Jak dokładnie zważyć i zmierzyć dziecko w domu: waga niemowlęca, długość na leżąco we dwie osoby, wzrost przy ścianie i obwód głowy taśmą. Najczęstsze błędy.
U niemowlęcia pół kilograma albo dwa centymetry różnicy potrafią przesunąć wynik o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt centyli. Zanim zaczniesz się martwić spadkiem na siatce, sprawdź, czy pomiar był dokładny. Kilka prostych zasad wystarczy, żeby domowe wyniki dało się porównywać ze sobą i z tymi z gabinetu.
Waga
- Najdokładniejsza jest waga niemowlęca postawiona na twardej, równej podłodze. Waż dziecko bez ubrania albo w suchej pieluszce.
- Ważenie siebie z dzieckiem na rękach, a potem bez niego, daje tylko orientacyjny wynik. Łazienkowa waga ma zwykle dokładność do 100 g, a błędy obu ważeń się sumują – u niemowlęcia może to być cały tygodniowy przyrost.
- Starsze dziecko, które samo stoi, możesz ważyć na zwykłej wadze łazienkowej, w samej bieliźnie.
- Waż o podobnej porze dnia, najlepiej przed posiłkiem, i zawsze na tej samej wadze. Dwie różne wagi potrafią pokazać wyniki różniące się o kilkadziesiąt gramów, a nawet więcej.
Długość na leżąco (do 2. urodzin)
Do 2 lat siatki WHO opisują długość ciała mierzoną na leżąco. Potrzebne są dwie osoby i twarda powierzchnia, np. stół albo podłoga.
- Ułóż dziecko na plecach. Czubek głowy ma dotykać ściany lub książki ustawionej pionowo, a wzrok malucha powinien być skierowany prosto w sufit.
- Druga osoba delikatnie prostuje nóżki w kolanach i przytrzymuje je jedną ręką.
- Drugą ręką przykłada płaski przedmiot do pięt tak, żeby stopy stały pionowo, palcami do góry.
- Zaznacz miejsce przy piętach i zmierz odległość sztywną miarką.
Długość na leżąco jest średnio o 0,7 cm większa niż wzrost na stojąco. Dlatego na siatkach WHO w dniu 2. urodzin linie lekko się obniżają – od tego dnia obowiązuje pomiar na stojąco.
Wzrost na stojąco
- bez butów i skarpet, bez spinek i kucyka na czubku głowy;
- pięty złączone, a pięty, pośladki i łopatki dotykają ściany;
- wzrok skierowany na wprost, głowa ustawiona poziomo;
- płaski przedmiot, np. książkę lub ekierkę, oprzyj o ścianę i opuść na czubek głowy pod kątem prostym;
- zaznacz ołówkiem miejsce i zmierz odległość od podłogi.
Rano jesteśmy nieco wyżsi niż wieczorem, bo w ciągu dnia krążki między kręgami lekko się spłaszczają. Mierz więc zawsze o tej samej porze.
Obwód głowy
Potrzebna jest nierozciągliwa taśma, np. krawiecka z tworzywa. Poprowadź ją tuż nad brwiami i nad uszami, a z tyłu przez najbardziej wystającą część potylicy. Taśma ma przylegać, ale nie uciskać. Zmierz dwa–trzy razy, za każdym razem lekko przesuwając taśmę, i zapisz największy wynik. Mniejsze zwykle oznaczają, że taśma zsunęła się z najszerszego miejsca.
Jak zapisywać pomiary
- zawsze z datą, bo u niemowląt liczy się każdy tydzień;
- masę z dokładnością do 0,1 kg, a u niemowląt najlepiej do 10 g;
- długość, wzrost i obwód głowy z dokładnością do 0,5 cm, a jeśli się da – do milimetra;
- z dopiskiem, czy była to długość na leżąco, czy wzrost na stojąco.
Kalkulator działa w przeglądarce z włączonym JavaScriptem.
Pomiary z pierwszych dni życia omawiamy osobno w tekście o spadku masy noworodka. Jak interpretować kolejne punkty na siatce, wyjaśnia strona kanał centylowy, a normy znajdziesz w tekście obwód głowy dziecka. Tabele dla niemowląt: waga i wzrost niemowląt. Wszystkie siatki: siatki centylowe WHO.
Domowy pomiar to tylko orientacja. Jeśli wynik cię niepokoi, poproś o kontrolny pomiar w gabinecie pediatry.
