NIPT – nieinwazyjne badanie DNA dziecka z krwi mamy

NIPT bada fragmenty DNA dziecka obecne we krwi mamy, zwykle od 10. tygodnia ciąży. Co wykrywa, czym różni się od testu PAPP-A i amniopunkcji, ile jest pewny.

NIPT to skrót od angielskiej nazwy nieinwazyjnego testu prenatalnego. Od mniej więcej 10. tygodnia ciąży w twojej krwi krążą drobne fragmenty DNA pochodzące z łożyska. Laboratorium analizuje je z próbki krwi pobranej z żyły – bez ryzyka dla ciąży – i ocenia, czy liczba chromosomów 21, 18 i 13 jest prawidłowa.

Co wykrywa NIPT

  • trisomię 21 (zespół Downa) – z bardzo wysoką czułością, powyżej 99%,
  • trisomie 18 i 13 – nieco mniej skutecznie, ale wciąż dokładniej niż test złożony,
  • w rozszerzonych wersjach także nieprawidłową liczbę chromosomów płci i wybrane mikrodelecje – tu wiarygodność jest niższa, warto zapytać o nią przed badaniem,
  • płeć dziecka, jeśli chcesz ją znać.

NIPT nie ocenia budowy dziecka. Wad serca, kręgosłupa czy ściany brzucha szuka się w USG, dlatego USG I trymestru i USG połówkowe są potrzebne także po prawidłowym wyniku NIPT.

Wynik to nadal badanie przesiewowe

DNA w twojej krwi pochodzi z łożyska, a łożysko nie zawsze ma dokładnie te same chromosomy co dziecko. Dlatego wynik „wysokie ryzyko” trzeba potwierdzić badaniem inwazyjnym – amniopunkcją albo biopsją kosmówki – zanim zapadną jakiekolwiek decyzje. Wynik prawidłowy z kolei bardzo dobrze uspokaja w kwestii trisomii, ale nie wyklucza innych, rzadszych chorób genetycznych.

Zdarza się też, że laboratorium nie wyda wyniku, bo we krwi jest za mało DNA dziecka – częściej we wczesnej ciąży i przy wyższej masie ciała mamy. Zwykle wystarczy powtórzyć pobranie po tygodniu lub dwóch.

Kiedy myśleć o NIPT

Sytuacja Rola NIPT
pośrednie ryzyko w teście złożonym doprecyzowanie ryzyka bez zabiegu
wysokie ryzyko, ale chcesz uniknąć zabiegu możliwość, choć nie zastępuje rozpoznania
prawidłowe badania, ale potrzebujesz większej pewności dodatkowe badanie przesiewowe
ciąża bliźniacza możliwy, ale z ograniczeniami – zapytaj o nie lekarza

Koszt i skierowanie

Podstawą programu badań prenatalnych NFZ jest USG I trymestru z testem PAPP-A. NIPT najczęściej wykonuje się odpłatnie, dlatego zapytaj lekarza, czy w twojej sytuacji jest dostępny w ramach NFZ. Przed badaniem warto porozmawiać z lekarzem lub poradnią genetyczną o tym, co zrobisz z każdym możliwym wynikiem – to pomaga podjąć spokojną decyzję. Wynik przychodzi zwykle po kilku–kilkunastu dniach. Nawet przy prawidłowym wyniku NIPT nie rezygnuj z USG I trymestru w terminie 11+0–13+6 – to ono pokazuje przezierność karkową i budowę dziecka.

Zobacz także

Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.