Woskowane pisanki

Roztapiamy świeczkę w miseczce lub garnuszku, malujemy woskiem wzór i zanurzamy jajko w barwniku. Woskowane pisanki to domowa wersja tradycyjnej techniki batikowej, którą z pomocą dorosłego opanuje nawet przedszkolak.

Jak działa wosk na pisance

Pędzelkiem nanosimy wzorek z roztopionego wosku na jajko. Następnie jajeczko zanurzamy w barwniku. Tam, gdzie był wosk, kolor nie wnika w skorupkę, więc po zeskrobaniu wosku zostaje jasny wzór na barwnym tle, dokładnie taki, jaki dziecko wcześniej namalowało. Na koniec delikatnie zeskrobujemy wosk i pisanka jest gotowa.

To ta sama zasada, na której opiera się tradycyjne pisankarstwo w wielu regionach Polski. Tam wzory pisze się woskiem za pomocą szpilki wbitej w patyczek albo małego lejka, tak zwanej kiszki. W domu z dziećmi spokojnie wystarczy cienki pędzelek, główka szpilki lub zapałka.

Czego potrzebujecie

  • jajka ugotowane na twardo albo wydmuszki, umyte i suche;
  • zwykła biała świeczka lub resztki wosku (kolorowy też się nada, ale biały łatwiej widać na jasnej skorupce);
  • metalowa miseczka albo stary garnuszek do roztopienia wosku;
  • cienki pędzelek, którego nie szkoda, bo po wosku nadaje się już tylko do tej pracy;
  • barwnik spożywczy albo naturalny wywar, na przykład z łusek cebuli, buraków czy czerwonej kapusty;
  • ręcznik papierowy, łyżka do wyjmowania jajek z barwnika i tępy nożyk lub drewniana szpatułka do zeskrobania wosku.

Krok po kroku i bezpieczeństwo

Wosku nie roztapiaj bezpośrednio na palniku, bo łatwo go przegrzać i może się zapalić. Najbezpieczniej postawić miseczkę z kawałkami świeczki w garnku z gorącą wodą, czyli w kąpieli wodnej. Tym zajmuje się wyłącznie dorosły, a dziecko siada do malowania dopiero wtedy, gdy wosk stoi stabilnie na stole, na podkładce, z dala od krawędzi.

  1. Dorosły roztapia wosk w kąpieli wodnej i stawia miseczkę na desce lub grubym ręczniku.
  2. Dziecko macza pędzelek i maluje proste wzory: kropki, kreski, serduszka, kwiatki, własne inicjały. Wosk szybko zastyga, więc trzeba co chwilę nabierać świeży.
  3. Kiedy wzór zastygnie, jajko zanurzacie w barwniku na kilka do kilkunastu minut, aż kolor będzie wyraźny.
  4. Pisankę wyjmujecie łyżką i odkładacie do wyschnięcia.
  5. Wosk zeskrobujecie delikatnie tępym nożykiem albo paznokciem. Można też ogrzać jajko przez chwilę suszarką i zetrzeć zmiękczony wosk ręcznikiem papierowym.

Gorący wosk potrafi boleśnie poparzyć, dlatego młodsze dzieci najlepiej malują, siedząc obok dorosłego, a kubeczek z woskiem stoi po jego stronie stołu. Jeśli kropla spadnie na skórę, schłodź to miejsce zimną wodą i nie zrywaj zastygniętego wosku na siłę.

Pomysły na więcej kolorów i najczęstsze błędy

Starsze dzieci mogą spróbować pisanek wielobarwnych. Pierwszy wzór malujecie na białej skorupce, jajko farbujecie na jasny kolor, na przykład żółty. Potem dokładacie kolejne woskowe kropki na żółtym tle i zanurzacie pisankę w ciemniejszym barwniku, czerwonym albo brązowym. Po zeskrobaniu wosku powstaje jajko w kilku kolorach. Zawsze idźcie od najjaśniejszego barwnika do najciemniejszego.

Najczęstsze kłopoty to tłusta skorupka, na której barwnik nie chwyta (pomoże umycie jajka w ciepłej wodzie), za gruba warstwa wosku, która się kruszy, i zbyt gorący barwnik, w którym wosk mięknie i spływa. Barwnik do pisanek woskowanych powinien być letni albo chłodny.

Taką pisankę można postawić w koszyczku na święconkę albo zachować na lata, jeśli była wydmuszką, a każda kolejna Wielkanoc pokaże, jak bardzo zmieniła się ręka małego artysty.