Test PAPP-A to badanie krwi łączone z USG I trymestru, które szacuje ryzyko trisomii. Kiedy go zrobić, jak czytać wynik i co dalej, gdy ryzyko jest wysokie.
Test PAPP-A to część tzw. testu złożonego z I trymestru. Pobiera się zwykłą próbkę krwi z żyły, a laboratorium oznacza dwa białka produkowane przez łożysko. Ich stężenia, wynik USG i twój wiek trafiają do programu, który wylicza ryzyko najczęstszych wad chromosomowych u dziecka.
Co się oznacza we krwi
- PAPP-A – białko osocza A związane z ciążą; w ciążach z trisomią jego stężenie jest zwykle niższe,
- wolna podjednostka beta-hCG – hormon ciążowy; przy trisomii 21 często jest wyższy, przy trisomiach 18 i 13 niższy.
Wyniki podaje się w MoM, czyli jako wielokrotność wartości typowej dla danego tygodnia ciąży. Pojedyncza liczba niewiele mówi – dopiero połączenie z pomiarami z USG daje pełny obraz.
Kiedy pobrać krew
Krew pobiera się w tym samym okresie co USG I trymestru, czyli między 11+0 a 13+6 tygodniem ciąży, czasem kilka dni przed badaniem. Nie musisz być na czczo. Od czerwca 2024 r. test złożony w programie badań prenatalnych NFZ przysługuje każdej kobiecie w ciąży, a skierowanie daje lekarz prowadzący.
Jak rozumieć wynik
Raport podaje ryzyko osobno dla trisomii 21 (zespół Downa), 18 (zespół Edwardsa) i 13 (zespół Patau), np. „1:3200”. Według danych Fundacji Medycyny Płodowej test złożony wykrywa około 9 na 10 ciąż z zespołem Downa, przy niewielkim odsetku wyników fałszywie dodatnich.
| Wynik | Co zwykle oznacza |
|---|---|
| ryzyko niskie | dalsze badania przesiewowe nie są potrzebne; kolejny etap to USG połówkowe |
| ryzyko pośrednie | lekarz może zaproponować dodatkowe badanie, np. NIPT |
| ryzyko wysokie | rozmowa o badaniu inwazyjnym, które daje rozpoznanie |
Progi między grupami zależą od pracowni, więc zapytaj, do której należy twój wynik. Pamiętaj: test przesiewowy nie stawia diagnozy. Większość kobiet z wynikiem „wysokie ryzyko” rodzi zdrowe dzieci.
Gdy PAPP-A jest niskie
Bardzo niskie PAPP-A przy prawidłowym ryzyku trisomii czasem wiąże się z gorszą pracą łożyska. Wtedy lekarz może częściej kontrolować wzrastanie dziecka i ciśnienie krwi. To sygnał do obserwacji, nie powód do niepokoju na zapas.
Test PAPP-A a NIPT
NIPT bada fragmenty DNA dziecka we krwi mamy i dokładniej wykrywa trisomie, ale nie zastępuje USG – nie oceni budowy dziecka ani przezierności karkowej. Dlatego najpełniejszą informację daje USG I trymestru połączone z badaniem krwi, a NIPT bywa kolejnym krokiem.
Zobacz także
Informacje są ogólne i nie zastępują porady lekarza, położnej ani pielęgniarki.
