Woskowina zupełnie niesłusznie cieszy się złą sławą. Chroni uszy dziecka przed kurzem, wodą i bakteriami, a w większości przypadków usuwa się sama i wcale nie wymaga walki wszelkimi sposobami.
Czym jest woskowina
Woskowina, nazywana też woszczyną, to mieszanina wydzieliny gruczołów łojowych i woskowinowych oraz złuszczonych komórek skóry, która wyściela przewód słuchowy. Może mieć różne odcienie, od ciemnobrązowego po jasnomiodowy, i różną konsystencję: bywa prawie sucha albo wilgotna, mniej lub bardziej lepka. Jej wygląd zależy w dużej mierze od genów, więc u rodzeństwa czy rodziców często jest podobna.
Ilość woskowiny też jest sprawą indywidualną. U jednych dzieci jest jej mało, u innych więcej, i w obu przypadkach to zwykle norma.
Do czego służy
Woskowina może nie jest najprzyjemniejszym widokiem, ale jest bardzo pożyteczna. Pełni w uchu kilka ważnych zadań:
- jak lep na muchy wychwytuje drobne zanieczyszczenia, na przykład kurz i pyłki;
- stanowi zaporę dla wody, na przykład podczas kąpieli;
- natłuszcza skórę przewodu słuchowego i chroni ją przed wysychaniem i drobnymi urazami;
- ma kwaśny odczyn, dzięki czemu utrudnia rozwój bakterii i zmniejsza ryzyko infekcji.
Co więcej, przewód słuchowy sam się oczyszcza. Ruchy żuchwy przy jedzeniu, ssaniu i mówieniu oraz naturalny ruch naskórka powoli przesuwają woskowinę na zewnątrz ucha, gdzie wystarczy ją zmyć.
Jak dbać o uszy dziecka
Do codziennej higieny wystarczy niewiele. Podczas kąpieli umyj małżowinę i skórę za uchem dłonią albo miękką, wilgotną myjką, a potem delikatnie osusz ręcznikiem. Widoczną przy wejściu do ucha woskowinę możesz zetrzeć rogiem ręcznika lub wacikiem, nie wchodząc w głąb.
Nie wolno wsuwać patyczków kosmetycznych w głąb ucha. Bardzo łatwo przebić nimi błonę bębenkową i uszkodzić słuch, zwłaszcza gdy dziecko nagle poruszy głową. Patyczki wypychają też woskowinę głębiej i ubijają ją w twardy czop, który może zatkać ucho. Wtedy potrzebna jest wizyta u lekarza i usunięcie czopa, na przykład przez płukanie ucha.
Kilka innych rzeczy, których lepiej unikać:
- Świece do uszu – nie oczyszczają przewodu słuchowego, a mogą poparzyć skórę i ucho.
- Spinki, zapałki, końcówki ołówków i inne „domowe narzędzia” – grozi to zranieniem przewodu i błony bębenkowej.
- Krople do zmiękczania woskowiny bez porady – stosuj je tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz lub farmaceuta, i nigdy, jeśli podejrzewasz uszkodzenie błony bębenkowej.
Jeśli po kąpieli do ucha dostanie się woda, przechyl główkę dziecka na bok i poczekaj, aż wypłynie. Zwykle to wystarczy.
Kiedy do lekarza
Skonsultuj się z pediatrą lub laryngologiem, jeśli zauważysz, że:
- dziecko gorzej słyszy, nie reaguje na ciche dźwięki albo podgłaśnia bajki;
- maluch często pociera ucho, ciągnie za nie lub jest niespokojny przy leżeniu na jednym boku;
- ucho boli, swędzi albo nieprzyjemnie pachnie;
- z ucha wycieka ropa, krew lub płyn;
- pojawiła się gorączka razem z bólem ucha;
- dziecko włożyło sobie coś do ucha. W takiej sytuacji niczego nie wyjmuj samodzielnie.
Lekarz obejrzy ucho w otoskopie i oceni, czy to nadmiar woskowiny, czy infekcja, a potem bezpiecznie oczyści przewód, jeśli będzie to potrzebne.
Zdrowe uszy dziecka najlepiej chronią się same, a Twoim zadaniem jest przede wszystkim im w tym nie przeszkadzać.
