3. miesiąc życia dziecka – odkrywanie rączek i stabilniejsza główka

Trzeci miesiąc życia: dziecko ogląda dłonie, pewniej trzyma główkę i długo grucha. Ile śpi, jak go nie przegrzać, ulewanie i szczepienie w wariancie 6w1.

Najciekawsza zabawka trzeciego miesiąca jest zawsze pod ręką – to własne dłonie. Dziecko potrafi długo im się przyglądać, łączyć je przed twarzą, ssać palce i zaciskać piąstki na kocyku. Okresy czuwania stają się dłuższe, a maluch coraz uważniej przygląda się światu. Wiele rodzin ma wrażenie, że z noworodka „wychodzi” nagle mały człowiek z własnym charakterem.

Trzeci miesiąc zaczyna się, gdy dziecko kończy dwa miesiące, i trwa do ukończenia trzech. U wcześniaka urodzonego na przykład 6 tygodni przed terminem wiek korygowany wynosi teraz dopiero około półtora miesiąca – i do niego porównuj jego umiejętności.

Ręce, które stają się narzędziem

  • Dłonie są coraz częściej otwarte, a palce ruchliwe.
  • Maluch trąca wiszące nad nim zabawki – na razie bardziej uderza w nie, niż chwyta.
  • Na brzuszku unosi główkę wyżej i dłużej, a coraz więcej dzieci zaczyna przy tym podpierać się na przedramionach. Pod koniec 4. miesiąca robi tak już większość.
  • Trzymany pionowo mniej chwieje główką.

Ciemiączko tylne, czyli małe miękkie miejsce z tyłu głowy, zamyka się zwykle około 2.–3. miesiąca. Przednie, większe, na czubku główki, pozostanie otwarte jeszcze długo.

Uśmiech od ucha do ucha

Dziecko uśmiecha się już szeroko, całą buzią, a do tego macha rączkami i nóżkami z radości. Rozpoznaje twarze bliskich z daleka. Wiele maluchów wydaje teraz przeciągłe samogłoski i chętnie „odpowiada”, gdy robisz przerwę w mówieniu. Coraz trafniej odwraca się w stronę, z której dochodzi dźwięk. Płacz staje się bardziej zróżnicowany – po pewnym czasie zaczniesz odróżniać płacz głodu od płaczu zmęczenia.

Ciepło, ale nie za gorąco

Do ukończenia 3 miesięcy dziecko potrzebuje łącznie około 14–17 godzin snu, nadal z kilkoma drzemkami w ciągu dnia. Niektóre maluchy śpią już w nocy dłuższy odcinek, inne wciąż budzą się co kilka godzin – oba warianty są typowe.

W tym miesiącu przyjrzyj się temperaturze. Przegrzanie jest dla niemowlęcia bardziej niebezpieczne niż lekki chłód:

  • w sypialni najlepiej około 18–21 °C,
  • zamiast kołdry – śpiworek dopasowany do temperatury,
  • do snu w domu bez czapeczki,
  • łóżeczko z dala od kaloryfera,
  • ciepło sprawdzaj na karku lub plecach, nie na dłoniach, które często są chłodne.

Karmienie i ulewanie

Ulewanie po jedzeniu zdarza się u wielu niemowląt, bo mięsień zamykający wejście do żołądka dopiero dojrzewa. Jeśli dziecko jest zadowolone i dobrze przybiera na wadze, zwykle nie jest to powód do niepokoju. Pomaga trzymanie malucha w pozycji pionowej przez kilkanaście minut po karmieniu i odbijanie powietrza.

Dziecko karmione wyłącznie piersią przez około pierwsze pół roku nie potrzebuje wody, herbatek ani soków. Jeśli planujesz wyjścia bez malucha albo powrót do pracy, możesz spokojnie oswajać go z butelką z odciągniętym mlekiem – położna doradzi, jak to zrobić, żeby nie zaburzyć karmienia piersią. Witamina D codziennie, jak dotąd.

Szczepienia i kontrole w tym miesiącu

W schemacie podstawowym i w wariancie z 5w1 trzeci miesiąc nie przynosi obowiązkowych szczepień. Jeśli wybraliście szczepionkę 6w1, w tym miesiącu – po 4 tygodniach od pierwszej – dziecko dostaje drugą dawkę doustnej szczepionki przeciw rotawirusom. Kolejna duża wizyta przypada w 4. miesiącu, po ukończeniu 12. tygodnia życia.

Położna zakończyła już wizyty patronażowe, więc opiekę nad niemowlęciem przejęła pielęgniarka POZ z twojej przychodni. Jeśli lekarz zalecił USG stawów biodrowych, a badanie jeszcze się nie odbyło, nie odkładaj go – wykonuje się je zwykle w pierwszych trzech miesiącach. Gdy nie było jeszcze bilansu przypadającego między 2. a 6. miesiącem, zapytaj, kiedy go zaplanować.

Zabawy i codzienne nawyki

  • Mata z zawieszkami na wysokości, którą rączka może dosięgnąć – każde trącenie coś porusza.
  • Lekka grzechotka w dłoni – dziecko jeszcze nie sięga celowo, ale chętnie potrzyma zabawkę, którą mu podasz.
  • Rymowanki i wyliczanki – rytm i melodia głosu bawią malucha bardziej niż treść.
  • Zmiana pozycji: chwila na brzuszku na zwiniętym ręczniku, chwila na boku z podparciem pleców, chwila w twoich ramionach.
  • Raz w jedną, raz w drugą stronę – układaj dziecko w łóżeczku na zmianę główką do przeciwnych końców. Pomaga to uniknąć spłaszczenia jednej strony główki.

Kiedy zadzwonić do pediatry

  • temperatura 38 °C lub wyższa – przed ukończeniem 3 miesięcy to wciąż sytuacja pilna;
  • brak uśmiechu do ludzi i brak kontaktu wzrokowego;
  • dziecko na brzuszku w ogóle nie unosi główki;
  • główka stale zwrócona w jedną stronę albo wyraźnie spłaszczona z jednego boku;
  • jedna strona ciała porusza się dużo mniej niż druga;
  • wymioty chlustem, słaby przyrost masy, mniej mokrych pieluszek niż zwykle.

Poprzedni i następny etap

Treść ma charakter ogólny. Rozwój twojego dziecka najlepiej oceni pediatra, który je bada.