Drugi miesiąc życia: uśmiech społeczny, gruchanie, unoszenie główki na brzuchu, szczyt płaczu i pierwsza wizyta szczepienna od 6. tygodnia (PSO 2027).
Jest taki dzień, najczęściej około 6. tygodnia, kiedy dziecko patrzy ci w oczy i uśmiecha się – nie przez sen, nie przypadkiem, tylko do ciebie. To uśmiech społeczny, jeden z ważniejszych kroków w rozwoju: maluch zaczyna świadomie nawiązywać kontakt. Po tygodniach nocnego karmienia dla wielu rodziców to najlepsza nagroda.
Drugi miesiąc trwa od dnia, w którym dziecko kończy miesiąc, do ukończenia dwóch miesięcy. Umiejętności opisane niżej ma pod jego koniec mniej więcej trzech na czterech maluchów (według list CDC). Pozostałe często potrzebują jeszcze kilku tygodni – tempo rozwoju bywa naprawdę różne.
Ruch: główka w górę
- Na brzuszku dziecko unosi główkę na chwilę, z tygodnia na tydzień na trochę dłużej.
- Porusza obiema rączkami i obiema nóżkami, a ruchy po obu stronach ciała są podobne.
- Dłonie coraz częściej się otwierają, choć tylko na moment.
- Oparte pionowo o twoje ramię utrzymuje główkę dłużej niż w pierwszych tygodniach, ale kark nadal wymaga podparcia.
Uśmiech, gruchanie i pierwsze „rozmowy”
Pod koniec drugiego miesiąca większość dzieci:
- uśmiecha się, gdy do nich mówisz,
- uspokaja się na dźwięk twojego głosu albo gdy je przytulisz,
- wydaje dźwięki inne niż płacz – gruchanie, ciche „agu”,
- reaguje na głośny dźwięk, na przykład wzdrygnięciem,
- wodzi wzrokiem za poruszającą się twarzą lub zabawką.
Płacz bywa najintensywniejszy właśnie około 6. tygodnia, często wieczorem. U zdrowego dziecka zwykle słabnie w kolejnych tygodniach, najczęściej do 3.–4. miesiąca. Kiedy maluch płacze długo, a ty czujesz, że tracisz cierpliwość, połóż go bezpiecznie w łóżeczku i wyjdź na kilka minut z pokoju. Nigdy nie potrząsaj dzieckiem.
Dzień jasny, noc ciemna
Dziecko wciąż śpi około 14–17 godzin na dobę. Możesz pomóc mu odróżnić dzień od nocy: w dzień odsłonięte zasłony, zwykłe domowe odgłosy, rozmowy; w nocy karmienie przy przyciemnionym świetle, bez zabawy i głośnego mówienia.
To także dobry moment, by przejrzeć łóżeczko. Materac ma być płaski i twardy, z dopasowanym prześcieradłem. Poduszka, kołdra, ochraniacze na szczebelki i pluszaki zwiększają ryzyko w czasie snu – schowaj je. Maskotki niech czekają na zabawę w dzień.
Karmienie: dni większego apetytu
Zdarzają się dni, gdy dziecko chce jeść częściej niż zwykle i jest bardziej marudne. Zwykle mija to samo, a częstsze przystawianie pomaga piersiom dopasować ilość pokarmu. O tym, że maluch się najada, świadczą regularnie mokre pieluszki i dobry przyrost masy, który sprawdzą położna i lekarz.
Jeśli karmisz mlekiem modyfikowanym, odmierzaj proszek i wodę dokładnie według instrukcji na opakowaniu: zbyt gęste lub zbyt rozcieńczone mleko szkodzi. Codzienna witamina D nadal obowiązuje. Po zakończeniu wizyt patronażowych położna POZ dalej może wspierać cię w karmieniu piersią – zachowaj jej numer.
Pierwsza wizyta szczepienna
Według Programu Szczepień Ochronnych na 2027 rok szczepienia w 2. miesiącu zaczyna się po ukończeniu przez dziecko 6. tygodnia. Lekarz najpierw bada malucha, waży go i mierzy – często łączy to z bilansem przypadającym między 2. a 6. miesiącem.
| Wariant | Co dziecko dostaje w 2. miesiącu |
|---|---|
| schemat podstawowy | rotawirusy (doustnie), WZW typu B – 2. dawka, DTP (błonica, tężec, krztusiec), Hib, pneumokoki |
| z 5w1 | rotawirusy, WZW typu B – 2. dawka, 5w1 (DTaP-IPV-Hib) – 1. dawka, pneumokoki |
| z 6w1 | rotawirusy, 6w1 (DTaP-IPV-Hib-HBV) – 1. dawka, pneumokoki |
Wariant z 6w1 oznacza najmniej ukłuć, a cały kalendarz w każdym wariancie chroni przed tymi samymi chorobami. Szczepionki kupione przez Ministra Zdrowia są bezpłatne; za inną, wybraną przez rodziców, trzeba zapłacić. Wcześniaki i dzieci z masą urodzeniową poniżej 2500 g dostają szczepionkę z bezkomórkowym komponentem krztuśca, a przeciw pneumokokom schemat 3+1. Szczepienia wcześniaków planuje się co do zasady według wieku kalendarzowego. Od tego miesiąca można też zacząć zalecane szczepienia przeciw meningokokom – zapytaj pediatrę o schemat.
Mniej więcej teraz kończy się także twój połóg, który trwa 6 tygodni. Umów kontrolę u ginekologa.
Zabawy na drugi miesiąc
- Twarzą w twarz: trzymaj dziecko 20–30 cm od siebie, mów powoli i rób pauzy. Gdy zagrucha, odpowiedz – to wasza pierwsza wymiana zdań.
- Śledzenie wzrokiem: przesuwaj powoli kontrastową grzechotkę od jednego boku do drugiego.
- Brzuszek na brzuchu: połóż się na plecach i ułóż malucha na sobie – chętniej uniesie główkę, żeby na ciebie spojrzeć.
- Spokojniej przy szczepieniu: zabierz ulubiony kocyk, a zaraz po ukłuciu przytul albo nakarm dziecko.
Z tym warto iść do pediatry
- Maluch nie uśmiecha się do ludzi, a zbliża się koniec 2. lub 3. miesiąca.
- Nie patrzy ci w oczy, nie wodzi wzrokiem za twarzą.
- Nie reaguje na głośne dźwięki.
- Jedną rączką lub nóżką rusza wyraźnie mniej niż drugą.
- Ciało jest bardzo wiotkie albo stale sztywne, wygięte w łuk.
- Gorączka od 38 °C – w tym wieku wymaga pilnego kontaktu z lekarzem.
Dalej i wstecz
- 1. miesiąc – noworodek w domu
- 3. miesiąc – rączki i stabilniejsza główka
- Wszystkie miesiące: rozwój dziecka miesiąc po miesiącu
- Ile tygodni ma dziś twoje dziecko, policzy kalkulator wieku dziecka (wynik orientacyjny).
To ogólne informacje. O rozwoju i szczepieniach twojego dziecka zdecyduje pediatra.
