20. tydzień ciąży – półmetek, siara, maź płodowa i plan urlopu

20. tydzień ciąży to półmetek. Dziecko waży około 300 g, pokrywa je meszek i maź płodowa, a piersi mogą produkować siarę. Kiedy planować urlop macierzyński.

Połowa drogi. Gdy skończy się ten tydzień, za tobą będzie 20 pełnych tygodni ciąży, a przed tobą – mniej więcej drugie tyle. To dobry moment, żeby spojrzeć wstecz na pierwsze miesiące i zaplanować te, które zostały: badania, urlop, zakupy, przygotowanie do porodu.

Dwudziesty tydzień to w karcie ciąży zapis od 19+0 do 19+6, a ostatni dzień tygodnia poprzedza 20+0, czyli formalny półmetek przy terminie 40+0. Trwa II trymestr i piąty miesiąc ciąży.

Dziecko w ochronnej warstwie

Dziecko ma około 16,5 cm od czubka głowy do pośladków, a mierzone od głowy do pięt – około 25 cm. Waży mniej więcej 300 g, czyli tyle co duży banan. Od tego etapu długość podaje się zwykle do pięt, dlatego w kolejnych tygodniach liczby wyraźnie „skoczą”.

Skóra dziecka pokrywa się delikatnym meszkiem (lanugo) i białą, tłustą substancją zwaną mazią płodową. Maź chroni skórę przed długotrwałym kontaktem z płynem owodniowym, a po porodzie pomaga ją nawilżyć. Meszek zwykle znika przed porodem, a resztki mazi często widać na skórze noworodka. Dziecko ma okresy snu i czuwania, ćwiczy połykanie, a jego ruchy są coraz silniejsze.

Ty w połowie ciąży

Dno macicy sięga teraz mniej więcej wysokości pępka, a brzuch jest już wyraźnie ciążowy. W piersiach od około 20. tygodnia powstaje siara – pierwszy pokarm, gęsty i żółtawy. Niektórym kobietom wycieka kilka kropel, zwłaszcza przy masażu lub pod prysznicem. Innym nie wycieka nic aż do porodu i to również jest w porządku. Nie świadczy to o tym, jak będzie przebiegać karmienie.

Wiele kobiet czuje już ruchy dziecka. Jeśli to twoja pierwsza ciąża, a jeszcze ich nie zauważasz, powiedz o tym na wizycie – często to kwestia czasu albo łożyska na przedniej ścianie macicy.

Badania i formalności na półmetku

  • USG połówkowe – okno według PTGiP trwa do 22+6. Jeśli badanie jeszcze przed tobą, to dobry tydzień, by je wykonać.
  • Morfologia i badanie ogólne moczu – standard przewiduje je w okresie 15.–20. tygodnia, więc jeśli ich nie robiłaś, to ostatni moment.
  • Toksoplazmoza – jeśli na początku ciąży nie miałaś przeciwciał, między 21. a 26. tygodniem badanie zostanie powtórzone.
  • Położna POZ – od 21. tygodnia możesz korzystać z regularnych spotkań w ramach NFZ. Jeśli jeszcze nie wybrałaś położnej, zrób to teraz.
  • Szczepienie przeciw krztuścowi zaleca się od ukończenia 27. do 36. tygodnia. Jeśli jednak lekarz widzi ryzyko porodu przedwczesnego, może je zalecić wcześniej, już po ukończeniu 20. tygodnia.

Urlop macierzyński – policz z wyprzedzeniem

Urlop macierzyński przy urodzeniu jednego dziecka trwa 20 tygodni. Do 6 tygodni możesz wykorzystać jeszcze przed przewidywaną datą porodu – pozostała część przypada po porodzie. Warto już teraz zastanowić się, kiedy chcesz przestać pracować, i porozmawiać o tym w pracy. Pomoże ci kalkulator urlopu macierzyńskiego, który wylicza orientacyjne daty początku i końca urlopu.

Porady na 20. tydzień

  1. Zrób przegląd planu opieki z osobą prowadzącą ciążę: co już za tobą, co cię czeka w drugiej połowie, gdzie wykonasz test obciążenia glukozą między 24. a 28. tygodniem.
  2. Zacznij myśleć o planie porodu. Nie musisz go jeszcze spisywać, ale możesz zbierać informacje o szpitalach, osobie towarzyszącej i metodach łagodzenia bólu.
  3. Nie wyciskaj siary. Jeśli wycieka, wystarczą wkładki laktacyjne i delikatne mycie wodą.
  4. Zadbaj o kręgosłup – unikaj dźwigania i długiego stania, a przy pracy siedzącej wstawaj co godzinę.
  5. Świętujcie półmetek. Wspólny spacer, kolacja, zdjęcie brzucha – drobny rytuał pomaga oswoić zmiany, które przyniesie druga połowa.

Kiedy pilnie do szpitala lub lekarza

Po 20. tygodniu do listy niepokojących objawów dochodzą te, które mogą oznaczać stan przedrzucawkowy – chorobę związaną z wysokim ciśnieniem:

  • silny ból głowy, mroczki lub migotanie przed oczami,
  • ból w nadbrzuszu, pod żebrami po prawej stronie,
  • nagłe obrzęki twarzy i dłoni, zwłaszcza z szybkim przyrostem masy,
  • a także, jak dotąd: regularne skurcze, sączenie płynu i krwawienie z dróg rodnych.

Jeśli masz w domu ciśnieniomierz i wynik wynosi 140/90 mmHg lub więcej, skontaktuj się z lekarzem tego samego dnia.

Następne i poprzednie tygodnie

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.