Zabawa w słowa to świetny sposób na ciekawe spędzenie czasu z bliskimi – i na odkrycie wyrazów, które na co dzień nam umykają. Podpowiadamy, w jakie gry słowne grać z dziećmi i jak dopasować je do wieku.
Słowa, które się gubią
O tym, jak łatwo gubią się słowa, przekonujesz się w codziennych rozmowach ze znajomymi, dziećmi i rodziną. „No to… jak to się nazywa…” – i już szukamy wyrazu, który jeszcze przed chwilą był na końcu języka. A może wykorzystać to do zabawy i zmierzyć czas takich poszukiwań klepsydrą?
Dzieci uczą się nowych słów przede wszystkim w rozmowie, przy czytaniu i w zabawie. Gry słowne łączą wszystkie te sposoby, a do tego dodają emocje, rywalizację i mnóstwo śmiechu. Dziecko, które bawi się językiem, łatwiej potem opowiada, pisze wypracowania i rozumie czytane teksty. Dla dorosłych to z kolei doskonałe ćwiczenie spostrzegawczości i elokwencji. Może poznasz nowe słowo? Może zwrócisz uwagę na wyraz, który dawno wypadł Ci z codziennego użytku?
Boggle, czyli wyszukiwanie słów na czas
Pomysł na rodzinny wieczór podsuwa gra Boggle marki Parker, w której trzeba odnaleźć jak najwięcej wyrazów w plątaninie liter. Gracze potrząsają kostkami z literami na tacce nakrytej wieczkiem, aż wskoczą na swoje miejsca, odwracają klepsydrę i szukają słów. Mają na to trzy minuty. Wygrywa ten, kto zdobędzie najwięcej punktów za odnalezione wyrazy. Gra jest przeznaczona dla dzieci od ósmego roku życia, a zagrać można nawet w pojedynkę, bijąc własne rekordy.
Podobną zabawę łatwo przygotować samemu. Narysuj na kartce siatkę cztery na cztery kratki i wpisz w nią losowe litery, pamiętając o kilku samogłoskach. Słowa tworzy się z liter sąsiadujących ze sobą, także po skosie. Klepsydrę zastąpi kuchenny minutnik, a po każdej rundzie możecie porównać listy i skreślić wyrazy, które znalazło kilka osób – punkty dostają tylko te oryginalne.
Inne gry słowne dla całej rodziny
- Państwa-miasta – klasyka, którą da się wzbogacić o nowe kategorie: zwierzęta, zawody, rzeczy w kuchni, bohaterów bajek.
- Łańcuszek słów – każdy podaje wyraz zaczynający się na ostatnią literę poprzedniego.
- Wisielec – świetny do nauki pisowni, także trudnych wyrazów z „ó” i „rz”.
- Opowieść z trzech słów – losujecie trzy przypadkowe wyrazy i wspólnie układacie z nich historię.
- Słowo dnia – przy śniadaniu wybieracie jeden nowy wyraz, a wieczorem sprawdzacie, kto użył go najwięcej razy.
Jak dopasować zabawę do wieku
Czterolatki i pięciolatki najlepiej bawią się dźwiękami. Sprawdzą się rymowanki, zabawa „Widzę coś na literę M” i wymienianie na zmianę owoców, kolorów czy zwierząt. Siedmio- i ośmiolatki poradzą sobie z łańcuszkiem słów, wisielcem i uproszczoną wersją wyszukiwania wyrazów, z dłuższym czasem i krótszymi słowami. Starsze dzieci mogą już grać z dorosłymi na równych zasadach.
Kilka wskazówek, żeby gra uczyła i cieszyła:
- trzymajcie pod ręką słownik – sprawdzanie spornych wyrazów to osobna, ciekawa lekcja,
- nie poprawiaj dziecka ostro; lepiej powiedz: „Sprawdźmy razem”,
- daj młodszym fory, na przykład dodatkowe punkty za każde słowo,
- doceniaj rzadkie i zabawne wyrazy, nie tylko ich liczbę,
- grajcie krótko, ale często – lepiej trzy rundy dziennie niż jedna długa partia raz w miesiącu.
Kilka minut wspólnej zabawy dziennie wystarczy, żeby słownictwo całej rodziny po prostu się wzbogglało.
