Wieniec adwentowy: skąd się wziął, co oznaczają cztery świece i ich kolory, z czego go zrobić krok po kroku, jak zadbać o bezpieczeństwo i kiedy zapalać świece.
Okrągły wieniec z gałązek i cztery świece – ten zwyczaj jest w Polsce stosunkowo młody, a tak szybko się przyjął, że trudno dziś wyobrazić sobie bez niego grudniowy stół. Wieniec ma tę zaletę, że odmierza czas: z każdą niedzielą robi się w domu jaśniej, a dzieci widzą, ile jeszcze zostało do świąt.
Skąd się wziął
Pomysł przypisuje się Johannowi Hinrichowi Wichernowi, ewangelickiemu duchownemu i wychowawcy z Hamburga. W prowadzonym przez niego domu dla ubogich chłopców, nazywanym Rauhes Haus, dzieci w grudniu bez przerwy pytały, kiedy wreszcie będą święta. W 1839 roku Wichern zawiesił w sali duże drewniane koło od wozu i umieścił na nim świece: małe na dni powszednie i duże na niedziele. Codziennie zapalano kolejną, aż do Wigilii.
Z czasem koło zastąpiono wieńcem z gałązek jodły, a liczbę świec ograniczono do czterech – po jednej na każdą niedzielę Adwentu. Zwyczaj rozpowszechnił się najpierw w Niemczech wśród protestantów, potem także wśród katolików, a do Polski trafił na dobre w XX wieku.
Co oznacza wieniec
- Koło nie ma początku ani końca, dlatego symbolizuje wieczność i wierność.
- Zielone gałązki – życie i nadzieję, które trwają nawet zimą.
- Światło świec – przybliżanie się świąt i, w znaczeniu religijnym, Chrystusa jako światła świata.
Każdej z czterech świec przypisuje się czasem osobne znaczenie. W jednej z popularnych interpretacji są to kolejno: świeca proroków, świeca Betlejem, świeca pasterzy i świeca aniołów. Inne tradycje mówią o nadziei, pokoju, radości i miłości.
Kolory świec
| Wariant | Kolory | Skąd |
|---|---|---|
| katolicki liturgiczny | trzy fioletowe i jedna różowa | fiolet to kolor Adwentu, róż – trzeciej niedzieli, zwanej Gaudete |
| ewangelicki i skandynawski | cztery czerwone lub białe | od dawnego kolorytu świąt w Niemczech i Skandynawii |
| nowoczesny | dowolne, dopasowane do wnętrza | biel, złoto, butelkowa zieleń, granat |
Jeśli wybierzesz wersję z różową świecą, zapal ją w trzecią niedzielę Adwentu.
Jak zrobić wieniec
Potrzebujesz:
- podstawy: słomianej, z wikliny, z florystycznej gąbki albo starego okrągłego talerza,
- gałązek jodły, świerku lub sosny (jodła najdłużej nie gubi igieł),
- drutu florystycznego albo cienkiego sznurka,
- czterech świec i metalowych szpilek lub podstawek pod świece,
- dodatków: szyszek, suszonych plastrów pomarańczy, lasek cynamonu, orzechów, jarzębiny.
Krok po kroku:
- Potnij gałązki na kawałki długości 10–15 cm.
- Układaj je pęczkami na podstawie, wszystkie w jednym kierunku, i przywiązuj drutem tak, żeby kolejny pęczek zasłaniał miejsce wiązania poprzedniego.
- Wbij w wieniec cztery szpilki lub postaw metalowe podstawki w równych odstępach i umocuj na nich świece.
- Dołóż dekoracje, przyklejając je klejem na gorąco albo przywiązując drutem.
- Spryskaj gałązki wodą co kilka dni, żeby dłużej zachowały świeżość.
Suszone pomarańcze i inne naturalne dodatki zrobisz według instrukcji ze strony naturalne ozdoby świąteczne.
Bezpieczeństwo
Suche gałązki zapalają się błyskawicznie. Nie zostawiaj płonących świec bez opieki, nie stawiaj wieńca pod półkami i firankami, a świece wymieniaj, zanim wypalą się do poziomu gałązek. Jeśli masz małe dzieci lub koty, rozważ świece na baterie – wieniec wygląda z nimi równie ładnie.
Kiedy zapalać świece
W pierwszą niedzielę Adwentu zapala się jedną świecę, w drugą – dwie, w trzecią – trzy, a w czwartą – wszystkie cztery. Wiele rodzin zapala je też w ciągu tygodnia podczas kolacji, w tej samej liczbie co w ostatnią niedzielę. To dobry moment na wspólną modlitwę, kolędę albo rozmowę o tym, na co czekacie. Więcej o tym czasie przeczytasz w tekście Adwent i roraty.
Wieniec adwentowy nie musi być idealny ani drogi. Krzywo przywiązana gałązka i świeca kupiona w ostatniej chwili świecą tak samo – liczy się to, że co tydzień zapalacie ją razem.
