Choinka żywa czy sztuczna: porównanie gatunków, kosztów, trwałości i wpływu na środowisko, choinka w doniczce i z odzysku oraz co zrobić z nią po świętach.
To pytanie wraca co roku w grudniu, zwykle w samochodzie w drodze na kiermasz. Zapach żywicy kontra wygoda pudełka z antresoli. Plantacja kontra plastik. Odpowiedź zależy od tego, jak mieszkasz, ile masz czasu i czy myślisz o choince na jeden rok, czy na dziesięć lat. Poniżej porównanie, które pomoże ci podjąć decyzję bez wyrzutów sumienia.
Żywa choinka – zalety i wady
Zalety: zapach, naturalny wygląd, rodzinny rytuał wybierania drzewka. Choinki sprzedawane w Polsce pochodzą głównie z plantacji, gdzie rosną kilka lub kilkanaście lat, pochłaniając w tym czasie dwutlenek węgla. Po świętach mogą zostać przerobione na kompost, zrębki albo opał.
Wady: sypanie igieł, konieczność podlewania, krótszy czas w domu (zwykle 2–4 tygodnie), coroczny wydatek i transport.
Sztuczna choinka – zalety i wady
Zalety: wygoda, brak igieł na dywanie, możliwość postawienia drzewka już na początku Adwentu, bezpieczeństwo dla alergików.
Wady: produkcja z tworzyw sztucznych (najczęściej PVC) i metalu, zwykle daleko od Polski, oraz trudny recykling – po latach to odpad, którego praktycznie nie da się przetworzyć. Analizy cyklu życia, publikowane przez różne instytucje, wskazują, że sztuczna choinka zaczyna wypadać lepiej od żywej dopiero po wielu latach używania – według różnych szacunków po 5 do nawet 20 sezonach, zależnie od założeń o transporcie i utylizacji. Jeśli więc kupujesz sztuczną, traktuj ją jako zakup na długo.
Porównanie w skrócie
| Kryterium | Żywa z plantacji | Sztuczna | W doniczce |
|---|---|---|---|
| zapach | tak | nie | słabszy |
| czas w domu | 2–4 tygodnie | dowolny | do 10–14 dni |
| sprzątanie | igły | prawie żadne | trochę igieł |
| koszt | co roku | raz na wiele lat | co roku, ale można ją posadzić |
| ekologia | dobra, jeśli trafi do kompostu | dobra tylko przy wieloletnim używaniu | najlepsza, jeśli drzewko się przyjmie |
| dla alergików | gorzej | lepiej | gorzej |
Jaki gatunek żywej choinki
- Jodła kaukaska – miękkie, ciemnozielone igły, bardzo długo nie opada. Droższa, ale najtrwalsza.
- Świerk pospolity – klasyczny zapach i kształt, tani, ale szybko gubi igły w ciepłym mieszkaniu.
- Świerk srebrny (kłujący) – niebieskawe, sztywne i kłujące igły, trzyma się dobrze.
- Sosna – długie igły, piękny zapach, rzadziej spotykana, dość trwała.
Choinka w doniczce
Drzewko z bryłą korzeniową może wrócić do ogrodu, ale pod warunkiem, że spędzi w ciepłym domu krótko – najlepiej nie dłużej niż 10–14 dni. Stawiaj je w najchłodniejszym miejscu, z dala od kaloryfera, i podlewaj umiarkowanie. Po świętach przenieś je najpierw na kilka dni do chłodnego pomieszczenia, na przykład na klatkę schodową albo do garażu, a dopiero potem na zewnątrz. Sadzi się je, gdy ziemia nie jest zamarznięta. Pamiętaj, że wiele choinek w doniczkach to drzewka wykopane tuż przed sprzedażą, z przyciętymi korzeniami – takie przyjmują się słabo. Pytaj sprzedawcę, czy drzewko rosło w pojemniku.
Choinka z odzysku i alternatywy
- Wypożyczenie choinki w donicy – w niektórych miastach działają wypożyczalnie, które po świętach odbierają drzewko i sadzą je albo pielęgnują do kolejnego roku.
- Gałęzie zamiast drzewka – kilka gałęzi jodły w wysokim wazonie albo zawieszona u sufitu podłaźniczka, jak w dawnych polskich domach. Jej historię opisujemy w tekście historia choinki.
- Choinka z drewna lub gałązek – drabinka z listew albo spiralna konstrukcja z patyków, na której zawiesisz ozdoby.
- Kupno używanej sztucznej choinki – przedłużasz życie przedmiotu, który już istnieje.
Co zrobić z choinką po świętach
Gminy w styczniu zwykle organizują odbiór choinek – sprawdź terminy w harmonogramie odbioru odpadów. Przed oddaniem zdejmij wszystkie ozdoby, łańcuchy, haczyki i podstawę, bo z czystych drzewek robi się zrębki i kompost. Jeśli masz ogród, gałązki możesz pociąć i okryć nimi rabaty przed mrozem. Nie wyrzucaj choinki do lasu i nie pal jej w kominku – świeża żywica mocno brudzi przewód kominowy.
Zarówno żywa, jak i sztuczna choinka może być rozsądnym wyborem. Najmniej ekologiczna jest ta, którą kupuje się co roku tylko po to, żeby po świętach wylądowała na śmietniku. Więcej sposobów na świadome święta znajdziesz w tekście zero waste w święta, a o pielęgnacji drzewka przeczytasz w poradniku jak dbać o choinkę.
