Cienkie plasterki ziemniaków zapiekane w mleku z masłem i śmietaną wychodzą z piekarnika miękkie, kremowe i ze złotą skórką. To prosty, bezmięsny dodatek, który szczególnie dobrze pasuje do ryb.
Ziemniaki zapiekane w mleku to bliscy krewni francuskiej zapiekanki gratin, tyle że w wersji skromniejszej i bardzo domowej. Plasterki powoli piją mleko, skrobia lekko je zagęszcza, a śmietana na wierzchu tworzy rumianą, przypieczoną warstwę. Nie potrzeba ani sera, ani sosu beszamelowego.
Danie jest bezmięsne, więc łatwo zrobić z niego lekki obiad z sałatą lub surówką. Autorka poleca je jednak przede wszystkim jako dodatek do ryb: łagodny, mleczny smak ziemniaków dobrze równoważy pieczonego łososia, dorsza czy smażonego pstrąga.
Najwięcej pracy wymaga krojenie. Im cieńsze i równiejsze plasterki, tym szybciej i równiej się upieką.
Porcje: 4 · Czas przygotowania: ok. 15 minut (plus 45–55 minut pieczenia)
Składniki
- 1 kg dużych ziemniaków
- 500 ml mleka (najlepiej 3,2%)
- 3 łyżki masła (ok. 45 g)
- 4 łyżki gęstej śmietany 18%
- sól
- opcjonalnie: świeżo mielony pieprz, szczypta gałki muszkatołowej, ząbek czosnku, gałązka tymianku
Przygotowanie
- Nagrzej piekarnik do 180°C (grzanie góra–dół).
- Ziemniaki umyj, obierz i opłucz. Pokrój je w cienkie plasterki grubości 2–3 mm, najlepiej na mandolinie lub tarce z ostrzem do plastrów.
- Naczynie do zapiekania (ok. 20 × 30 cm) dokładnie wysmaruj masłem. Jeśli lubisz czosnek, natrzyj je najpierw przekrojonym ząbkiem.
- Układaj plasterki ziemniaków warstwami, lekko na zakładkę. Co drugą warstwę posól i dołóż kilka kawałków pozostałego masła.
- Wlej mleko tak, żeby prawie przykryło ziemniaki. Na wierzchu rozsmaruj śmietanę.
- Wstaw naczynie do piekarnika i piecz ok. 45 minut. Jeśli wierzch za szybko się rumieni, przykryj go folią aluminiową.
- Sprawdź nożem, czy ziemniaki są miękkie na całej grubości. W razie potrzeby piecz jeszcze 10 minut, a przed podaniem odstaw na 5–10 minut, żeby zapiekanka się „ułożyła”.
Wskazówki
- Bez płukania po pokrojeniu: skrobia z plasterków zagęszcza mleko i robi sos. Ziemniaki płucz tylko w całości, przed krojeniem.
- Odmiana: wybierz ziemniaki uniwersalne lub lekko mączyste. Bardzo zwarte, sałatkowe gorzej chłoną mleko.
- Przyprawy: szczypta gałki muszkatołowej i białego pieprzu to klasyka zapiekanek ziemniaczanych. Pasuje też tymianek lub rozmaryn.
- Bogatsza wersja: część mleka zastąp śmietanką 30%, a na ostatnie 10 minut posyp wierzch tartym serem.
- Za mało płynu: jeśli mleko szybko odparowuje, a ziemniaki są jeszcze twarde, dolej kilka łyżek gorącego mleka.
- Przechowywanie: zapiekanka wytrzyma w lodówce 2 dni. Odgrzewaj ją w piekarniku pod folią.
- Na wcześniej: ziemniaki możesz upiec dzień przed podaniem, a potem dopiec 15–20 minut bez przykrycia.
Z czym podawać
Ziemniaki zapiekane w mleku pasują do pieczonych i smażonych ryb: łososia, dorsza, pstrąga czy sandacza. Dobrze smakują też z kotletem schabowym, pieczonym kurczakiem albo jajkiem sadzonym. Jako samodzielny posiłek podaj je z mizerią, surówką z kiszonej kapusty albo zieloną sałatą z sosem winegret. Kwaśny dodatek ładnie przełamuje ich kremowość.
To danie z gatunku tych, które pachną w całym domu, zanim jeszcze trafią na stół.
