Szumy uszne - Dźwięk może niepokoić

Dudnienie, piski, szum fal, wiatru czy muszli, tykanie, tętnienie, buczenia —pacjenci w ten sposób opisują szumy uszne. Bywają one nieprzyjemne i u niektórych trwają bez przerwy. Mogą prowadzić nawet do depresji. Dolegliwość może pojawić się w każdym wieku, również u dzieci. Amerykański Narodowy Instytut Standardów definiuje szumy uszne jako „odczucie dźwięku bez pobudzenia zewnętrznego”.

Oznacza to, że odczucie dźwięku jakiego doznaje pacjent pochodzi wyłącznie z patologicznej aktywności w obrębie układu nerwowego. Przy braku dźwięku z otoczenia dochodzi do nieprawidłowego pobudzenia struktur ucha wewnętrznego. W warunkach fizjologicznych komórki słuchowe odbierają drgania wywołane dźwiękami, które wpadają do naszych uszu.

W tych komórkach następuje zamiana fali akustycznej na impulsy nerwowe, które dalej biegną włóknami nerwu słuchowego do kory słuchowej. W przypadku uszkodzenia komórek słuchowych może dochodzić do zaburzenia równowagi pomiędzy odbiorem dźwięków a przesyłaniem ich dalej, może zaistnieć zjawisko tzw. „fałszywego” pobudzenia włókien nerwowych, które mogą generować szum.

Tego rodzaju szumy uszne zazwyczaj nie są objawem poważnej choroby. Należy jednak pamiętać, że w niektórych przypadkach szum może być zwiastunem groźnych chorób. Niekiedy może to być obrzęk trąbki słuchowej spowodowany alergią lub stanem zapalnym. Dlatego, gdy tylko pojawią się jakiekolwiek szumy w uszach należy zgłosić się do specjalisty otolaryngologa lub audiologa celem wykonania szczegółowych badań.

Na szumy uszne cierpi około 6 milionów Polaków. Dolegliwość zwykle występuje u ludzi starszych i może być spowodowana procesem starzenia się lub innymi procesami degeneracyjnymi w obrębie ucha czy skutkiem innych chorób np. cukrzycy bądź miażdżycy. U dzieci, szumy uszne mogą być spowodowane urazami akustycznymi np. po głośnym koncercie lub od korzystania ze słuchawek, z których płynie głośna muzyka.

Szumy mogą być ciągłe lub okresowe, słyszane w uszach lub w głowie. Mogą zmieniać swoje natężenie od bardzo cichych do dość głośnych. Szumom usznym mogą towarzyszyć inne dolegliwości, np. niedosłuch, zaburzenia rozumienia mowy, uczucie pełności w uszach, zawroty głowy, trudności w utrzymaniu równowagi, nadwrażliwość słuchowa.

Mogą także utrudniać koncentrację, powodować problemy z zasypianiem, pacjenci często są rozdrażnieni, zmęczeni, skarżą się, że uniemożliwiają im normalne funkcjonowanie.

Jest wiele metod leczenia dolegliwości, ale żadna nie leczy w stu procentach. Na początku lekarz ustala charakter szumu i miejsce gdzie występuje. W zależności od przyczyny szumów, stosuje się odpowiednie leki, stymulację laserem. Coraz większą popularność zyskuje również terapia w hiperbarycznych komorach tlenowych, przywracająca prawidłowe natlenienie w uchu wewnętrznym.

Jednak najbardziej skuteczną metodą leczenia szumów jest metoda habituacji czyli przyzwyczajenie się do swoich szumów. Pacjentowi zaleca się otaczanie się przyjemnymi dźwiękami np. ulubionej muzyki oraz unikania ciszy. Leczenie jest bezpieczne. Niestety nie wszyscy potrafią się w ten sposób wyleczyć ze swojej przypadłości.

konsultacja dr n.med. Renata Markowska - laryngolog i foniatra Centrum Medycznego Puławska.