Choinka żywa czy sztuczna – co wybrać i co jest bardziej eko

Choinka żywa czy sztuczna: porównanie gatunków, kosztów, trwałości i wpływu na środowisko, choinka w doniczce i z odzysku oraz co zrobić z nią po świętach.

To pytanie wraca co roku w grudniu, zwykle w samochodzie w drodze na kiermasz. Zapach żywicy kontra wygoda pudełka z antresoli. Plantacja kontra plastik. Odpowiedź zależy od tego, jak mieszkasz, ile masz czasu i czy myślisz o choince na jeden rok, czy na dziesięć lat. Poniżej porównanie, które pomoże ci podjąć decyzję bez wyrzutów sumienia.

Żywa choinka – zalety i wady

Zalety: zapach, naturalny wygląd, rodzinny rytuał wybierania drzewka. Choinki sprzedawane w Polsce pochodzą głównie z plantacji, gdzie rosną kilka lub kilkanaście lat, pochłaniając w tym czasie dwutlenek węgla. Po świętach mogą zostać przerobione na kompost, zrębki albo opał.

Wady: sypanie igieł, konieczność podlewania, krótszy czas w domu (zwykle 2–4 tygodnie), coroczny wydatek i transport.

Sztuczna choinka – zalety i wady

Zalety: wygoda, brak igieł na dywanie, możliwość postawienia drzewka już na początku Adwentu, bezpieczeństwo dla alergików.

Wady: produkcja z tworzyw sztucznych (najczęściej PVC) i metalu, zwykle daleko od Polski, oraz trudny recykling – po latach to odpad, którego praktycznie nie da się przetworzyć. Analizy cyklu życia, publikowane przez różne instytucje, wskazują, że sztuczna choinka zaczyna wypadać lepiej od żywej dopiero po wielu latach używania – według różnych szacunków po 5 do nawet 20 sezonach, zależnie od założeń o transporcie i utylizacji. Jeśli więc kupujesz sztuczną, traktuj ją jako zakup na długo.

Porównanie w skrócie

Kryterium Żywa z plantacji Sztuczna W doniczce
zapach tak nie słabszy
czas w domu 2–4 tygodnie dowolny do 10–14 dni
sprzątanie igły prawie żadne trochę igieł
koszt co roku raz na wiele lat co roku, ale można ją posadzić
ekologia dobra, jeśli trafi do kompostu dobra tylko przy wieloletnim używaniu najlepsza, jeśli drzewko się przyjmie
dla alergików gorzej lepiej gorzej

Jaki gatunek żywej choinki

  • Jodła kaukaska – miękkie, ciemnozielone igły, bardzo długo nie opada. Droższa, ale najtrwalsza.
  • Świerk pospolity – klasyczny zapach i kształt, tani, ale szybko gubi igły w ciepłym mieszkaniu.
  • Świerk srebrny (kłujący) – niebieskawe, sztywne i kłujące igły, trzyma się dobrze.
  • Sosna – długie igły, piękny zapach, rzadziej spotykana, dość trwała.

Choinka w doniczce

Drzewko z bryłą korzeniową może wrócić do ogrodu, ale pod warunkiem, że spędzi w ciepłym domu krótko – najlepiej nie dłużej niż 10–14 dni. Stawiaj je w najchłodniejszym miejscu, z dala od kaloryfera, i podlewaj umiarkowanie. Po świętach przenieś je najpierw na kilka dni do chłodnego pomieszczenia, na przykład na klatkę schodową albo do garażu, a dopiero potem na zewnątrz. Sadzi się je, gdy ziemia nie jest zamarznięta. Pamiętaj, że wiele choinek w doniczkach to drzewka wykopane tuż przed sprzedażą, z przyciętymi korzeniami – takie przyjmują się słabo. Pytaj sprzedawcę, czy drzewko rosło w pojemniku.

Choinka z odzysku i alternatywy

  • Wypożyczenie choinki w donicy – w niektórych miastach działają wypożyczalnie, które po świętach odbierają drzewko i sadzą je albo pielęgnują do kolejnego roku.
  • Gałęzie zamiast drzewka – kilka gałęzi jodły w wysokim wazonie albo zawieszona u sufitu podłaźniczka, jak w dawnych polskich domach. Jej historię opisujemy w tekście historia choinki.
  • Choinka z drewna lub gałązek – drabinka z listew albo spiralna konstrukcja z patyków, na której zawiesisz ozdoby.
  • Kupno używanej sztucznej choinki – przedłużasz życie przedmiotu, który już istnieje.

Co zrobić z choinką po świętach

Gminy w styczniu zwykle organizują odbiór choinek – sprawdź terminy w harmonogramie odbioru odpadów. Przed oddaniem zdejmij wszystkie ozdoby, łańcuchy, haczyki i podstawę, bo z czystych drzewek robi się zrębki i kompost. Jeśli masz ogród, gałązki możesz pociąć i okryć nimi rabaty przed mrozem. Nie wyrzucaj choinki do lasu i nie pal jej w kominku – świeża żywica mocno brudzi przewód kominowy.

Zarówno żywa, jak i sztuczna choinka może być rozsądnym wyborem. Najmniej ekologiczna jest ta, którą kupuje się co roku tylko po to, żeby po świętach wylądowała na śmietniku. Więcej sposobów na świadome święta znajdziesz w tekście zero waste w święta, a o pielęgnacji drzewka przeczytasz w poradniku jak dbać o choinkę.