurek obejmuje:
- Maryję i Józefa,
- Dzieciątko w żłóbku,
- wołu i osła,
- pasterzy z owieczkami,
- anioła, często zawieszonego nad stajenką,
- Trzech Króli z darami.
W wielu domach Dzieciątko kładzie się w żłóbku dopiero w wigilijny wieczór, a do tego czasu żłóbek stoi pusty. Trzej Królowie z kolei mogą przez cały okres świąteczny wędrować po pokoju: stawia się ich daleko, na przykład na regale, i codziennie przesuwa bliżej, by dotarli do stajenki 6 stycznia. Dzieci kochają ten rytuał.
Gdzie i jak ustawić
Szopka najczęściej stoi pod choinką, ale wcale nie musi. Dobrze wygląda na komodzie, szerokim parapecie albo na półce na wysokości oczu, gdzie nie ginie wśród prezentów. Warto wybrać miejsce, w którym zostanie do Trzech Króli lub dłużej, bez konieczności przestawiania.
Tło i otoczenie zbuduj z naturalnych materiałów: mchu, kory, kamieni, kilku gałązek świerku i garści siana. Nie musisz kupować wszystkiego, wiele znajdziesz na spacerze w lesie lub parku. Delikatne światło robi ogromną różnicę: mały sznur lampek LED na baterie ukryty w daszku stajenki albo jedna lampka skierowana na żłóbek wieczorem wygląda naprawdę magicznie. Prawdziwych świec przy sianie i mchu nie stawiaj nigdy.
Szopka z dziećmi
W domu z małymi dziećmi najlepiej sprawdzają się figurki drewniane, filcowe lub z masy, które przetrwają upadek i można się nimi bawić. Ceramiczne i szklane lepiej postawić wyżej. Własną stajenkę zrobicie z pudełka po butach, patyczków, kory i kartonu. Figurki można ulepić z masy solnej, wyciąć z tektury albo wykonać z rolek po papierze, owiniętych tkaniną.
Przy starszych dzieciach można spróbować szopki w stylu krakowskim: z kartonowych pudełek, kolorowego papieru, folii aluminiowej i błyszczących papierków po cukierkach. Taka praca zajmuje kilka wieczorów, ale efekt zostaje na lata.
Po świętach figurki owiń w papier i schowaj w pudełku razem z drobnymi elementami, opisując, co jest w środku. Szopka ustawiana co roku w tym samym miejscu szybko staje się rodzinną tradycją, na którą czeka się równie mocno jak na choinkę.
