Na workach z ziemniakami coraz częściej widać literę, która mówi więcej niż nazwa odmiany. Dzięki niej puree będzie puszyste, a sałatka nie zamieni się w papkę.
Ziemniak ziemniakowi nierówny. Jedne po ugotowaniu zostają zwarte i gładkie, inne rozsypują się na mączyste grudki. Różnica wynika głównie z zawartości skrobi i suchej masy, a producenci opisują ją tak zwanym typem kulinarnym.
-
Co oznaczają litery
- Typ A, sałatkowy: ziemniaki zwięzłe, niezbyt mączyste, nie rozpadają się po ugotowaniu. Najlepsze do sałatek, zapiekanek warstwowych, ziemniaków w mundurkach i do zup.
- Typ B, ogólnoużytkowy: średnio mączyste, lekko wilgotne. Pasują niemal do wszystkiego: do gotowania na obiad, pieczenia, frytek i placków.
- Typ C, mączysty: dużo skrobi, po ugotowaniu suche i rozsypujące się. Idealne do puree, kopytek, klusek śląskich, placków i pieczenia w całości.
Na opakowaniach spotkasz też typy pośrednie, np. AB albo BC. Jeśli nie wiesz, jaki typ masz w domu, przekrój surowego ziemniaka i potrzyj połówki o siebie. Gdy kleją się i zostaje na nich biały osad, ziemniak jest raczej mączysty.
Gotowane i puree bez klajstru
Ziemniaki do gotowania krój na równe kawałki i zalewaj zimną, osoloną wodą. Gdy wrzucisz je do wrzątku, zewnętrzna warstwa rozgotuje się, zanim środek zmięknie. Gotuj pod przykryciem na średnim ogniu 15–20 minut, aż nóż wejdzie bez oporu.
Na puree wybierz typ C lub BC. Ugotowane ziemniaki odcedź i odparuj przez minutę na ogniu w tym samym garnku, potrząsając nim. Przeciśnij je przez praskę albo ugnieć tłuczkiem, a potem dodaj ciepłe mleko i odrobinę masła.
Nie używaj blendera. Ostrza rozbijają komórki ze skrobią i puree robi się kleiste jak klej do tapet.
Lżejsze puree: zamiast części masła i mleka dodaj kilka łyżek jogurtu naturalnego lub wody z gotowania ziemniaków, a połowę ziemniaków zastąp ugotowanym selerem albo kalafiorem.
- Ziemniaki typu B lub C obierz albo dokładnie wyszoruj i pokrój w kawałki 3–4 cm.
- Wrzuć je na 7–8 minut do osolonego wrzątku, odcedź i potrząśnij w garnku pod przykryciem, żeby brzegi się poszarpały.
- Rozłóż je na blasze z papierem, skrop 2 łyżkami oleju, posól i dodaj rozmaryn lub kilka ząbków czosnku w łupinkach.
- Piecz w 220°C przez 35–45 minut, obracając w połowie.
Podgotowanie sprawia, że na powierzchni powstaje warstwa skrobi, która w piekarniku zamienia się w złotą skorupkę. Na frytki z piekarnika wybieraj typ B lub BC, pokrój je w słupki, namocz na pół godziny w zimnej wodzie i dokładnie osusz przed pieczeniem.
Jak przechowywać ziemniaki
Trzymaj je w ciemnym, chłodnym i przewiewnym miejscu, w temperaturze 6–10°C, w papierowej torbie lub skrzynce. Lodówka im nie służy, bo w zimnie część skrobi zamienia się w cukry. Ziemniaki robią się wtedy słodkawe i mocno ciemnieją przy smażeniu.
Nie trzymaj ich obok cebuli, bo obie rośliny przyspieszają nawzajem psucie. Zielone fragmenty i kiełki zawsze wycinaj grubo, a mocno zielone ziemniaki wyrzuć, bo zawierają szkodliwą solaninę.
Mała litera na worku oszczędza wielu rozczarowań: zanim kupisz ziemniaki, zastanów się po prostu, co chcesz z nich zrobić.
