16. tydzień ciąży: dziecko ma około 11,6 cm, a kobiety w kolejnej ciąży mogą poczuć jego pierwsze ruchy. Skąd przebarwienia i rozstępy oraz jak dbać o skórę.
Delikatne łaskotanie, jakby w brzuchu przewracała się rybka albo pękały bąbelki – tak kobiety często opisują pierwsze ruchy dziecka. Jeśli rodziłaś już wcześniej, możesz je poczuć nawet w tym tygodniu. W pierwszej ciąży zwykle trzeba poczekać jeszcze kilka tygodni, bo ciało nie zna tego wrażenia i łatwo pomylić je z pracą jelit.
Szesnasty tydzień w karcie ciąży to 15+0–15+6. Trwa II trymestr i czwarty miesiąc ciąży.
Awokado w ciągłym ruchu
Dziecko mierzy około 11,6 cm od czubka głowy do pośladków i waży mniej więcej 100 g – tyle co awokado. Mięśnie pleców i karku są na tyle silne, że głowa trzyma się prościej. Dziecko ćwiczy ruchy, które przydadzą mu się po porodzie: ssie, połyka, chwyta, wyciąga ręce i nogi. Kości twardnieją, a w uchu kształtują się drobne kosteczki słuchowe. W kolejnych tygodniach dziecko zacznie reagować na dźwięki z zewnątrz, w tym na twój głos. Na palcach pojawiają się paznokcie, a skóra wciąż jest cienka i różowa.
Jak rozpoznać pierwsze ruchy
Na początku ruchy są słabe i nieregularne – jednego dnia wyraźne, potem przez dwa dni cisza. Najłatwiej je wyczuć, gdy leżysz spokojnie na boku, wieczorem albo po posiłku. Kobiety w kolejnej ciąży czują je zwykle wcześniej, bo wiedzą, czego szukać – nieraz już od 16. tygodnia. W pierwszej ciąży ruchy pojawiają się zwykle między 18. a 20. tygodniem, więc brak wrażeń w tym tygodniu nie powinien niepokoić. Znaczenie ma też położenie łożyska: gdy leży na przedniej ścianie macicy, amortyzuje kopnięcia i pierwsze ruchy bywają wyczuwalne później.
Twoja skóra i ciało
Hormony ciążowe pobudzają komórki barwnikowe, dlatego wiele kobiet zauważa teraz zmiany na skórze:
- ciemna linia na brzuchu biegnąca od pępka w dół (kresa czarna) – po porodzie zwykle stopniowo blednie,
- ciemniejsze brodawki i otoczki, czasem także znamiona,
- przebarwienia na twarzy na czole, policzkach i nad górną wargą (ostuda), nasilane przez słońce,
- rozstępy na brzuchu, biodrach i piersiach – ich pojawienie się w dużej mierze zależy od genów i tempa przybierania na wadze,
- drobne pajączki naczyniowe i zaczerwienienie dłoni.
Do tego mogą dochodzić bóle krzyża, zatkany nos, krwawiące dziąsła i nocne skurcze łydek. Brzuch jest już widoczny, a ubrania sprzed ciąży powoli odkładasz na później.
Badania i wizyty
Jeśli morfologia i badanie moczu z okresu 15.–20. tygodnia są jeszcze przed tobą, zaplanuj je przed najbliższą wizytą. Lekarz lub położna zmierzy ciśnienie, zważy cię i oceni przebieg ciąży. Zapytaj też, gdzie i kiedy wykonać USG połówkowe – według rekomendacji PTGiP robi się je między 18+0 a 22+6, a dobre terminy szybko znikają.
Jeśli zostało ci skierowanie na szczepienie przeciw grypie albo COVID-19, II trymestr to dobry moment, by je wykorzystać.
Pielęgnacja i drobne przyjemności
- Krem z filtrem SPF stosuj codziennie, także zimą przy wyjściu na zewnątrz. Słońce nasila ostudę i ciemne plamy.
- Nawilżaj brzuch, biodra i piersi. Kremy i oliwki nie chronią w pełni przed rozstępami, ale łagodzą swędzenie rozciąganej skóry i poprawiają jej elastyczność.
- Przy wyborze kosmetyków zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli preparat zawiera silne substancje złuszczające albo retinoidy. Część z nich nie jest zalecana w ciąży.
- Na nocne skurcze łydek pomaga rozciąganie przed snem i spokojny spacer w ciągu dnia. Jeśli wracają co noc, powiedz o nich lekarzowi.
- Kup biustonosz w nowym rozmiarze, najlepiej miękki i bez fiszbin. Piersi jeszcze urosną, więc wybierz model z regulacją.
- Zacznij notować ruchy, gdy już je poczujesz: kiedy i jak się zmieniają. Na tym etapie nie są regularne i nie trzeba ich liczyć.
Kiedy do lekarza bez zwłoki
- wodnisty wyciek z pochwy, który nie przypomina zwykłej wydzieliny,
- krwawienie z dróg rodnych albo skurcze, które się powtarzają,
- gorączka powyżej 38 °C z dreszczami,
- uporczywy świąd skóry z wysypką, zwłaszcza na brzuchu – potrzebna jest ocena lekarza, by dobrać leczenie bezpieczne w ciąży.
Gdzie dalej
- 15. tydzień – początek II trymestru – badania do 20. tygodnia.
- 17. tydzień – dziecko jak granat – sen na boku i przyrost masy.
- Wszystkie tygodnie ciąży – przegląd całego kalendarza.
- Kalkulator terminu porodu pokaże, ile tygodni zostało do porodu. To szacunek – liczy się termin z twojej karty ciąży.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.
