Od października do marca polskie słońce praktycznie nie pozwala skórze wytwarzać witaminy D. Dlatego suplementacja u dzieci jest zalecana, ale warto robić ją rozsądnie.
Słońce, którego zimą brakuje
Witamina D powstaje głównie w skórze pod wpływem promieni słonecznych. W naszej szerokości geograficznej w miesiącach jesienno-zimowych słońce stoi zbyt nisko, by ten proces zachodził w praktyce. Do tego dzieci spędzają więcej czasu w pomieszczeniach, a na dworze są szczelnie ubrane.
Z jedzenia trudno pokryć zapotrzebowanie. Witamina D występuje w tłustych rybach morskich, żółtkach jaj i niektórych produktach wzbogacanych, ale w ilościach, które zwykle nie wystarczają. Dlatego polskie zalecenia przewidują profilaktyczną suplementację u dzieci, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
Do czego jest potrzebna
Witamina D jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania wapnia i budowy kości. Jej poważny niedobór u małych dzieci może prowadzić do krzywicy, choroby, którą dziś na szczęście spotyka się rzadko właśnie dzięki powszechnej profilaktyce. Bierze też udział w pracy mięśni i układu odpornościowego.
Wokół witaminy D narosło jednak sporo przesadnych obietnic. Nie jest cudownym środkiem na wszystkie infekcje ani zamiennikiem zdrowego stylu życia. Jest jednym z elementów, które pomagają dziecku prawidłowo rosnąć i rozwijać się.
Niemowlęta i starsze dzieci
U niemowląt suplementację rozpoczyna się zwykle w pierwszych dniach życia i prowadzi codziennie, niezależnie od pory roku. Dawka zależy od wieku dziecka i od tego, czy jest karmione piersią, czy mlekiem modyfikowanym, które zawiera już dodatek witaminy D. Dlatego tak ważne jest, by ustalić ją z pediatrą lub położną.
U starszych dzieci zalecenia przewidują suplementację przede wszystkim od jesieni do wiosny. Jeśli latem dziecko spędza mało czasu na słońcu, lekarz może zalecić jej kontynuację przez cały rok. Dzieci z nadwagą i otyłością, a także z niektórymi chorobami przewlekłymi, mogą potrzebować innych dawek, co również ocenia lekarz.
Jak nie przesadzić
Witamina D rozpuszcza się w tłuszczach i gromadzi w organizmie, więc jej nadmiar może być szkodliwy. Przedawkowanie zdarza się najczęściej wtedy, gdy rodzice podają kilka preparatów jednocześnie, nie wiedząc, że każdy z nich zawiera witaminę D.
- Sprawdzaj skład multiwitamin, żelków i tranów dla dzieci, zanim dołożysz osobny preparat.
- Nie zwiększaj dawki na własną rękę, nawet jeśli dziecko często choruje.
- Trzymaj suplementy poza zasięgiem dzieci, zwłaszcza te w formie kolorowych żelków.
- Pamiętaj, że mleko modyfikowane i niektóre kaszki są już wzbogacane.
Badanie poziomu witaminy D nie jest rutynowo zalecane u zdrowych dzieci. Lekarz może je zlecić, jeśli podejrzewa niedobór lub nadmiar albo dziecko należy do grupy ryzyka.
Pamiętaj też, że suplement nie zastąpi ruchu na świeżym powietrzu. Nawet jeśli zimą skóra nie wytwarza witaminy D, codzienny spacer w ciągu dnia daje dziecku światło, które reguluje rytm snu, poprawia nastrój i apetyt. Dobrze jest więc traktować kapsułkę czy kropelki jako uzupełnienie, a nie zwolnienie z wyjścia na dwór.
Zimowa profilaktyka nie musi być skomplikowana. Jeden preparat dobrany z pediatrą, codzienny spacer w dzień i urozmaicona dieta z rybami i jajkami wystarczą, by dziecko dobrze przeszło przez ciemne miesiące.
