Ile rośnie dziecko rocznie? Tempo wzrastania od 0 do 18 lat (WHO)

Ile centymetrów rocznie rośnie dziecko: tabela przyrostu mediany wzrostu WHO od urodzenia do 18 lat dla dziewczynek i chłopców i kiedy tempo jest za wolne.

Kreski na framudze drzwi, co roku nowy rozmiar butów, spodnie, które nagle sięgają kostek – dzieci rosną nierówno, a tempo rośnięcia bardzo się zmienia z wiekiem. Pediatrzy oceniają je równie uważnie jak sam wzrost, bo zwolnienie lub przyspieszenie często widać w tempie wcześniej niż w zmianie centyla.

Tabela: o ile rośnie mediana wzrostu WHO

Wiek Dziewczynka (cm w ciągu roku) Chłopiec (cm w ciągu roku)
0–1 rok 24,9 25,9
1–2 lata 12,4 12,1
2–3 lata 9,3 9,0
3–4 lata 7,7 7,2
4–5 lat 6,7 6,6
5–6 lat 5,7 6,0
6–7 lat 5,7 5,8
7–8 lat 5,7 5,5
8–9 lat 5,9 5,3
9–10 lat 6,1 5,2
10–11 lat 6,4 5,3
11–12 lat 6,2 6,0
12–13 lat 5,1 7,0
13–14 lat 3,4 7,1
14–15 lat 1,9 5,8
15–16 lat 0,8 3,9
16–17 lat 0,3 2,3
17–18 lat 0,2 1,0

Do 2. urodzin dziecko mierzy się na leżąco, później na stojąco, a wynik na stojąco jest średnio o około 0,7 cm mniejszy. Przyrost w drugim roku policzono więc dla pomiaru na leżąco, a od trzeciego roku – na stojąco, żeby zmiana metody nie zafałszowała liczb. Dane do 5 lat pochodzą ze standardów WHO, a dla starszych dzieci z referencji WHO z 2007 roku.

Trzy etapy rośnięcia

Niemowlęctwo. W pierwszym roku dziecko rośnie o około 25 cm, czyli mniej więcej o połowę swojej długości urodzeniowej. Szybciej człowiek rośnie tylko przed narodzinami.

Wczesne dzieciństwo. W drugim roku przybywa około 12 cm, w trzecim około 9 cm, a potem tempo stopniowo spada do około 6–7 cm rocznie u przedszkolaka.

Wiek szkolny i dojrzewanie. Od 5. urodzin do początku dojrzewania dzieci rosną zwykle o 5–6 cm rocznie, a tuż przed skokiem pokwitaniowym tempo bywa najwolniejsze. Potem przychodzi przyspieszenie: na wygładzonej siatce WHO najszybszy rok dziewcząt przypada między 10. a 12. urodzinami, a chłopców między 12. a 14. Na koniec tempo szybko spada niemal do zera. Konkretne dziecko w szczycie skoku rośnie zwykle szybciej, niż pokazuje tabela.

Kalkulator działa w przeglądarce z włączonym JavaScriptem.

Jak sprawdzić tempo w domu

  • Mierz o podobnej porze, najlepiej rano. Wieczorem krążki międzykręgowe są lekko ściśnięte i wynik bywa niższy nawet o centymetr.
  • Stawiaj dziecko boso, plecami do ściany, tak by pięty, pośladki i łopatki jej dotykały, a wzrok był skierowany na wprost.
  • Licz przyrost z co najmniej pół roku, a najlepiej z całego roku. Przy krótszych odstępach błąd pomiaru bywa większy niż sam przyrost.
  • Zapisuj daty pomiarów, bo przy porównaniu z tabelą liczy się dokładny odstęp czasu.

Kiedy tempo jest tematem dla pediatry

Pokaż zapisane pomiary lekarzowi, gdy:

  • dziecko w wieku szkolnym, przed dojrzewaniem, rośnie wyraźnie wolniej niż rówieśnicy, na przykład mniej niż 4 cm w ciągu roku;
  • krzywa wzrostu przecina w dół kolejne linie centylowe;
  • małe dziecko nagle wyraźnie przyspiesza, a jednocześnie pojawiają się oznaki dojrzewania;
  • dziecko jest wyraźnie niższe, niż sugerowałby wzrost rodziców.

Lekarz porówna tempo z siatką, zapyta o zdrowie, jedzenie i sen, a w razie potrzeby skieruje do endokrynologa dziecięcego.

Zobacz także

Tabela pokazuje przeciętne tempo, a zdrowe dzieci rosną w różnym rytmie. Tempo rośnięcia twojego dziecka najlepiej ocenić z pediatrą.