17. tydzień ciąży – dziecko jak granat, sen na boku i przyrost masy

17. tydzień ciąży: dziecko waży około 140 g i zaczyna odkładać tkankę tłuszczową. Ile przytyć przy twoim BMI, jak wygodnie spać na boku i co jeść teraz.

W tym tygodniu wiele kobiet po raz pierwszy staje na wadze z pytaniem „czy to już za dużo?”. Brzuch rośnie, apetyt wrócił, a do tego coraz trudniej znaleźć wygodną pozycję do spania. Siedemnasty tydzień to dobry moment, żeby uporządkować dwie rzeczy, które będą ci towarzyszyć do porodu: jedzenie i sen.

Według karty ciąży to zapis 16+0–16+6, środek II trymestru i czwarty miesiąc ciąży. Półmetek, czyli 20+0, jest coraz bliżej.

Granat z odciskami palców

Dziecko mierzy około 13 cm od czubka głowy do pośladków i waży mniej więcej 140 g – jak owoc granatu. Pod cienką skórą zaczyna się odkładać tkanka tłuszczowa, która po porodzie pomoże mu utrzymać ciepło. Na opuszkach palców kształtują się linie papilarne, niepowtarzalne dla każdego człowieka. Pępowina grubieje i staje się mocniejsza, a serce pompuje coraz więcej krwi. Ruchy są silniejsze i bardziej skoordynowane: dziecko przekręca się, odpycha od ścian macicy, chwyta pępowinę.

Co czujesz w 17. tygodniu

  • Jeśli już rodziłaś, ruchy dziecka mogą być coraz łatwiej wyczuwalne. W pierwszej ciąży nadal masz czas – zwykle czuje się je w 18.–20. tygodniu.
  • Leżenie na plecach bywa niewygodne, a u niektórych kobiet wywołuje zawroty głowy i uczucie słabości. Rosnąca macica uciska wtedy duże naczynia krwionośne.
  • Zgaga może dokuczać szczególnie wieczorem i po obfitych posiłkach.
  • Stopy i dłonie bywają cieplejsze, a ty częściej się pocisz.
  • Pojawia się ból krzyża albo pośladka promieniujący do nogi.

Badania i wizyty w tym czasie

Między 15. a 20. tygodniem standard opieki okołoporodowej przewiduje morfologię i badanie ogólne moczu oraz wizytę z pomiarem ciśnienia i masy ciała. Właśnie na tej wizycie lekarz lub położna porówna twoją wagę z wagą sprzed ciąży i powie, czy tempo przybierania jest odpowiednie.

Za około dwa tygodnie zacznie się okno USG połówkowego (od 18+0 do 22+6). Jeśli masz już skierowanie, umów termin.

Ile przytyć – orientacyjna tabela

Zalecany przyrost masy w całej ciąży zależy od BMI sprzed ciąży (zalecenia IOM 2009):

BMI przed ciążą Zalecany przyrost w całej ciąży
poniżej 18,5 12,5–18 kg
18,5–24,9 11,5–16 kg
25–29,9 7–11,5 kg
30 i więcej 5–9 kg

W I trymestrze przybiera się zwykle niewiele, a w II i III trymestrze waga rośnie szybciej i bardziej równomiernie. Sama liczba na wadze to nie wszystko – liczy się też to, co jesz.

Jeśli przytyłaś więcej, niż wynika z tabeli, nie przechodź na dietę odchudzającą – w ciąży się jej nie stosuje. Lepiej omówić jadłospis z lekarzem albo dietetykiem. Gwałtowny przyrost w krótkim czasie, zwłaszcza z obrzękami, zgłoś na najbliższej wizycie. Pamiętaj też o składnikach zaleconych przez lekarza: rekomendacje PTGiP wymieniają m.in. kwas foliowy, jod, DHA i witaminę D, a żelazo tylko przy niedoborze. Dawki dobiera lekarz.

Jedzenie i sen – praktycznie

  • Talerz pełen kolorów. Połowa warzyw i owoców, ćwiartka produktów zbożowych z pełnego ziarna, ćwiartka białka: ryby, drób, jaja, rośliny strączkowe, nabiał.
  • Żelazo i witamina C razem. Mięso, kasza gryczana, strączki i zielone warzywa jedz z papryką, natką pietruszki albo owocami – witamina C ułatwia wchłanianie żelaza.
  • Woda zamiast słodkich napojów. Słodzone napoje szybko podnoszą wagę i cukier we krwi.
  • Kolacja co najmniej 2–3 godziny przed snem łagodzi zgagę. Pomaga też uniesienie wezgłowia.
  • Śpij na boku. W drugiej połowie ciąży zaleca się tę pozycję, bo nie uciska ona dużych naczyń. Poduszka między kolanami i druga pod brzuchem dają ulgę biodrom i plecom. Jeśli obudzisz się na plecach, po prostu obróć się na bok.
  • Wstawaj powoli – najpierw na bok, potem do siadu, a dopiero potem na nogi.

Objawy, z którymi nie czekasz

  • duszność przy niewielkim wysiłku, ból w klatce piersiowej albo kołatanie serca, które nie mija – trzeba wykluczyć m.in. niedokrwistość i problemy z sercem,
  • powtarzające się, regularne twardnienie brzucha, zwłaszcza z bólem krzyża,
  • sączenie się wodnistego płynu z pochwy,
  • krwawienie z dróg rodnych albo gorączka powyżej 38 °C.

Sąsiednie tygodnie

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.