Adwent i roraty – czas oczekiwania, lampiony i domowe zwyczaje

Adwent i roraty bez tajemnic: kiedy zaczyna się Adwent, ile trwa, czym są roraty i lampiony, skąd nazwa „Rorate caeli” i jak przeżyć ten czas w domu z dziećmi.

Adwent to cztery tygodnie, w których grudzień zwykle przelatuje nam przez palce: zakupy, sprzątanie, przedświąteczne spotkania w pracy. Tymczasem w tradycji to czas wyciszenia i czekania, a nie maraton. Warto poznać jego zwyczaje, bo pomagają złapać oddech i przygotować się do świąt bez poczucia, że wszystko trzeba zrobić na ostatnią chwilę.

Kiedy zaczyna się Adwent i ile trwa

Słowo „adwent” pochodzi od łacińskiego adventus, czyli „przyjście”. Adwent rozpoczyna nowy rok liturgiczny w Kościele katolickim. Zaczyna się w czwartą niedzielę przed Bożym Narodzeniem, czyli w niedzielę przypadającą między 27 listopada a 3 grudnia, i kończy w Wigilię. Dlatego trwa od 22 do 28 dni, w zależności od tego, na jaki dzień tygodnia wypada 24 grudnia. Dokładne daty na konkretny rok znajdziesz w dziale kalendarz na grudzień.

Adwent ma dwie części. Do 16 grudnia liturgia mówi o oczekiwaniu na powtórne przyjście Chrystusa na końcu czasów, a od 17 do 24 grudnia – o przygotowaniu do pamiątki Jego narodzin w Betlejem. Kolorem szat liturgicznych jest fiolet, a w trzecią niedzielę, zwaną Gaudete („Radujcie się”), księża mogą założyć szaty różowe.

Czym są roraty

Roraty to msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie, odprawiana w Adwencie. Nazwa pochodzi od pierwszych słów łacińskiej pieśni na wejście: Rorate caeli desuper, czyli „Spuśćcie rosę, niebiosa”. Tradycyjnie odprawia się je wcześnie rano, jeszcze przed świtem, w kościele oświetlonym tylko świecami. Wierni przychodzą z lampionami, które symbolizują czuwanie i czekanie na światło. Coraz więcej parafii, zwłaszcza w miastach, odprawia roraty także wieczorem, żeby mogły przyjść dzieci.

Na ołtarzu w czasie rorat stoi roratka – duża świeca przewiązana białą lub niebieską wstążką, symbolizująca Maryję. W Polsce tradycja rorat jest wyjątkowo żywa. W 1540 roku król Zygmunt Stary ufundował na Wawelu kapelę rorantystów – zespół śpiewaków-księży, który od 1543 roku przez blisko trzy stulecia uświetniał msze w Kaplicy Zygmuntowskiej.

Lampion na roraty

Lampion możesz kupić w parafii albo zrobić z dzieckiem. Prosty sposób:

  1. Wytnij z grubego kartonu prostopadłościan bez dna i wierzchu albo użyj czystego słoika.
  2. W ściankach kartonu wytnij okienka w kształcie gwiazd i krzyży, od środka zaklej je kalką albo kolorowym papierem śniadaniowym.
  3. Na dnie przyklej podstawkę na świeczkę albo podgrzewacz. Bezpieczniej jest użyć świeczki na baterie.
  4. Dorób uchwyt z drutu lub mocnej tasiemki.

Pamiętaj, że w lampionie z papieru prawdziwy ogień to ryzyko – dziecko powinno nieść go pod okiem dorosłego.

Adwent w domu

  • Wieniec adwentowy z czterema świecami, zapalanymi w kolejne niedziele. Więcej o nim przeczytasz w tekście wieniec adwentowy.
  • Kalendarz adwentowy z okienkami na każdy dzień od 1 do 24 grudnia. Zamiast słodyczy możesz schować w nim zadania: upiec pierniki, zadzwonić do babci, zrobić karmnik dla ptaków.
  • Postanowienia adwentowe – drobne, konkretne, na cztery tygodnie: mniej telefonu wieczorem, codzienna kartka z życzeniami dla kogoś bliskiego, odłożenie słodyczy do Wigilii.
  • Dobre uczynki dla innych – paczka dla rodziny w potrzebie, zakupy dla starszej sąsiadki, przekazanie zabawek do świetlicy.

Dawne zwyczaje adwentowe

Adwent był dawniej czasem wyciszenia: nie urządzano wesel i hucznych zabaw, ograniczano muzykę i tańce. W wiejskich domach kobiety przędły i darły pierze, a wieczorami opowiadano historie i śpiewano pieśni adwentowe. Ostatnim wieczorem zabaw przed Adwentem były andrzejki. W pierwszych dniach grudnia przypada też Barbórka (4 grudnia), z przysłowiem „Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie”, a 6 grudnia – mikołajki.

Jak nie zgubić Adwentu w przedświątecznym biegu

Spróbuj wpisać do kalendarza nie tylko zadania, ale też jeden spokojny wieczór w tygodniu: spacer w ciemności z lampionem, wieczór z kakao i kolędami, wspólne pieczenie pierników. Plan porządków rozłożony na cztery tygodnie znajdziesz na stronie sprzątanie przed świętami, a sposoby na spokojniejszy grudzień – w tekście mniej stresu w święta.

Adwent nie musi być doskonały. Wystarczy kilka chwil w tygodniu, w których naprawdę na coś czekasz, zamiast tylko odhaczać kolejne punkty z listy.