Chłopcy a dziewczynki – różnice we wzroście i wadze według WHO

Czym różnią się siatki chłopców i dziewczynek: masa i długość przy urodzeniu, kiedy dziewczynki są wyższe od rówieśników i do kiedy rosną chłopcy. Mediany WHO.

Siatki centylowe są zawsze osobne dla każdej płci i nie bez powodu. Różnice widać już w dniu porodu, a największe zmiany przynosi dojrzewanie: przez kilka lat to dziewczynki są przeciętnie wyższe, a potem chłopcy wyprzedzają je na dobre.

Od urodzenia chłopcy są nieco więksi

Według standardów WHO mediana masy urodzeniowej to 3,2 kg u dziewczynek i 3,3 kg u chłopców, a długości – 49,1 i 49,9 cm. Chłopcy mają też nieco większy obwód głowy: 34,5 wobec 33,9 cm przy porodzie i 46,1 wobec 44,9 cm w dniu pierwszych urodzin.

W pierwszym roku chłopcy przybierają szybciej, więc różnica rośnie. Roczny chłopiec waży według mediany 9,6 kg, roczna dziewczynka – 8,9 kg. Dlatego ta sama masa daje różne centyle: roczna dziewczynka ważąca 9,6 kg jest na około 72. centylu, a chłopiec z taką samą wagą – tuż przy medianie.

Mediany wzrostu w wybranych latach

Wiek Dziewczynki Chłopcy Wyżsi
urodzenie 49,1 cm 49,9 cm chłopcy
1 rok 74,0 cm 75,7 cm chłopcy
2 lata 85,7 cm 87,1 cm chłopcy
5 lat 109,4 cm 110,0 cm chłopcy
8 lat 126,6 cm 127,3 cm chłopcy
9 lat 132,5 cm 132,6 cm prawie po równo
10 lat 138,6 cm 137,8 cm dziewczynki
11 lat 145,0 cm 143,1 cm dziewczynki
12 lat 151,2 cm 149,1 cm dziewczynki
13 lat 156,4 cm 156,0 cm dziewczynki
14 lat 159,8 cm 163,2 cm chłopcy
15 lat 161,7 cm 169,0 cm chłopcy
16 lat 162,5 cm 172,9 cm chłopcy
18 lat 163,1 cm 176,1 cm chłopcy

Do 2. urodzin podajemy długość mierzoną na leżąco, później wzrost na stojąco.

Kiedy dziewczynki są wyższe

Na medianach WHO dziewczynki wyprzedzają chłopców mniej więcej od 9. do 13. urodzin, a w pełnych latach widać to wyraźnie między 10. a 13. rokiem życia. Największa różnica, około 2 cm, przypada na okolice 12. urodzin. To efekt wcześniejszego skoku pokwitaniowego: dziewczynki zaczynają dojrzewać przeciętnie wcześniej niż chłopcy, więc wcześniej wchodzą w okres najszybszego rośnięcia.

W praktyce oznacza to, że w czwartej, piątej czy szóstej klasie wysoka dziewczynka i niski chłopiec to bardzo często po prostu różne terminy dojrzewania, a nie różnice na całe życie.

Chłopcy rosną dłużej

Po 13. roku życia chłopcy szybko odrabiają straty. W wieku 14 lat mediana wzrostu chłopców jest już o ponad 3 cm wyższa, a w wieku 18 lat – o 13 cm. Krzywa dziewcząt po 15. urodzinach prawie się wypłaszcza: do 18. roku życia mediana rośnie już tylko o około 1,4 cm, podczas gdy chłopcom w tym samym czasie przybywa jeszcze ponad 7 cm.

Masa ciała i BMI

Masa dziewczynek według mediany przewyższa masę chłopców mniej więcej od 9. urodzin. Siatki masy do wieku WHO kończą się jednak na 10. roku życia, a później proporcje ocenia się przez BMI. Mediana BMI jest wyższa u dziewcząt mniej więcej od 9. roku do niespełna 17 lat, a później u chłopców. Dlatego BMI zawsze trzeba odczytywać z siatki dla płci i wieku dziecka – więcej na stronie BMI dziecka.

Co z tego wynika dla rodziców

  • wpisując pomiar do kalkulatora, zaznacz płeć, bo ten sam wynik daje inne centyle;
  • rodzeństwa różnej płci nie warto porównywać „na oko”, zwłaszcza w wieku 9–14 lat;
  • pediatra ocenia dziecko zawsze na siatce dla jego płci, a w okresie dojrzewania bierze pod uwagę także jego etap.

Kalkulator działa w przeglądarce z włączonym JavaScriptem.

Tabele centyli dla każdej płci znajdziesz na stronach wzrost dziewczynki i wzrost chłopca. Jak przebiega okres najszybszego rośnięcia nastolatków, opisuje tekst skok wzrostowy w dojrzewaniu, a bardzo wysokim dzieciom poświęciliśmy stronę wysoki wzrost dziecka. Wszystkie siatki zebraliśmy na stronie siatki centylowe WHO.

Mediany pokazują przeciętne dziecko, nie wzór do naśladowania. Rozwój twojego dziecka oceni pediatra.