„Gąski, gąski, do domu!” – tę zabawę zna chyba każde podwórko i każde przedszkole. Można się w nią bawić na dwa sposoby: w wersji długiej to rozmowa z dzieckiem, w wersji krótkiej zabawa ruchowa dla całej grupy.
Wersja długa, czyli dialog z dzieckiem
Długa wersja to po prostu rozmowa w duecie. Ty jesteś gospodynią, która woła gąski, a dziecko odpowiada w ich imieniu. Później możecie się zamienić. Cały dialog brzmi tak:
- Gąski, gąski, na pole!
- Boimy się!
- Czego?
- Wilka złego!
- A gdzie ten wilk?
- Za płotem.
- Co robi?
- Łapie koty!
- Dużo złapał?
- Trzy kopy.
- Co pije?
- Pomyje.
- Co je?
- Suchy ser.
- Czym się przykrywa?
- Wilczym ogonem!
Na koniec pada: „Gąski, gąski, do domu!”, a w wersji z jednym dzieckiem możesz zamienić się w wilka i delikatnie je złapać albo przytulić.
Ten wierszyk jest świetny dla dwu-, trzylatków. Dziecko szybko zapamiętuje krótkie odpowiedzi, uczy się kolejności i czeka z napięciem na wilka. Przy okazji możesz wyjaśnić, co to „kopa” (dawna miara, sześćdziesiąt sztuk) i czym są pomyje, bo dzieci zwykle pytają o te dziwne słowa.
Wersja krótka, czyli zabawa grupowa
W grupie zabawa jest szybsza i bardziej ruchowa. Wyznaczcie dwie strefy: dom gąsek i pole, np. dwie linie narysowane kredą albo dwa końce trawnika. Jedno z dzieci zostaje wilkiem i staje w połowie drogi między domem a polem. Dorosły albo wybrane dziecko jest prowadzącym.
- Prowadzący woła: „Gąski, gąski, na pole!”.
- Gąski odpowiadają: „Boimy się!”, „Czego?”, „Wilka złego!”.
- Po odpowiedzi „Wilka złego!” prowadzący jeszcze raz woła: „Gąski, gąski, na pole!”, a gąski biegną, próbując dostać się na pole.
- Wilk łapie gąski w wyznaczonej strefie pomiędzy domem a polem.
- Za chwilę prowadzący woła gąski do domu i wszystko zaczyna się od nowa.
Zabawa trwa, aż wilk wyłapie wszystkie gąski. Złapane dzieci mogą siedzieć w „wilczej norze” albo, w popularnym wariancie, zostają pomocnikami wilka i razem z nim łapią pozostałe. Ostatnia złapana gąska zostaje wilkiem w kolejnej rundzie.
Jak bawić się bezpiecznie i fair
Gąski to zabawa z dużą ilością biegania, więc kilka zasad przyda się na samym początku:
- złapanie to dotknięcie: wilk dotyka ręką ramienia lub pleców, nie ciągnie za ubranie i nie przewraca,
- wyraźne granice: strefa łapania jest jasno wyznaczona, a dom i pole to bezpieczne miejsca,
- odpowiednie miejsce: równy teren bez krawężników, z dala od ulicy, w domu tylko w dużym pokoju bez szklanych mebli,
- wilk na zmianę: niech każde dziecko, które chce, może choć raz być wilkiem, a nieśmiałe nie są do tego zmuszane.
Najmłodsze dzieci czasem naprawdę boją się wilka. Wtedy niech wilk będzie śmieszny, a nie groźny, np. chodzi na czworakach albo musi skakać na jednej nodze.
Dlaczego dzieci tak ją lubią
Gąski łączą w sobie rymowany dialog, napięcie i bieganie, czyli wszystko, co przedszkolaki kochają najbardziej. Zabawa ćwiczy refleks, orientację w przestrzeni i umiejętność reagowania na sygnał, a przy okazji uczy przestrzegania reguł i radzenia sobie z tym, że czasem się przegrywa.
To jedna z tych zabaw, które bez żadnych przyborów przetrwały pokolenia i wciąż na podwórku działają tak samo dobrze jak dawniej.
