Roztapiamy świeczkę w miseczce lub garnuszku, malujemy woskiem wzór i zanurzamy jajko w barwniku. Woskowane pisanki to domowa wersja tradycyjnej techniki batikowej, którą z pomocą dorosłego opanuje nawet przedszkolak.
Jak działa wosk na pisance
Pędzelkiem nanosimy wzorek z roztopionego wosku na jajko. Następnie jajeczko zanurzamy w barwniku. Tam, gdzie był wosk, kolor nie wnika w skorupkę, więc po zeskrobaniu wosku zostaje jasny wzór na barwnym tle, dokładnie taki, jaki dziecko wcześniej namalowało. Na koniec delikatnie zeskrobujemy wosk i pisanka jest gotowa.
To ta sama zasada, na której opiera się tradycyjne pisankarstwo w wielu regionach Polski. Tam wzory pisze się woskiem za pomocą szpilki wbitej w patyczek albo małego lejka, tak zwanej kiszki. W domu z dziećmi spokojnie wystarczy cienki pędzelek, główka szpilki lub zapałka.
Czego potrzebujecie
- jajka ugotowane na twardo albo wydmuszki, umyte i suche;
- zwykła biała świeczka lub resztki wosku (kolorowy też się nada, ale biały łatwiej widać na jasnej skorupce);
- metalowa miseczka albo stary garnuszek do roztopienia wosku;
- cienki pędzelek, którego nie szkoda, bo po wosku nadaje się już tylko do tej pracy;
- barwnik spożywczy albo naturalny wywar, na przykład z łusek cebuli, buraków czy czerwonej kapusty;
- ręcznik papierowy, łyżka do wyjmowania jajek z barwnika i tępy nożyk lub drewniana szpatułka do zeskrobania wosku.
Krok po kroku i bezpieczeństwo
Wosku nie roztapiaj bezpośrednio na palniku, bo łatwo go przegrzać i może się zapalić. Najbezpieczniej postawić miseczkę z kawałkami świeczki w garnku z gorącą wodą, czyli w kąpieli wodnej. Tym zajmuje się wyłącznie dorosły, a dziecko siada do malowania dopiero wtedy, gdy wosk stoi stabilnie na stole, na podkładce, z dala od krawędzi.
- Dorosły roztapia wosk w kąpieli wodnej i stawia miseczkę na desce lub grubym ręczniku.
- Dziecko macza pędzelek i maluje proste wzory: kropki, kreski, serduszka, kwiatki, własne inicjały. Wosk szybko zastyga, więc trzeba co chwilę nabierać świeży.
- Kiedy wzór zastygnie, jajko zanurzacie w barwniku na kilka do kilkunastu minut, aż kolor będzie wyraźny.
- Pisankę wyjmujecie łyżką i odkładacie do wyschnięcia.
- Wosk zeskrobujecie delikatnie tępym nożykiem albo paznokciem. Można też ogrzać jajko przez chwilę suszarką i zetrzeć zmiękczony wosk ręcznikiem papierowym.
Gorący wosk potrafi boleśnie poparzyć, dlatego młodsze dzieci najlepiej malują, siedząc obok dorosłego, a kubeczek z woskiem stoi po jego stronie stołu. Jeśli kropla spadnie na skórę, schłodź to miejsce zimną wodą i nie zrywaj zastygniętego wosku na siłę.
Pomysły na więcej kolorów i najczęstsze błędy
Starsze dzieci mogą spróbować pisanek wielobarwnych. Pierwszy wzór malujecie na białej skorupce, jajko farbujecie na jasny kolor, na przykład żółty. Potem dokładacie kolejne woskowe kropki na żółtym tle i zanurzacie pisankę w ciemniejszym barwniku, czerwonym albo brązowym. Po zeskrobaniu wosku powstaje jajko w kilku kolorach. Zawsze idźcie od najjaśniejszego barwnika do najciemniejszego.
Najczęstsze kłopoty to tłusta skorupka, na której barwnik nie chwyta (pomoże umycie jajka w ciepłej wodzie), za gruba warstwa wosku, która się kruszy, i zbyt gorący barwnik, w którym wosk mięknie i spływa. Barwnik do pisanek woskowanych powinien być letni albo chłodny.
Taką pisankę można postawić w koszyczku na święconkę albo zachować na lata, jeśli była wydmuszką, a każda kolejna Wielkanoc pokaże, jak bardzo zmieniła się ręka małego artysty.
