Zamiana ról

„Ty będziesz dzieckiem, a ja twoją mamą” – w zabawie w zamianę ról to maluch opiekuje się dorosłym, karmi go, czesze i usypia. To jedna z najlepszych zabaw dla przedszkolaków: śmieszna, czuła i bardzo pouczająca dla obu stron.

Jak wygląda zabawa

My jesteśmy „dzidziusiem”, a dziecko mamą albo tatą. Może nas owinąć w wielki becik, czyli koc rozłożony na podłodze, umyć nam buzię wacikiem, nakarmić twarożkiem, uczesać i pomachać nad głową grzechotką. My od czasu do czasu gaworzymy, płaczemy i zasypiamy jak małe dziecko, a mały rodzic musi sobie z tym wszystkim poradzić.

Najlepiej, jeśli to dziecko prowadzi. Nie podpowiadaj zbyt wiele, raczej reaguj: popłacz, kiedy „mama” zbyt długo nie przychodzi, uśmiechnij się, gdy cię przytuli, zaśnij po kołysance. Przydadzą się proste rekwizyty:

  • duży koc lub ręcznik jako becik,
  • wacik albo myjka do mycia buzi,
  • grzebień, szczotka i spinki,
  • plastikowa miseczka z łyżeczką (może być jedzenie na niby albo odrobina prawdziwego twarożku),
  • grzechotka, pluszak i książeczka do „czytania na dobranoc”.

Czego dziecko się uczy

Przy tej zabawie dziecko dużo się uczy, przede wszystkim opieki nad drugą osobą. Na co dzień to ono jest tym małym, o którym decydują inni. Tu wreszcie może zadbać, pocieszyć, postawić granicę i zdecydować, kiedy pora spać. Takie doświadczenie wzmacnia poczucie sprawczości i pewność siebie.

Zamiana ról ćwiczy też empatię. Dziecko, które próbuje uspokoić płaczącego „dzidziusia”, zaczyna rozumieć, jak to jest, gdy ktoś potrzebuje pomocy, a my nie wiemy od razu, o co mu chodzi. To dobra rozgrzewka przed pojawieniem się młodszego rodzeństwa: można w ten sposób pokazać, jak wygląda opieka nad noworodkiem, i oswoić dziecko z tym, że maluszek dużo płacze i śpi.

Przy okazji rozwija się mowa. Mały rodzic tłumaczy, opowiada, pociesza i wydaje polecenia, a przy tym chętnie powtarza znane zwroty. Nie zdziw się, jeśli usłyszysz własne słowa, z własną intonacją.

Zabawa jak lustro

Zamiana ról pokazuje, jak dziecko widzi nas i nasz dom. Redakcja zauważyła kiedyś z przymrużeniem oka, że starszym dzieciom, szczególnie chłopcom, spodoba się wersja: „Ty siedzisz, dzidziusiu, w pokoiku, rób, co chcesz, a ja idę pograć na komputerze i pooglądać telewizję”. Brzmi zabawnie, ale jeśli mały rodzic ciągle „idzie do telefonu” albo krzyczy na dzidziusia, warto się nad tym zastanowić bez wyrzutów i bez karania dziecka za szczerość. To cenna informacja, nie zarzut.

Zdarza się też odwrotnie: dziecko odgrywa trudne sytuacje, np. szczepienie, pierwszy dzień w przedszkolu albo kłótnię. W ten sposób oswaja emocje, z którymi samo sobie nie radzi. Wystarczy grać dalej i nie przerywać pytaniem „dlaczego tak robisz?”.

Warianty dla różnych dzieci

Gdy podstawowa wersja się znudzi, zmieńcie scenariusz:

  1. Lekarz i pacjent: dziecko bada, osłuchuje i przepisuje „lekarstwo” na niby.
  2. Przedszkolanka: Ty jesteś przedszkolakiem, który nie chce jeść zupy i nie umie zapiąć kurtki.
  3. Niegrzeczny dzidziuś: rzucasz łyżeczką i nie chcesz spać, a mały rodzic szuka sposobu, żeby sobie z tym poradzić.
  4. Dwa dzidziusie: do zabawy dołącza tata albo lalka i dziecko musi zająć się dwójką naraz.

Pamiętaj tylko, by zabawa w opiekę zostawała zabawą z dorosłym albo lalką. Prawdziwego młodszego brata czy siostrę przedszkolak może przytulać i zabawiać, ale nosić i karmić niemowlę tylko z Twoją pomocą.

Kilka minut bycia dzidziusiem to niewielka cena za tyle śmiechu i za szansę zobaczenia świata oczami własnego dziecka.