Czym różnią się siatki chłopców i dziewczynek: masa i długość przy urodzeniu, kiedy dziewczynki są wyższe od rówieśników i do kiedy rosną chłopcy. Mediany WHO.
Siatki centylowe są zawsze osobne dla każdej płci i nie bez powodu. Różnice widać już w dniu porodu, a największe zmiany przynosi dojrzewanie: przez kilka lat to dziewczynki są przeciętnie wyższe, a potem chłopcy wyprzedzają je na dobre.
Od urodzenia chłopcy są nieco więksi
Według standardów WHO mediana masy urodzeniowej to 3,2 kg u dziewczynek i 3,3 kg u chłopców, a długości – 49,1 i 49,9 cm. Chłopcy mają też nieco większy obwód głowy: 34,5 wobec 33,9 cm przy porodzie i 46,1 wobec 44,9 cm w dniu pierwszych urodzin.
W pierwszym roku chłopcy przybierają szybciej, więc różnica rośnie. Roczny chłopiec waży według mediany 9,6 kg, roczna dziewczynka – 8,9 kg. Dlatego ta sama masa daje różne centyle: roczna dziewczynka ważąca 9,6 kg jest na około 72. centylu, a chłopiec z taką samą wagą – tuż przy medianie.
Mediany wzrostu w wybranych latach
| Wiek | Dziewczynki | Chłopcy | Wyżsi |
|---|---|---|---|
| urodzenie | 49,1 cm | 49,9 cm | chłopcy |
| 1 rok | 74,0 cm | 75,7 cm | chłopcy |
| 2 lata | 85,7 cm | 87,1 cm | chłopcy |
| 5 lat | 109,4 cm | 110,0 cm | chłopcy |
| 8 lat | 126,6 cm | 127,3 cm | chłopcy |
| 9 lat | 132,5 cm | 132,6 cm | prawie po równo |
| 10 lat | 138,6 cm | 137,8 cm | dziewczynki |
| 11 lat | 145,0 cm | 143,1 cm | dziewczynki |
| 12 lat | 151,2 cm | 149,1 cm | dziewczynki |
| 13 lat | 156,4 cm | 156,0 cm | dziewczynki |
| 14 lat | 159,8 cm | 163,2 cm | chłopcy |
| 15 lat | 161,7 cm | 169,0 cm | chłopcy |
| 16 lat | 162,5 cm | 172,9 cm | chłopcy |
| 18 lat | 163,1 cm | 176,1 cm | chłopcy |
Do 2. urodzin podajemy długość mierzoną na leżąco, później wzrost na stojąco.
Kiedy dziewczynki są wyższe
Na medianach WHO dziewczynki wyprzedzają chłopców mniej więcej od 9. do 13. urodzin, a w pełnych latach widać to wyraźnie między 10. a 13. rokiem życia. Największa różnica, około 2 cm, przypada na okolice 12. urodzin. To efekt wcześniejszego skoku pokwitaniowego: dziewczynki zaczynają dojrzewać przeciętnie wcześniej niż chłopcy, więc wcześniej wchodzą w okres najszybszego rośnięcia.
W praktyce oznacza to, że w czwartej, piątej czy szóstej klasie wysoka dziewczynka i niski chłopiec to bardzo często po prostu różne terminy dojrzewania, a nie różnice na całe życie.
Chłopcy rosną dłużej
Po 13. roku życia chłopcy szybko odrabiają straty. W wieku 14 lat mediana wzrostu chłopców jest już o ponad 3 cm wyższa, a w wieku 18 lat – o 13 cm. Krzywa dziewcząt po 15. urodzinach prawie się wypłaszcza: do 18. roku życia mediana rośnie już tylko o około 1,4 cm, podczas gdy chłopcom w tym samym czasie przybywa jeszcze ponad 7 cm.
Masa ciała i BMI
Masa dziewczynek według mediany przewyższa masę chłopców mniej więcej od 9. urodzin. Siatki masy do wieku WHO kończą się jednak na 10. roku życia, a później proporcje ocenia się przez BMI. Mediana BMI jest wyższa u dziewcząt mniej więcej od 9. roku do niespełna 17 lat, a później u chłopców. Dlatego BMI zawsze trzeba odczytywać z siatki dla płci i wieku dziecka – więcej na stronie BMI dziecka.
Co z tego wynika dla rodziców
- wpisując pomiar do kalkulatora, zaznacz płeć, bo ten sam wynik daje inne centyle;
- rodzeństwa różnej płci nie warto porównywać „na oko”, zwłaszcza w wieku 9–14 lat;
- pediatra ocenia dziecko zawsze na siatce dla jego płci, a w okresie dojrzewania bierze pod uwagę także jego etap.
Kalkulator działa w przeglądarce z włączonym JavaScriptem.
Tabele centyli dla każdej płci znajdziesz na stronach wzrost dziewczynki i wzrost chłopca. Jak przebiega okres najszybszego rośnięcia nastolatków, opisuje tekst skok wzrostowy w dojrzewaniu, a bardzo wysokim dzieciom poświęciliśmy stronę wysoki wzrost dziecka. Wszystkie siatki zebraliśmy na stronie siatki centylowe WHO.
Mediany pokazują przeciętne dziecko, nie wzór do naśladowania. Rozwój twojego dziecka oceni pediatra.
