39. tydzień ciąży: dziecko waży około 3,3 kg. Jak wygląda pierwsza godzina po porodzie, kontakt skóra do skóry, pierwsze karmienie i badania noworodka.
Większość przygotowań masz za sobą: torba stoi przy drzwiach, wyniki są w teczce, plan porodu omówiony. W tym tygodniu warto pomyśleć o czymś, o czym w natłoku spraw łatwo zapomnieć – o pierwszych chwilach po porodzie. To, co dzieje się w ciągu pierwszej godziny, ma znaczenie zarówno dla dziecka, jak i dla ciebie, a sporo z tego możesz zaplanować wcześniej.
Karta ciąży pokazuje teraz 38+0–38+6. Ciąża jest donoszona, trwa dziewiąty miesiąc i ostatnia prosta III trymestru.
Mały arbuz gotowy na spotkanie
Dziecko waży teraz średnio około 3,3 kg, a od czubka głowy do stóp ma mniej więcej 50,5 cm. Tyle co mały arbuz. Skóra jest gładka i różowa, po meszku zostały najwyżej pojedyncze włoski na ramionach. Maź płodowa zachowała się głównie w fałdach skóry. W jelitach czeka smółka, a płuca, serce i układ nerwowy są gotowe do samodzielnej pracy.
Dziecko rodzi się z kilkoma ważnymi odruchami: szukania piersi, ssania i połykania. Jeśli po porodzie położysz je na swoim brzuchu, często samo zacznie przesuwać się w stronę brodawki. Jego odporność opiera się na przeciwciałach, które zebrało od ciebie w ciąży, a po porodzie kolejną porcję ochrony da mu siara.
Twoje samopoczucie
Czekanie bywa męczące. Brzuch jest ciężki, sen płytki, a każde ukłucie w podbrzuszu wywołuje pytanie, czy to już. Skurcze przepowiadające potrafią trwać godzinami i wygasać nad ranem. To normalne, że jednocześnie czujesz ekscytację, zniecierpliwienie i lęk.
Pierwsza godzina – co się wtedy dzieje
Skóra do skóry. Zaraz po porodzie noworodek zostaje położony nagi na twojej klatce piersiowej i przykryty. Według NFZ powinien tam zostać do zakończenia pierwszego karmienia albo co najmniej przez dwie godziny. Dziecko czuje twój zapach i ciepło, słyszy znajomy głos, a jego skóra zasiedla się twoimi bakteriami. U ciebie wydziela się oksytocyna, która pomaga urodzić łożysko, obkurcza macicę, zmniejsza utratę krwi i ułatwia wypływ mleka.
Gdy ty nie możesz. Jeśli stan zdrowia nie pozwala ci na kontakt z dzieckiem, na przykład po cięciu cesarskim, kontakt skóra do skóry może przejąć tata albo inna bliska osoba. Warto zapisać to w planie porodu.
Pierwsze karmienie. Większość zdrowych noworodków w pierwszej godzinie szuka piersi. Wystarczy kilka kropel siary – jest gęsta, bogata w przeciwciała i idealnie dopasowana do małego żołądka. Położna pomoże ci przystawić dziecko, jeśli będziesz tego potrzebować.
Co czeka dziecko w szpitalu
| Kiedy | Co |
|---|---|
| zaraz po porodzie | ocena stanu dziecka, zwykle bez przerywania kontaktu z tobą |
| wkrótce po porodzie | witamina K, najczęściej w zastrzyku domięśniowym |
| od pierwszej doby do wypisu | szczepienia przeciw gruźlicy (BCG) i WZW typu B |
| przed wypisem | przesiewowe badanie słuchu |
| w pierwszych dniach życia | badanie przesiewowe z kropli krwi z pięty w kierunku kilkudziesięciu chorób, m.in. fenyloketonurii i mukowiscydozy |
Dziecko dostanie też książeczkę zdrowia, w której będą zapisywane szczepienia i wyniki badań.
Wizyta w 38.–39. tygodniu
Jeśli nie było jej w poprzednim tygodniu, umów wizytę z badaniem położniczym i oceną ruchów dziecka, kontrolą ciśnienia, masy ciała oraz badaniem ogólnym moczu i morfologią. To również ostatnia okazja na konsultację anestezjologiczną przed terminem.
Porady na ten tydzień
- Dopisz do planu porodu swoje życzenia dotyczące pierwszej godziny – kontakt skóra do skóry, odroczenie ważenia i kąpieli, pierwsze karmienie.
- Zabierz do szpitala koszulę rozpinaną z przodu, żeby łatwiej było przytulić dziecko.
- Odpocznij od telefonu. Możesz ustawić automatyczną odpowiedź dla rodziny: „dam znać, gdy będzie co ogłosić”.
- Spaceruj i rozciągaj się, jeśli masz ochotę, ale nie wymuszaj porodu domowymi sposobami bez rozmowy z położną.
Kiedy natychmiast do szpitala
- regularne skurcze nasilające się mimo zmiany pozycji, zgodnie z tym, co ustaliłaś z położną;
- odejście wód, szczególnie gdy są zielone lub brunatne;
- krwawienie z pochwy, inne niż śluz z różowymi smugami;
- spadek ruchów dziecka – w ostatnich tygodniach ruchy nie słabną, tylko zmieniają charakter;
- gorączka, dreszcze albo uporczywy ból głowy z zaburzeniami widzenia.
Sąsiednie strony
- 38. tydzień – ciąża donoszona i sygnały porodu
- 40. tydzień – ostatnie dni przed terminem
- Wszystkie tygodnie ciąży
- Dni do terminu orientacyjnie policzysz w kalkulatorze tygodnia ciąży.
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.
