Wieniec adwentowy – historia, znaczenie świec i jak go zrobić

Wieniec adwentowy: skąd się wziął, co oznaczają cztery świece i ich kolory, z czego go zrobić krok po kroku, jak zadbać o bezpieczeństwo i kiedy zapalać świece.

Okrągły wieniec z gałązek i cztery świece – ten zwyczaj jest w Polsce stosunkowo młody, a tak szybko się przyjął, że trudno dziś wyobrazić sobie bez niego grudniowy stół. Wieniec ma tę zaletę, że odmierza czas: z każdą niedzielą robi się w domu jaśniej, a dzieci widzą, ile jeszcze zostało do świąt.

Skąd się wziął

Pomysł przypisuje się Johannowi Hinrichowi Wichernowi, ewangelickiemu duchownemu i wychowawcy z Hamburga. W prowadzonym przez niego domu dla ubogich chłopców, nazywanym Rauhes Haus, dzieci w grudniu bez przerwy pytały, kiedy wreszcie będą święta. W 1839 roku Wichern zawiesił w sali duże drewniane koło od wozu i umieścił na nim świece: małe na dni powszednie i duże na niedziele. Codziennie zapalano kolejną, aż do Wigilii.

Z czasem koło zastąpiono wieńcem z gałązek jodły, a liczbę świec ograniczono do czterech – po jednej na każdą niedzielę Adwentu. Zwyczaj rozpowszechnił się najpierw w Niemczech wśród protestantów, potem także wśród katolików, a do Polski trafił na dobre w XX wieku.

Co oznacza wieniec

  • Koło nie ma początku ani końca, dlatego symbolizuje wieczność i wierność.
  • Zielone gałązki – życie i nadzieję, które trwają nawet zimą.
  • Światło świec – przybliżanie się świąt i, w znaczeniu religijnym, Chrystusa jako światła świata.

Każdej z czterech świec przypisuje się czasem osobne znaczenie. W jednej z popularnych interpretacji są to kolejno: świeca proroków, świeca Betlejem, świeca pasterzy i świeca aniołów. Inne tradycje mówią o nadziei, pokoju, radości i miłości.

Kolory świec

Wariant Kolory Skąd
katolicki liturgiczny trzy fioletowe i jedna różowa fiolet to kolor Adwentu, róż – trzeciej niedzieli, zwanej Gaudete
ewangelicki i skandynawski cztery czerwone lub białe od dawnego kolorytu świąt w Niemczech i Skandynawii
nowoczesny dowolne, dopasowane do wnętrza biel, złoto, butelkowa zieleń, granat

Jeśli wybierzesz wersję z różową świecą, zapal ją w trzecią niedzielę Adwentu.

Jak zrobić wieniec

Potrzebujesz:

  • podstawy: słomianej, z wikliny, z florystycznej gąbki albo starego okrągłego talerza,
  • gałązek jodły, świerku lub sosny (jodła najdłużej nie gubi igieł),
  • drutu florystycznego albo cienkiego sznurka,
  • czterech świec i metalowych szpilek lub podstawek pod świece,
  • dodatków: szyszek, suszonych plastrów pomarańczy, lasek cynamonu, orzechów, jarzębiny.

Krok po kroku:

  1. Potnij gałązki na kawałki długości 10–15 cm.
  2. Układaj je pęczkami na podstawie, wszystkie w jednym kierunku, i przywiązuj drutem tak, żeby kolejny pęczek zasłaniał miejsce wiązania poprzedniego.
  3. Wbij w wieniec cztery szpilki lub postaw metalowe podstawki w równych odstępach i umocuj na nich świece.
  4. Dołóż dekoracje, przyklejając je klejem na gorąco albo przywiązując drutem.
  5. Spryskaj gałązki wodą co kilka dni, żeby dłużej zachowały świeżość.

Suszone pomarańcze i inne naturalne dodatki zrobisz według instrukcji ze strony naturalne ozdoby świąteczne.

Bezpieczeństwo

Suche gałązki zapalają się błyskawicznie. Nie zostawiaj płonących świec bez opieki, nie stawiaj wieńca pod półkami i firankami, a świece wymieniaj, zanim wypalą się do poziomu gałązek. Jeśli masz małe dzieci lub koty, rozważ świece na baterie – wieniec wygląda z nimi równie ładnie.

Kiedy zapalać świece

W pierwszą niedzielę Adwentu zapala się jedną świecę, w drugą – dwie, w trzecią – trzy, a w czwartą – wszystkie cztery. Wiele rodzin zapala je też w ciągu tygodnia podczas kolacji, w tej samej liczbie co w ostatnią niedzielę. To dobry moment na wspólną modlitwę, kolędę albo rozmowę o tym, na co czekacie. Więcej o tym czasie przeczytasz w tekście Adwent i roraty.

Wieniec adwentowy nie musi być idealny ani drogi. Krzywo przywiązana gałązka i świeca kupiona w ostatniej chwili świecą tak samo – liczy się to, że co tydzień zapalacie ją razem.