W 32. tygodniu dziecko już nie skacze i nie hasa jak dawniej – zwyczajnie brakuje mu miejsca. Sprawdź, jak rośnie, co dzieje się z Twoim ciałem i których objawów nie wolno w tym czasie przeczekać.
Dziecko: mniej miejsca, wciąż dużo ruchu
Maluch waży teraz około 1800 gramów. Od czubka głowy do pośladków mierzy mniej więcej 30 cm, a z wyprostowanymi nóżkami nawet około 41 cm. Pod skórą odkłada się tkanka tłuszczowa, dzięki czemu ciałko staje się pełniejsze i mniej pomarszczone. Delikatny meszek zwany lanugo, który pokrywał je od pierwszego trymestru, zaczyna zanikać i zostaje głównie na plecach. Wiele dzieci w tych tygodniach układa się główką w dół, choć część robi to później.
Ruchy wyglądają już inaczej. Koziołków jest mniej, za to czujesz wiercenie się, przeciąganie, przesuwanie i mocniejsze kopnięcia. To ważna różnica, bo ruchy zmieniają charakter, ale nie powinny słabnąć ani rzednąć. Dawne przekonanie, że pod koniec ciąży dziecko z natury rusza się mniej, jest błędne. Poznaj rytm swojego malucha – pory, w których jest aktywny, i to, jak reaguje na Twój odpoczynek. Jeśli ruchy są słabsze lub rzadsze niż zwykle, nie czekaj do jutra i nie próbuj „pobudzać” dziecka: od razu skontaktuj się z lekarzem albo jedź do szpitala na izbę przyjęć.
Co dzieje się z Tobą
Brzuch jest duży, środek ciężkości przesunięty, a macica uciska żołądek, pęcherz i przeponę. Mogą dokuczać zgaga, zadyszka, częste wizyty w toalecie i trudności z zaśnięciem. Śpij na boku, z poduszką między kolanami i pod brzuchem. Pojawiają się też twardnienia brzucha, czyli skurcze przepowiadające – nieregularne i niebolesne są normalne.
Opuchlizna nóg może się teraz nasilić, zwłaszcza wieczorem i w upały. Pomaga odpoczynek z nogami w górze, wygodne buty i unikanie długiego stania. Nie niepokój się też większą ilością białawej wydzieliny z dróg rodnych, to na tym etapie naturalne. Wodnista, zielonkawa, nieprzyjemnie pachnąca albo połączona ze świądem wydzielina wymaga jednak konsultacji.
Natychmiast zgłoś się do lekarza lub do szpitala, jeśli:
- nagle puchnie Ci twarz lub dłonie, a do tego masz silny ból głowy, mroczki przed oczami, ból brzucha, zwłaszcza w nadbrzuszu lub pod żebrami, albo mdłości – to mogą być objawy stanu przedrzucawkowego, bardzo niebezpiecznego dla Ciebie i dziecka;
- krwawisz albo sączy się z Ciebie płyn;
- skurcze stają się regularne i bolesne – to może być przedwczesny poród;
- ruchy dziecka wyraźnie osłabły.
Badania, jedzenie i odpoczynek
Szczególnie w tym okresie kontroluj ciśnienie tętnicze. Lekarz mierzy je na każdej wizycie, a jeśli zaleci pomiary w domu, rób je o stałych porach, w spoczynku i zapisuj wyniki. W najbliższych tygodniach dostaniesz też skierowania na badania przygotowujące do porodu – o ich zakres i terminy pytaj na bieżąco prowadzącego ciążę.
Odżywiaj się regularnie. Dieta powinna być urozmaicona i lekkostrawna, z chudym mięsem, warzywami, owocami i produktami pełnoziarnistymi. Ryby jedz raz lub dwa razy w tygodniu, wybierając gatunki z małą zawartością rtęci i zawsze dobrze ugotowane lub upieczone. Ogranicz słodycze i pij regularnie, zwykle około 2 litrów płynów dziennie, chyba że lekarz zaleci inaczej. Alkoholu i papierosów unikaj całkowicie, a kofeinę ogranicz – o bezpiecznej ilości porozmawiaj z lekarzem lub położną.
Pozwól sobie na więcej odpoczynku. To dobry moment, by dokończyć szkołę rodzenia, przemyśleć plan porodu i powoli kompletować torbę do szpitala, bo przed Tobą wysiłek, do którego warto podejść wypoczętą.
Z pamiętnika młodej mamy
„I tak jak przypuszczałam, lekarz na ostatniej wizycie zalecił mi więcej odpoczynku. Teraz nie ganiam już do pracy. I dobrze, bo chyba nie dałabym rady dłużej. Powiem bardzo krótko: spać, spać i spać”.
Osiem tygodni do terminu to mniej, niż się wydaje, więc każda drzemka jest teraz inwestycją w dzień porodu.
