Ślinienie, gryzienie wszystkiego w zasięgu ręki i marudne noce to klasyka ząbkowania. Wokół tego etapu narosło jednak sporo mitów, a niektóre domowe sposoby mogą zaszkodzić.
Kiedy wyrzynają się ząbki
Pierwsze zęby mleczne pojawiają się zwykle około szóstego miesiąca życia, ale zakres jest szeroki: od kilku miesięcy do roku. Najczęściej jako pierwsze wychodzą dolne siekacze. Do mniej więcej trzecich urodzin dziecko ma komplet dwudziestu zębów mlecznych, a najbardziej dokuczliwe bywają trzonowce.
Typowe objawy to zwiększone ślinienie, wkładanie rąk i przedmiotów do buzi, zaczerwienione lub obrzęknięte dziąsło, rozdrażnienie i gorszy sen. Może pojawić się lekko podwyższona temperatura. Wysoka gorączka, biegunka, wysypka czy wyraźny katar nie są natomiast objawami ząbkowania i wymagają szukania innej przyczyny, najlepiej z lekarzem.
Sprawdzone sposoby na obolałe dziąsła
Najprostsze metody okazują się często najskuteczniejsze:
- schłodzony w lodówce gryzak, ale nie zamrożony, bo zbyt twardy i lodowaty może podrażnić dziąsło;
- delikatny masaż dziąseł czystym palcem;
- chłodna, wilgotna myjka do gryzienia, oczywiście pod okiem dorosłego;
- u dzieci, które już jedzą stałe pokarmy, chłodny mus lub jogurt naturalny.
Przy obfitym ślinieniu skóra wokół ust i na brodzie łatwo się odparza, zwłaszcza zimą, gdy na dworze dochodzi mróz i wiatr. Delikatnie osuszaj buzię miękką chusteczką, przykładając ją, a nie pocierając, i smaruj podrażnione miejsca tłustym kremem ochronnym. Śliniak zmieniaj, gdy tylko przemoknie, żeby wilgotna tkanina nie leżała na skórze.
Dodatkowe przytulanie, noszenie i trochę więcej cierpliwości niż zwykle to też pełnoprawna metoda. Jeśli maluch bardzo cierpi i źle śpi, porozmawiaj z pediatrą lub farmaceutą o środkach przeciwbólowych dostosowanych do wieku i masy ciała dziecka.
Czego unikać
Bursztynowe korale wciąż kuszą jako naturalny sposób na ząbkowanie. Nie ma dowodów, że działają, a ryzyko jest poważne: naszyjnik może udusić dziecko, a pojedynczy koralik spowodować zadławienie. Organizacje zajmujące się bezpieczeństwem dzieci jednoznacznie je odradzają, podobnie jak bransoletki na nóżkę zakładane do snu.
Ostrożność dotyczy też żeli na ząbkowanie ze środkami miejscowo znieczulającymi. Urzędy zajmujące się bezpieczeństwem leków w kilku krajach ostrzegały przed ich stosowaniem u małych dzieci, bo mogą powodować groźne działania niepożądane. Nie sięgaj również po alkohol do smarowania dziąseł ani preparaty o niejasnym składzie.
Pierwszy ząb to pierwsza szczoteczka
Od momentu, gdy wyjdzie pierwszy ząbek, trzeba go myć dwa razy dziennie miękką szczoteczką dla niemowląt. Stomatolodzy dziecięcy zalecają pastę z fluorem w ilości odpowiedniej dla wieku, u najmłodszych bardzo niewielkiej, mniej więcej wielkości ziarenka ryżu. Szczególnie ważne jest mycie przed snem.
Pierwszą wizytę u dentysty warto zaplanować niedługo po wyjściu pierwszych zębów, najpóźniej około pierwszych urodzin. Taka wizyta to głównie oswajanie dziecka z gabinetem i porada dla rodziców.
Ząbkowanie mija, a dobre nawyki z nim związane zostają na lata, więc ten nieco marudny czas warto wykorzystać na spokojne wprowadzenie szczoteczki do codziennego rytuału.
