40. tydzień ciąży – tydzień terminu porodu i co, jeśli dziecko zwleka

40. tydzień ciąży to 39+0–39+6, a termin 40+0 wypada dzień po nim. Dziecko waży około 3,4–3,5 kg. Jak umówić kontrolę po terminie i przetrwać czekanie.

„Czterdziesty tydzień” brzmi jak meta, ale z liczeniem tygodni jest pewien haczyk. Termin porodu zapisany w karcie ciąży jako 40+0 oznacza, że minęło 40 pełnych tygodni. Ten dzień nie należy więc do 40. tygodnia, tylko jest pierwszym dniem 41. tygodnia. Czterdziesty tydzień to siedem dni tuż przed terminem.

Zapis w karcie ciąży dla tego tygodnia to 39+0–39+6 – nadal III trymestr i dziewiąty miesiąc. Ciąża jest donoszona, a poród może zacząć się każdego dnia – albo jeszcze trochę poczekać, co też jest zupełnie typowe.

Termin – data przybliżona

Zapis w karcie Co oznacza
37+0 ciąża donoszona – dziecko nie jest już wcześniakiem
39+0–39+6 ten tydzień, czyli 40. tydzień ciąży
40+0 wyznaczony termin porodu, pierwszy dzień 41. tygodnia
41+0–41+6 42. tydzień – ostatni przed ciążą przenoszoną
od 42+0 ciąża przenoszona

Według NFZ poród najczęściej odbywa się między 38. a 41. tygodniem, a może nastąpić w przedziale około 14 dni przed i 10 dni po wyznaczonym terminie. Dokładnie w dniu 40+0 rodzi się niewielka część dzieci. Termin to więc raczej środek okna niż konkretna data.

Arbuz, który dalej rośnie

Statystycznie dziecko ma teraz około 51 cm i 3,4–3,5 kg, czyli rozmiar arbuza. Nie ma już nowych narządów do zbudowania, za to wciąż odkłada tłuszcz i zbiera twoje przeciwciała. Paznokcie bywają tak długie, że wystają poza opuszki. Kości czaszki pozostają ruchome, a w czasie porodu delikatnie na siebie zachodzą, dlatego główka noworodka bywa w pierwszych dniach lekko wydłużona. To mija samo.

Co czujesz w tym tygodniu

Najczęściej – zniecierpliwienie. Brzuch jest nisko, chodzenie bywa niewygodne, a każdy telefon od rodziny zaczyna się od pytania „i jak, już?”. Skurcze przepowiadające mogą się nasilać i wygasać kilka razy, zanim zacznie się prawdziwy poród. Czasem odchodzi czop śluzowy, a potem przez kilka dni nic się nie dzieje. To nie oznacza, że coś idzie nie tak.

Osoba towarzysząca – ostatnie ustalenia

Jeśli przy porodzie ma być z tobą partner, mama, siostra czy przyjaciółka, przećwiczcie w tym tygodniu kilka rzeczy: jak rozmasować dolną część pleców w czasie skurczu, jak pomóc ci zmienić pozycję, kiedy podać wodę i przypomnieć o spokojnym oddechu. Ustalcie też, że to ona odbiera telefony od rodziny, a ty możesz skupić się wyłącznie na sobie i dziecku.

Kontrola po terminie – zaplanuj ją teraz

Standard opieki okołoporodowej mówi, że wizyta powinna się odbyć niezwłocznie po 40. tygodniu ciąży, czyli zaraz po terminie, jeśli dziecko jeszcze się nie urodzi. Obejmuje:

  • badanie położnicze, ocenę ruchów dziecka, pomiar ciśnienia i masy ciała,
  • KTG, czyli zapis czynności serca dziecka i skurczów macicy,
  • USG według rekomendacji PTGiP, m.in. z oceną ilości płynu owodniowego,
  • konsultację anestezjologiczną, jeśli jeszcze jej nie było.

Przy prawidłowych wynikach kolejne badanie z KTG i USG odbywa się po 7 dniach, a na tej wizycie ustala się datę przyjęcia do szpitala tak, by poród nastąpił przed końcem 42. tygodnia. Zapytaj więc już teraz, gdzie i kiedy zgłosić się na pierwszą kontrolę – w poradni, u położnej czy na izbie przyjęć szpitala. W tym tygodniu przypada też wizyta z okresu 38.–39. tygodnia, jeśli jeszcze się nie odbyła.

Sposoby na czekanie

  • Planuj dni z małymi celami: spacer do parku, film, spotkanie w kawiarni blisko domu.
  • Zadbaj o sen w ciągu dnia – nie wiesz, kiedy przyjdzie noc porodowa.
  • Ustal z bliskimi jeden kanał informacji, żeby nie odbierać kilkunastu telefonów dziennie.
  • Przygotuj dom na powrót: przewijak, pieluszki, ubranka uprane i ułożone, zapas jedzenia w zamrażarce.
  • Nie próbuj przyspieszać porodu środkami z internetu, ziołami czy olejami bez rozmowy z lekarzem lub położną.
  • Przeczytaj, co czeka was po porodzie – opisujemy to w artykule o pierwszym miesiącu życia dziecka.

Pilne sygnały na finiszu

  • dziecko rusza się wyraźnie słabiej albo prawie wcale – jedź do szpitala od razu, nawet w nocy;
  • odpływa płyn owodniowy, zwłaszcza zielonkawy;
  • pojawia się krwawienie jaskrawoczerwoną krwią;
  • czujesz stały, ostry ból brzucha, który nie mija między skurczami;
  • masz silny ból głowy, zaburzenia widzenia albo ciśnienie 140/90 mmHg lub wyższe.

Tygodnie obok

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza ani położnej.