Po latach mody na białko w centrum uwagi znalazł się błonnik. Podpowiadamy, skąd go brać zimą, jak zwiększać jego ilość bez przykrych skutków i co ugotować na dobry początek.
W 2026 roku po sieci krąży hasło fibermaxxing, czyli świadome zwiększanie ilości błonnika w diecie. Tym razem moda idzie w parze z zaleceniami dietetyków, bo większość dorosłych je go zdecydowanie za mało. Zalecana ilość to co najmniej 25 g dziennie, a wiele osób w Europie zjada niewiele ponad połowę tej porcji.
Błonnik daje uczucie sytości, wspiera pracę jelit i karmi bakterie, które w nich żyją. Badania pokazują też jego korzystny wpływ na poziom cholesterolu i cukru we krwi. Nie potrzeba do tego suplementów ani specjalnych produktów, wystarczy kilka zmian w codziennym menu.
Gdzie go szukać zimą
- Kasze i pełne ziarna: gryczana, pęczak, płatki owsiane, chleb razowy na zakwasie, brązowy ryż.
- Strączki: soczewica, fasola, ciecierzyca, groch. Pół szklanki ugotowanej soczewicy to około 8 g błonnika.
- Warzywa korzeniowe i kapustne: marchew, buraki, pietruszka, kapusta, brukselka, brokuły, jarmuż.
- Owoce ze skórką: jabłka, gruszki, a także suszone śliwki i figi.
- Orzechy i nasiona: siemię lniane, nasiona chia, pestki dyni, migdały.
- Kiszonki: kiszona kapusta i ogórki to błonnik i naturalne bakterie kwasu mlekowego w jednym.
Jak zwiększać, żeby nie żałować
Najważniejsza zasada brzmi: stopniowo. Nagłe podwojenie ilości błonnika kończy się wzdęciami i bólem brzucha. Dodawaj po jednej porcji co kilka dni i obserwuj, jak reaguje organizm.
Pij więcej wody. Błonnik działa jak gąbka, a bez płynów zamiast pomagać, może sprzyjać zaparciom. Zimą, gdy mniej chce się pić, pomagają ciepłe herbaty ziołowe i zupy.
Osoby z chorobami jelit, na przykład z zespołem jelita drażliwego, powinny zmieniać dietę ostrożnie i najlepiej po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Nie każdy rodzaj błonnika służy każdemu, a czasem przez jakiś czas trzeba go nawet ograniczyć.
Proste zamiany na co dzień
- białe pieczywo na razowe na zakwasie,
- jasny makaron na pełnoziarnisty albo z mąki z ciecierzycy,
- ziemniaki dwa razy w tygodniu na kaszę,
- słodkie przekąski na garść orzechów i jabłko,
- zupa krem z łyżką czerwonej soczewicy,
- sałatka z dodatkiem fasoli lub ciecierzycy.
Przepis: zimowa owsianka z gruszką i siemieniem
Na 1 porcję: 50 g płatków owsianych, 250 ml mleka lub napoju roślinnego, 1 łyżka mielonego siemienia lnianego, 1 gruszka, szczypta cynamonu, 1 łyżka posiekanych orzechów włoskich, łyżeczka miodu.
Płatki zalej mlekiem i gotuj 5 minut, mieszając. Dodaj siemię i cynamon, a pod koniec pokrojoną w kostkę gruszkę ze skórką. Przełóż do miski, posyp orzechami i polej miodem. Taka miska to ponad 10 g błonnika na start dnia, a do tego rozgrzewające śniadanie, po którym długo nie myśli się o jedzeniu.
Siemię lniane najlepiej mielić tuż przed użyciem albo kupować mielone w małych opakowaniach i trzymać w lodówce. Tłuszcze, które zawiera, szybko jełczeją.
Więcej błonnika to jeden z niewielu trendów żywieniowych, które dietetycy przyjmują z otwartymi ramionami, pod warunkiem że wprowadzasz go z rozsądkiem.
